(۳۳۰۹) سوال: آیا جایز است میّتی که بعد از نماز عشاء وفات کرده است تا صبح صبر شود یا در همان وقت، غسل، کفن و دفن انجام شود یعنی بدون نماز؟

جواب:

معلوم است که مشروع در جنازه شتاب ورزیدن در آن می‌باشد به خاطر قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «أَسْرِعُوا بِالْجِنَازَةِ، فَإِنْ تَكُ صَالِحَةً فَخَيْرٌ تُقَدِّمُونَهَا، وَإِنْ يَكُ سِوَى ذَلِكَ فَشَرٌّ تَضَعُونَهُ عَنْ رِقَابِكُمْ»^[۱]: (در حمل جنازه شتاب کنید اگر مرده نیک اعمال است، او را به سوی نیکویی پیش می‌برید و اگر غیر از آن است، بدی‌ای را از شانه‌های خویش بر زمین می‌نهید) اما مشکلی نیست اگر یک یا دو ساعت برای مصلحت به تاخیر بیافتد مثل این که مقصود از آن زیاد شدن نمازگزاران و عزاداران برای او باشد و این هدف مقصود می‌باشد اما به شرط اینکه زیاد به تاخیر نیافتد همان‌گونه که بعضی از مردم انجام می‌دهند که خلاف سنت و شرع می‌باشد و هنگامی که میّت مومن باشد، پس او محتاج این می‌باشد که در رساندن او به جایگاهش شتاب ورزیده شود زیرا که او به خوشی و خوشحالی که بعد از مرگ برای او حاصل می‌شود، می‌رسد؛ پس مومن هنگامی که وفات می‌کند و در قبرش گذاشته می‌شود به نعمتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به او وعده داده است خواهد رسید، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ} [سوره النحل: ۳۲]: (همان) کسانی ‌که فرشتگان (رحمت) جان‌شان را می‌گیرند، در حالی‌که پاکند، (به آن‌ها) می‌گویند: «سلام بر شما، به خاطر آنچه که می‌کردید به بهشت وارد شوید») او نعمت‌های بهشتی و خوشی‌های آن را هنگامی که در قبر گذاشته می‌شود می‌بیند، پس شایسته، مشروع و نیکی به میت است که در آماده کردن او شتاب ورزیده شود مگر اینکه انتظاری به مدت کوتاه برای مصلحتی‌اش، باشد.

دفن کردن میّت در شب بدون نماز خواندن بر او جایز نمی‌باشد زیرا نماز خواندن بر مسلمانان هنگامی که وفات نمود واجب است؛ بنابراین هنگامی که در شب وفات نمود غسل و کفن کرده می‌شود و بر او نماز خوانده می‌شود و اگر تعداد نمازگزاران کم باشد نیز به جا می‌آید و مشکلی در شب دفن کردن او نیست اما همانگونه که گفتیم اگر برای زیاد شدن نمازگزاران تا صبح صبر شود، اشکالی در آن نمی‌باشد.

[۱] تخریج آن گذشت.