(۳۳۱۳) سوال: وقتی یکی از مردم وفات کند ما او را در خانه‌اش غسل و کفن می‌کنیم و او را به سمت قبرستان می‌بریم و او را  ۱۰یا۲۰ متر در(جلوی نمازگزاران در) قبرستان می‌گذاریم و بر او نماز می‌خوانیم؛ آیا این جایز می‌باشد؟

جواب:

بله جایز است که بر میّت در قبرستان نماز خوانده شود زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که بر قبر بعد از دفن نماز خوانده است ^[۱]و نماز بر میّت، فرقی بین آن و نماز بر قبر ندارد، در کل نماز بر میّت است ولی چیزی که بین مردم عادت است و می‌بینیم و می‌شنویم، آن است که میّت به مسجد برده می‌شود حتی اگر اوقات نماز نیز نباشد چون زمانی که به مسجد برده شد و مردم از کنار او عبور کنند ممکن است کسانی بر او نماز ‌خوانند و برای دفن آن میت را همراهی کنند و زمانی که نمازگزاران بر میّت زیاد شوند، بهتر می‌باشد به خاطر قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرماید: «مَا مِنْ رَجُلٍ مُسْلِمٍ يَمُوتُ فَيَقُومُ عَلَى جَنَازَتِهِ أَرْبَعُونَ رَجُلًا لَا يُشْرِكُونَ بِاللَّهِ شَيْئًا؛ إِلَّا شَفَّعَهُمُ اللَّهُ فِيهِ»^[۲] : (هیچ مرد مسلمانی نیست که بمیرد و بر جنازه او چهل نفر که به الله شرک نمی‌ورزند نماز بخوانند مگر این که الله شفاعت آنان را در حق وی خواهد پذیرفت) و چه بسا حضورشان در مسجد مفید باشد و آن این است که حاضرین در مسجد بر آن نماز بخوانند و تعداد آنان بیشتر باشد و همچنین اجر ثواب نماز بر میّت را داشته باشند و این بهتر است که به مسجد برده شود و نماز که بر آن خوانده شد سپس او را به قبرستان ببرند و اگر او را وارد مسجد نکردند نیز اشکالی ندارد و اگر کسی بگوید که شتاب ورزیدن در دفنش بهتر است یا به تأخیر انداختن آن؟

می‌گوییم: اگر تا نماز جماعت مدت کمی مانده باشد پس به تأخیر انداختن آن بهتر است تا نمازگزاران و کسانی که همراه میت برای دفن می‌روند بیشتر جمع شوند اما اگر زمان زیادی تا نماز مانده است شتاب ورزیدن آن بهتر است به این خاطر که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر به شتاب ورزیدن به آن می‌کند: «أَسْرِعُوا بِالْجِنَازَةِ، فَإِنْ تَكُ صَالِحَةً فَخَيْرٌ تُقَدِّمُونَهَا، وَإِنْ يَكُ سِوَى ذَلِكَ فَشَرٌّ تَضَعُونَهُ عَنْ رِقَابِكُمْ»^[۳]: (در حمل جنازه شتاب کنید اگر مرده نیک اعمال است، او را به سوی نیکویی پیش می‌برید و اگر غیر از آن است، بدی‌ای را از شانه‌های خویش بر زمین می‌نهید).

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.