دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۶۰۹۱) حکم گفتن “به خود واگذار می‌‌شوی” و تأثیر آن بر طلاق و کفاره قسم

(۶۰۹۱) سوال: بین من و خانواده‌‌ی همسرم اختلاف رخ داده است که وادار شدم همسرم را از رفتن به آنجا منع کنم و به او گفتم: اگر به نزد خانواده‌‌ات رفتی، به خود واگذار می‌‌شوی. سپس به عراق برای کسب روزی مسافرت نمودم و بعد از آن فهمیدم که رفته است؛ آیا بر من کفاره‌‌ی قسم واجب بوده یا اینکه یک طلاق او واقع می‌‌شود؟ آیا گفتن من به او: به خود واگذار می‌‌شوی، طلاق محسوب می‌‌شود یا خیر؟

جواب:

قبل از جواب دادن به سؤال می‌‌گویم: اگر اختلافات بین تو و خانواده‌‌اش اختلافات شخصی است شایسته نیست او را از دیدار با خانواده‌‌اش منع کنی مگر اینکه می‌‌ترسی او را به نسبت تو بدبین کنند. اما به نسبت طلاق اگر به نزد آنها رفته و قصد تو واقع شدن طلاق بوده، طلاق او واقع می‌‌گردد و این طلاق در صورتی که اولین طلاق باشد رجعی است. اما اگر قصد تو تهدید و منع او از رفتن به سوی خانواده‌‌اش بدون طلاق دادنش بوده، طلاق واقع نمی‌‌شود و بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است، به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «إنما الأعمال بالنیات، وإنما لکل امرئ ما نوی»[۱]: (همه‌‌ی اعمال بستگی به نیت‌‌ها دارد و برای هر فردی آنچه نیت کرده حاصل می‌‌گردد) و کفاره‌‌ی قسم همان‌‌طور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ذکر نموده غذا دادن یا لباس پوشاندن به ده مسکین یا آزاد کردن برده است و در صورتی که نیافت سه روز روزه بگیرد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: حصل بيني وبين أهل زوجتي خلاف مما أجبرني على منع زوجتي من الذهاب إلى أهلها، وقلت لها: إن ذهبت لأهلك تكوني على ذمة نفسك. ثم سافرت إلى العراق سعيًا للرزق والاكتساب، وعلمت بأنها ذهبت بعد ذلك، فهل تلزمني كَفَّارة يمين أم أنها تكون رجعية بطلقة واحدة؟ وهل قولي لها: تكوني على ذمة نفسك يُعتبر طلاقًا أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أولا قبل الإجابة على سؤالك أقول: إذا كانت الخلافات التي بينك وبين أهلها خلافات شخصية فلا ينبغي لك أن تمنعها من زيارة أهلها، اللهم إلا أن تخشى أن يفسدوها عليك، وأما بالنسبة لما أوقعت عليها من الطلاق إن ذهبت إليهم فإن كنت أردت وقوع الطلاق فإنها تطلق، وتكون هذه الطلقة رجعية إن لم يسبقها طلقتان، وإن كنت تريد تهديدها ومنعها من الذهاب إلى أهلها دون وقوع الطلاق فإنه لا طلاق عليك، وإنما عليك كَفَّارة يمين؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وإنما لِكُلِّ امْرِي ما نَوَى»، وكَفَّارة اليمين هي كما ذكر الله -عز وجل- إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم أو تحرير رقبة، فإن لم تجد فصيام ثلاثة أيام.

مطالب مرتبط:

(۶۰۳۵) حکم بازیچه قرار دادن قسم به الله

در حقیقت قسم بوده چون قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، اما قسمی بوده که به مشیئت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ معلق شده است....

ادامه مطلب …

(۶۰۲۸) آیا بر قسم شرکی کفاره واجب است؟

قسم شرکی کفاره ندارد یعنی اگر گفت: قسم به پیامبر، قسم به کعبه، قسم به ماه، قسم به خورشید، قسم به شب، قسم به روز، قسم به فلان سید و ... همه‌‌ی این‌‌ها شرک است...

ادامه مطلب …

(۶۰۸۸) چگونگی پرداخت کفاره قسم به مساکین

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کفاره‌‌ی قسم یکی از این سه چیز را واجب نموده است: غذا دادن یا لباس پوشاندن به ده مسکین و یا آزاد کردن برده. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آنچه معمولا آسان‌‌تر است شروع نموده است...

ادامه مطلب …

(۶۱۰۷) حکم روزه‌ی کفاره بدون وجوب شرعی آن

انسان نمی‌‌تواند عبادتی را انجام دهد مگر آنچه اجازه‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آن باشد و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به بندگانش امر نکرده دو ماه پی در پی از روی احتیاط به خاطر گناهان خود روزه بگیرند....

ادامه مطلب …

(۶۰۶۴) حکم طلاق در اثر قسم به اجبار و کفاره آن

از چنین قسم‌‌هایی مانند قسم طلاق پرهیز کنی، زیرا قسم‌‌های نامشروع است همچنین در زمان سلف یعنی زمان صحابه مشهور نبوده است. بنابراین از جمله قسم‌‌هایی است که شایسته نیست مؤمن به آن قسم یاد کند....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۴) حکم نقض قسم به قرآن

کفاره‌‌ی قسم بر او واجب است و اگر کفاره‌‌ای که پرداخت نموده به اندازه‌‌ی کفاره‌‌ی قسم بوده یعنی ده مسکین را غذا داده، دیگر چیزی بر او لازم نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه