جمعه 29 شوال 1447
۲۸ فروردین ۱۴۰۵
17 آوریل 2026

(۶۰۶۹) حکم قسم به طلاق در حالت عصبانیت

(۶۰۶۹) سوال: بین دخترم و شوهرش دعوا و سوء تفاهمی ایجاد شد و من هنگام این دعوا آنجا بودم، لذا بسیار خشمگین شده و شیطان -الله او را لعنت کند- بر من چیره شد و به شوهر دخترم گفتم: طلاق از جانب من باشد که دیگر بعد از این تو شوهر دخترم نباشی؛ در همان حال از این حرفی که در جریان دعوا گفتم پشیمان شدم، حکم چیزی که گفتم چیست؟

جواب:

اول: گفتی: شیطان -الله او را لعنت کن- شایسته است بگویی: الله مرا از شر او پناه دهد، زیرا این‌‌گونه بهتر است، به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ ۚ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ}[الأعراف: ۲۰۰]: (واگر از سوی شیطان وسوسه‌‌ای به تو رسد به الله پناه ببر، بی گمان او شنوای دانا است) اما گفته‌‌ات: طلاقی از جانب من که دیگر شوهر دخترم نباشد، این اشتباهی از جانب تو است و این بدین معنا است که بین دخترت و شوهرش دشمنی و کینه را ایجاد می‌‌کنی در حالی که این اشتباه است، لذا به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نموده و از او طلب مغفرت کن و اگر دخترت الان نزد تو است او را نزد شوهرش برگردان و بین آن‌‌ها جدایی نینداز. آنچه از تو در مورد طلاق سر زده، حکم آن حکم قسم است و بر تو واجب بوده کفاره‌‌ی قسم دهی یعنی ده مسکین غذا داده یا لباس بپوشانی اگر نیافتی سه روز پی در پی روزه بگیری سپس تو و دیگران را به عدم قسم یاد نمودن به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توصیه می‌‌کنم، به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من کان حالفا فلیحلف بالله أو لیصمت»[۱]: (هر کسی می‌‌خواهد قسم یاد کند یا به الله قسم یاد کند یا ساکت شود) همچنین می‌‌‌‌فرماید: «من حلف بغیر الله فقد کفر أو أشرك»[۲]: (كسي كه به غير الله قسم یاد کند کافر شده یا شرک ورزیده است) قسم یاد نمودن به طلاق یا نذر یا آزادی برده و شبیه آن شایسته نیست بلکه قسم فقط به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است اما قسم یاد نمودن با صیغه‌‌ی قسم به غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از جمله شرکیات و کفریات است و رسول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: «من حلف بغیر الله فقد کفر أو أشرك»[۳]: (كسي كه به غير الله قسم یاد کند کافر شده یا شرک ورزیده است).


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لقد جرى بين ابنتي وزوجها مشاجرة وسوء تفاهم، وكنت موجودًا أثناء تلك المشاجرة، فغضبت جدا وغلبني الشيطان لعنه الله وقلت لزوج ابنتي: طلاق مني إنك لن تكون زوج ابنتي بعد هذا، وفي أثناء الوقت تأسفت على هذا الكلام الذي بدر مني أثناء المشاجرة، فما الحكم فيها قلته؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أولا في قولك: الشيطان لعنه الله، ينبغي أن تقول: أعاذني الله منه؛ فإن هذا هو الأَوْلَى؛ لقوله تعالى: ﴿وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴾ [الأعراف: ٢٠٠]، وأما قولك: طلاق مني ألا تكون زوجا لابنتي فهذا خطأ منك؛ فإن هذا معناه أنك توجد العداوة والبغضاء بين ابنتك وزوجها، وهذا غلط، فتب إلى ربك واستغفره، وإذا كانت ابنتك الآن عندك فأعدها إلى زوجها لا تحل بينه وبينها، وما وقع منك من هذا الطلاق بهذا اللفظ فإن حكمه حكم اليمين، عليك أن تكفر كَفَّارة يمين بأن تطعم عشرة مساكين أو كسوتهم، فإن لم تجد فصيام ثلاثة أيام متتابعة، ثم إني أنصحك وغيرك من الناس بعدم الخلف بغير الله عز وجل؛ لقول النبي عليه الصلاة والسلام: «مَن كان حالفا فلْيَحْلِفْ بالله أو لِيَضمت»، الخلف بالطلاق وبالنذر وبالعتق وما أشبهه هذا أمر لا ينبغي، بل إنما يكون الخلف بالله سبحانه تعالى، أما الخلف بصيغة القسم بغير الله فإنه من الشرك والكفر، وقد قال النبي عليه الصلاة والسلام: «مَنْ حَلَفَ بِغَيْرِ الله فَقَدْ كَفَرَ أَوْ أَشْرَكَ».

مطالب مرتبط:

(۶۰۸۶) حکم دعا در حالت عصبانیت

حکم آن، حکم قسم است. به این معنا که اگر برگشتی و از او درخواست نمودی بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۴) کفاره شکستن قسم و ورود مجدد به خانه برادر

بهتر است که وارد خانه‌‌ی برادر خودت شوی و کفاره‌‌ی قسم دهی...

ادامه مطلب …

(۶۰۳۶) حکم قسم دروغ

بله، به خاطر این کار بر او گناه است و دروغ گفتن جایز نیست چه برسد به اینکه همراه قسم باشد که گناه آن بیشتر می‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۸۲) حکم قسم به حرام در مسائل عادی و لزوم کفاره

اگر منظور تو قسم بوده پس در حکم قسم است و هرگاه قسم تو اجرا شود چیزی بر تو لازم نیست ولی اگر اجرا نشود بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۰) حکم جمع کفاره قسم و روزه شش روز شوال

اول: برای کسی که قسم یاد نموده هرگاه قسم گیر شد جایز نیست روزه بگیرد مگر اینکه نتواند به ده مسکین غذا دهد یا لباس بپوشاند یا اینکه برده نیابد که آن را آزاد کند....

ادامه مطلب …

(۶۰۸۹) حکم قسم ورود به خانه برادر پس از رفع خصومت

نصیحت من به این سؤال کننده و دیگر شنوندگان این است که در قسم یاد نمودن عجله نکنند بلکه هرگاه خشمگین شدند به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از شیطان رانده شده پناه ببرند و در قسم یاد نمودن شتاب نکنند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه