پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۵ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۳۸۱۷) حکم روزه برای فرد بیمار با وضعیت جسمانی ضعیف

(۳۸۱۷) سوال: بیست و پنج سال دارم، بیمار هستم، بدنم بسیار لاغر است و از نظر سلامتی نیز وضعیت خوبی ندارم اما با این وجود، عبادت‌ها و شعائر دین به جز روزه را انجام می‌دهم. روزه گرفتن مرا بسیار خسته می‌کند. وقتی خواستم روزه بگیرم نیز پدرم گفت: (نه، مواظب سلامتی خودت باش و به من رحم کن). اکنون چه کاری باید انجام دهم؟ با سرگردانی، نگرانی و ترس از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ زندگی می‌کنم و نمی‌دانم که در این وضعیت، چه کاری بر من واجب است؟ آیا با این که توانایی ندارم، باید روزه بگیرم یا کفاره بدهم؟

جواب:

از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم که به تو عافیت و سلامتی عطا نموده و بر انجام عبادت خویش توانمند سازد. اگر نمی‌توانی ماه رمضان را روزه بگیری و خیلی برایت سخت است، به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بده؛ زیرا بر کسی ‌که بنا به سببی که امیدی به برطرف شدن آن نیست نمی‌تواند روزه بگیرد، واجب است که چنین نماید. تو نیز بنا بر توصیفی که کردی، از همین نوع افراد هستی لذا به ازای هر روز، یک مسكين را غذا بده و خود را با روزه گرفتن به زحمت و مشکل، دچار مکن؛ اما اگر می‌توانی روزه بگیری ولی به استراحت در روز نیاز داری، روزه بگیر و هنگام روز به خودت استراحت بده و کاری جز کارهایی که بر تو واجب است مانند حضور در نماز جماعت در مسجد، انجام نده و از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ کمک بخواه. اگر در تابستان به خاطر طولانی بودن روز و شدت گرما، نمی‌توانی روزه بگیری، ایرادی ندارد که منتظر زمستان باشی و در زمستان روزه بگیری.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أبلغ من العمر الخامسة والعشرين، وأنا مريض، وجسمي نحيف جدا، وحالتي الصحية غير جيدة، ورغم هذا فأنا أمارس الشعائر الدينية إلا الصوم؛ فإنه يتعبني جدًّا، وإذا أردت أن أصوم قال لي والدي: لا، خشيةً على صحتك ورحمةً بي. فماذا أفعل؟ فأنا أعيش في حيرة وقلق وخوف من الله، وماذا يجب عليَّ في مثل هذه الحالة؟ هل على الصيام، وأنا غير قادر، أم على الكفارة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أسأل الله أن يُعافيك، وأن يُقَوِّيَك على العبادة، وإذا كنتَ لا تستطيع أن تصوم رمضان، ويشق ذلك عليك كثيرًا فأطعم عن كل يوم مسكينًا؛ لأن هذا هو الواجب على من لا يستطيع الصوم لسبب لا يُرْجَى زواله، وأنت على الوصف الذي ذكرت من هذا الصنف، فأطعم عن كل يوم مسكينا، ولا تشق على نفسك بالصوم.

وأما إذا كنت تستطيع أن تصوم، ولكن تحتاج إلى راحة بالنهار فصم، وأرخ نفسك بالنهار، ولا تعمل إلا ما يجب عليك عمله؛ كشهود الجماعة في المساجد، واستعن بالله عز وجل، وإذا كنت لا تستطيع أن تصوم في أيام الصيف لطول النهار ولشدة الحر ، ولكنك تستطيع أن تصوم في أيام الشتاء، فلا بأس أن تنتظر حتى تصوم في الشتاء.

مطالب مرتبط:

(۳۸۳۳) حکم روزه‌داری پس از قطع خون نفاس و پیش از اطمینان از پاکی کامل

اگر آن روز را روزه گرفته و نسبت به پاکی یا عدم پاکی خویش تردید داشته است، باید روزه‌ی آن روز را دوباره بگیرد زیرا آن روزه‌اش درست نیست.....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۲) حکم روزه با خواب طولانی در روز و بیداری شبانه در ماه رمضان

له، روزه‌ات درست است؛ زیرا بیدار بودن از شروط روزه نیست لذا اگر روزه‌دار در هنگام روزه زیاد بخوابد، روزه‌اش درست و تکلیف از عهده‌اش ساقط می‌شود اما واجب است که برای ادای نماز جماعت در مسجد بیدار شوی...

ادامه مطلب …

(۳۷۶۷) معناى این حديث شريف: «من صام رمضان إيماناً واحتساباً غفر له ما تقدم من ذنبه وما تأخر» چیست؟

منظور از این فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ» گناهان صغیره و کوچک است، نه گناهان کبیره؛ این نظر جمهور علما در مورد معنای چنین حدیثی است....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۸) حکم روزه در شرایط کار دشوار و قضای روزهای فوت‌شده

جایز نیست که انسان، فرایض الله را به ‌خاطر تهديد بندگان الله رها کند بلکه واجب است به انجام فرایض بپردازد....

ادامه مطلب …

(۳۷۹۱) حکم قضای روزه‌ رمضان

اگر بدون عذر شرعی بوده و عمدا روزه را ترک کرده‌ای، قضای آن روزها سودی برایت ندارد زیرا از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ نافرمانی کرده‌ و عبادت را از حد شرعی آن خارج کرده‌ای....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۳) چگونگی جبران روزه‌های قضا شده

واجب است به درگاه الله جَلَّ‌جَلَالُهُ توبه کنی، از رفتاری که در برابر پروردگارت انجام داده‌ای آمرزش بخواهی، از چیزی که از تو سر زده پشیمان باشی و عمل خویش را در آینده اصلاح کنی. لزومی ندارد که قضای روزه‌های قبلی را به جای آوری زیرا از قضا هیچ فایده‌ای نخواهی برد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه