دوشنبه 22 جمادی‌الاول 1448
۱۱ آبان ۱۴۰۵
2 نوامبر 2026

(۳۸۱۱) حکم روزه در صورت استفاده از داروی بیهوشی در عمل جراحی

(۳۸۱۱) سوال: یک عمل سرپایی و ساده در سَرَم انجام شد و برای این عمل، داروی بیهوشی استفاده کردم. در ‌روز عمل جراحی، روزه بودم و بعد از انجام عمل نیز روزه‌ام را کامل کردم؛ آیا روزه‌ام درست است یا باید دوباره روزه بگیرم؟

جواب:

این روزه‌ صحيح است و نیازی به اعاده و دوباره گرفتن آن نیست؛ زیرا عمل جراحی، روزه را باطل نمی‌کند. یک قاعده وجود دارد که برادران مسلمانمان شایسته است آن ‌را بدانند: (هر کس یک عبادت را به طور شرعی، انجام دهد فقط با دلیل شرعی می‌توان عبادتش را باطل دانست) زیرا اصل بر صحت عبادت و عدم وجود مانع است؛ مثلا اگر کسی بگوید: خوردن فلان چیز، وضو را باطل می‌کند. می‌گوییم: (بر اساس کدام دلیل؟ برای اثبات این ادعا، دلیل بیاور) اگر دلیل نیاورد، وضو هم‌چنان بر صحت خود باقی است. اگر شخصی بگوید: درآوردنِ جوراب بعد از مسح، وضو را باطل می‌کند؛ می‌گوییم: (دلیلت چیست؟ آیا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده که هر کس خف یا جوراب را بعد از مسح در بیاورد، باید دوباره وضو بگیرد؟). اگر کسی بگوید: با پایان یافتن مدت مسح بر خف یا جوراب، وضو باطل می‌شود؛ می‌گوییم: (دلیل بیاور! آیا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده که هر کس مدت مسح بر خف یا جورابش تمام شود، وضویش باطل می‌شود؟). اگر کسی بگوید: حرکت در نماز، هر چند که اندک باشد نیز نماز را باطل می‌کند؛ می‌گوییم: (دلیل بیاور). سایر عبادات نیز همین گونه است؛ یعنی اگر کسی ادعا کرد که فلان عبادت، فاسد شده یا انسان، کاری کرده که عبادتش باطل شود، از او دلیل می‌خواهیم.

بنابراین این فردی که روزه داشته و عمل جراحی انجام داده است، اگر به او گفته شده که روزه‌ات باطل است، همین سخن را به او می‌گوییم: (دلیل بیاور اما در غیر این صورت، روزه‌ صحيح است). در جواب می‌گوییم: روزه‌ی این فرد، درست است زیرا دلیلی برای باطل بودن آن وجود ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لقد أُجريت لي جراحة بسيطة في الرأس، وأخذت مخدرًا لإجراء العملية، وكنتُ صائما في ذلك اليوم، وأكملتُ يومي صائما بعد العملية، فهل هذا الصيام صحيح، أم يجب على الإعادة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الصيام صحيح، ولا يجب عليك الإعادة؛ لأن إجراء العملية ليس ناقضًا للصوم، ولا مُفطرًا للصائم، وهنا قاعدة ينبغي لإخواننا المسلمين أن يعرفوها: كل إنسان فَعَل العبادة على وجه مشروع فإننا لا تبطلها إلا بدليل؛ لأن الأصل الصحة وعدم المانع.

فمثلا لو قال قائل: أكل هذا الشيء ينقض الوضوء. قلنا: ما الدليل؟ هات الدليل على هذا، فإذا لم يأتِ بدليل بقي الوضوء بحاله.

ولو قال قائل: إِنَّ خَلْع الجورب بعد مسحه ينقض الوضوء. قلنا له: أين الدليل؟ هل جاء عن رسول صلى الله عليه وسلم أنَّ من خلع خُفَّه أو جوربه بعد مسحه يعيد صلى الله عليه وسلم الوضوء؟

ولو قال قائل: انتهاء مدة المسح ينتقض الوضوء. قلنا: هات الدليل، هل جاء في الكتاب والسنة أن من تمت مدة مسحه بطل وضوؤه؟

ولو قال قائل: إن الحركة في الصلاة – ولو كانت قليلة- تبطل الصلاة. قلنا: هات الدليل. وهلم جرا كل العبادات إذا ادَّعَى مدع أنها فاسدة، أو أن الإنسان فعل ما يناقضها طالبناء بالدليل، فهذا الرجل الذي أُجريت له عملية وهو صائم، لو قيل له: إن صومك باطل. قلنا لمن قال له ذلك: هات الدليل، وإلا فالصيام صحيح، ونحن نقول في الجواب: إن صيام هذا الرجل صحيح؛ لعدم وجود دليل على فساده.

مطالب مرتبط:

(۳۷۹۹) روزه‌دار چه زمانی باید دست از خوردن و نوشیدن بکشد؟

معیار دست کشیدن روزه‌دار از خوردن و نوشیدن، طلوع فجر است، نه اذان....

ادامه مطلب …

(۳۷۷۲) حکم روزه با خواب طولانی در روز و بیداری شبانه در ماه رمضان

له، روزه‌ات درست است؛ زیرا بیدار بودن از شروط روزه نیست لذا اگر روزه‌دار در هنگام روزه زیاد بخوابد، روزه‌اش درست و تکلیف از عهده‌اش ساقط می‌شود اما واجب است که برای ادای نماز جماعت در مسجد بیدار شوی...

ادامه مطلب …

(۳۸۲۵) مقدار فدیه برای کسی که نمی‌تواند روزه بگیرد

غذا دادن به مسکین چنین است که ناهار، شام یا یک مُد (دو کف دست متوسط) از برنج یا گندم به وی بدهد....

ادامه مطلب …

(۳۸۳۶) حکم روزه‌ نگرفتن به دلیل شیردهی

اگر زنی بیم دارد که به خاطر روزه گرفتن، شیرش کم ‌شود و به نوزادش زیان برسد، می‌تواند روزه نگیرد اما بعدا باید قضای آن ‌را به جا آورد؛ زیرا همانند فرد بیمار است که الله جَلَّ‌جَلَالُهُ درباره‌اش می‌فرماید.....

ادامه مطلب …

(۳۷۸۴) حکم ترک روزه‌های رمضان بدون عذر

بر هر مسلمانی واجب است که از امور دین خود آگاه باشد و هر چه نیاز دارد را بیاموزد؛ مثلا درباره‌ی نماز باید احکام نماز را بیاموزد، اگر مال دارد احکام زکات را بیاموزد و در روزه نیز وقتی بر او واجب شد، باید احکام روزه را یاد بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۸۱۰) حکم روزه گرفتن با وجود توصیه پزشکی و زخم معده

این مسئله به وضعیت فرد در هنگام فرا رسیدن ماه رمضان بستگی دارد که اگر توانایی روزه داشت باید روزه بگیرد و اگر توان روزه گرفتن نداشت، روزه نگیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه