(۲۴۰۹) سوال: آیا برای هر کسی که از مصحف قرائت می‌کند جایز است هنگامی که از آیه‌ی عذاب بگذرد به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از عذاب یا آتش پناه بخواهد و هنگامی که از آیه‌ی رحمت می‌گذرد آن را از فضل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد و همچنین در بقیه‌ی آیات؟

جواب:

چیزی من از این سوال فهمیدم این است که قاری در غیر نماز قرائت می‌کند و بر همین اساس جواب می‌دهیم: بله جایز است هنگامی که از آیه‌ی رحمت گذشت آن را از فضل الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بطلبد و هنگامی که از آیه‌ی وعید گذشت به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  از آن وعید پناه بخواهد و هنگامی که از آیه‌ای گذشت که در آن پند و عبرت بود بگوید: سبحان الله و مانند آن زیرا این به انسان در تدبر و تفکر در قرآن و معانی آن کمک می‌کند؛ و اما اگر انسان نماز نافله می‌خواند سنت است که در هنگام گذر از آیات رحمت آن را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  بخواهد و هنگام آیات وعید از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ  پناه بخواهد مخصوصا در نماز شب چون از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم همانطور که در حدیث حذیفة رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ آمده است که شبی با رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نماز می‌خواند و می‌فرماید: «فكان لا يَمُرُّ بآية رحمةٍ إلا سأل، و لا بآية وعيد إلا تعوذ»[۱]: (و از آیه‌ای که در آن رحمت بود نمی‌گذشت مگر این که آن را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد و از آیه‌ای که در آن وعید بود نمی‌گذشت مگر این که از الله پناه می‌جست).

اما در ظاهر این است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در نماز فرض این کار را نمی‌کرده است زیرا کسانی که نماز رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وصف می‌کنند ذکر نمی‌کنند که در هنگام آیات رحمت آن را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواسته و هنگام آیات وعید از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه می‌خواسته با این وجود اگر کسی این کار را انجام دهد گناه ندارد.

[۱] رواه مسلم (۷۷۲).