(۲۲۴۸) حکم دعا با آیات قرآنی در سجده

(۲۲۴۸) سوال: سوالم از حدیثی است که معنایش این است: «نهیت أن أقرأ القرآن و انا ساجد».(این از این که در سجده قرآن بخوانم نهی شده‌ام) آیا این نهی شامل دعاهای قرآنی نیز می‌شود؟ یعنی آیا جایز است که مسلمان در سجده به این دعاها، دعا کند؟

جواب:

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «أَلَا وَإِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَقْرَأَ الْقُرْآنَ رَاكِعًا أَوْ سَاجِدًا، فَأَمَّا الرُّكُوعُ فَعَظِّمُوا فِيهِ الرَّبَّ عَزَّ وَجَلَّ، وَأَمَّا السُّجُودُ فَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ، فَقَمِنٌ أَنْ يُسْتَجَابَ لَكُمْ»[۱] (آگاه باشید و بدانید که من از خواندن قرآن در حالت رکوع و سجود نهی شده‌ام، در وقت رکوع پروردگار خود را بزرگ دارید و در وقت سجود بسیار دعا کنید که در این صورت سزاوار است که مورد اجابت قرار گیرید) رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده است که از قرائت قرآن در رکوع و سجود نهی شده است و نه از دعا کردن با قرآن نهی شده و فرق است بین قرائت به قرآن و و دعا کردن آن بدون قصد تلاوت و این که فقط قصد دعا را داشته باشد پس اگر انسان در سجودش بگوید: ربنا آتنا فی الدنیا حسنة وفی الآخرة حسنة و قنا عذاب النار. اگر از آن قصد تلاوت نداشته باشد جایز است اگر چه در سجودش بگوید: ربنا لاتزغ قلوبنا بعد اذ هدیتنا و هب لنا من لدنك رحمة إنك أنت الوهاب. قصدش دعا است و نه تلاوت و او در سجودش قاری قرآن نیست.

و برای همین او از این جهت قرآن نمی‌خواند بلکه با دعای قرآنی دعا می‌کند و این جایز است پس اگر بگوید: ربنا لاتزغ قلوبنا بعد اذ هدیتنا و هب لنا من لدنك رحمة إنك أنت الوهاب، و قصدش فقط دعا باشد نه تلاوت پس مشکلی ندارد و واجب است که فرق بین قرائت قرآن که قصد آن تلاوت باشد و بین دعایی که در قرآن آمده است را بدانیم و اولی در رکوع و سجود صحیح نیست و دومی در سجده جا دارد و اما در رکوع افضل است که انسان اذکاری را که در آن تعظیم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است تکرار کند.

[۱] تخریج آن گذشت.

تعداد بازدید: 58

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أسأل عن حديث الرسول صلى الله عليه وسلم الذي ما معناه انُهيتُ أن أقرأ القرآن وأنا ساجد» فهل هذا النهي يشمل الأدعية الموجودة في القرآن؟ بمعنى: هل يجوز للمسلم أن يدعو بهذه الأدعية وهو ساجد؟

فأجاب رحمه الله تعالى: قول النبي عليه الصلاة والسلام: «ألا وإني نهيت أن أقرأ القرآن راكعا أو ساجدًا، فأما الركوع فَعَظْمُوا فيه الرب، وأما السجود فأكثروا فيه من الدعاء، فَقَمِنٌ أن يستجاب لكم» أخبر النبي -عليه الصلاة والسلام- أنه نبي أن يقرأ القرآن راكعا أو ساجدًا، لا أنه نهي أن يدعو بالقرآن، ففرق بين الدعاء بالقرآن وبين القراءة بالقرآن، فالداعي بالقرآن لم يقصد التلاوة وإنما قصد الدعاء، فلو قال الإنسان في سجوده: ربنا آتنا في الدنيا حسنةً، وفي الآخرة حسنةً، وقنا عذاب النار. لا يقصد بذلك التلاوة لكان هذا جائزا، ولو قال في السجود ربنا لا تزغ قلوبنا بعد إذ هديتنا، وهَبْ لنا من لدنك رحمة، إنك أنت الوهاب. يريد الدعاء لا التلاوة لم يكن قارتا للقرآن في السجود.

ولهذا كان الجنب لا يقرأ القرآن، لكن لو دعا بدعاء من القرآن كان ذلك جائزا، فلو قال الجنب: ربنا لا تزغ قلوبنا بعد إذ هديتنا، وهب لنا من لدنك رحمة، إنك أنت الوهاب. لا يريد القراءة وإنما يريد الدعاء، فلا . عليه، حرج فيجب أن نعرف الفرق بين قراءة القرآن التي قصد بها التلاوة وبين الدعاء بما جاء في القرآن، فالأَوَّلُ لا يكون في الركوع والسجود، والثاني يكون في السجود، أما الركوع فالأفضل فيه أن يكرر الإنسان ما فيه تعظيم الرب -جل وعلا-.