یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۲۲۴۲) حکم دعا با آیات قرآنی در سجود نماز

(۲۲۴۲) سوال: آیا جایز است که در سجود نماز با آیات قرآنی دعا کرد مثلا: {رَبَّنَا لَا تُزِغۡ قُلُوبَنَا بَعۡدَ إِذۡ هَدَیۡتَنَا وَهَبۡ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحۡمَةًۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡوَهَّابُ} [سوره آل عمران: ۸] (می‌گویند: پروردگارا! دل‌های ما را، بعد از آنکه ما را هدایت کردی (از راه حق) منحرف مگردان، و از سوی خود، رحمتی بر ما ببخش براستی که تو بخشنده‌ای)، {رَبَّنَاۤ إِنَّنَاۤ ءَامَنَّا فَٱغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ} [سوره آل عمران: ۱۶] (پروردگارا! به راستی ما ایمان آورده‌ایم، پس گناهان ما را بیامرز، و ما را از عذاب آتش نگاه دار؟)

جواب:

برای انسان جایز است که در حالت سجود با دعاهای قرآنی اگر که قصد دعا دارد و نه قرائت، دعا کند اما اگر قصد قرائت دارد جایز نیست زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «أَلَا وَإِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَقْرَأَ الْقُرْآنَ رَاكِعًا أَوْ سَاجِدًا، فَأَمَّا الرُّكُوعُ فَعَظِّمُوا فِيهِ الرَّبَّ عَزَّ وَجَلَّ، وَأَمَّا السُّجُودُ فَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ، فَقَمِنٌ أَنْ يُسْتَجَابَ لَكُمْ»[۱] (آگاه باشید و بدانید که من از خواندن قرآن در حالت رکوع و سجود نهی شده‌ام، در وقت رکوع پروردگار خود را بزرگ دارید و در وقت سجود بسیار دعا کنید که در این صورت سزاوار است که مورد اجابت قرار گیرید) پس برای انسان جایز که در رکوع و سجودش چیزی از قرآن بخواند مگر این که آیاتی که متضمن دعا است و او از آن قصد دعا را داشته باشد.

پس اگر آیه‌ای را قرائت کرد برای او حرام است ولی اگر آن را برای دعا خواند جایز است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز أن أدعو في السجود بآيات من القرآن الكريم مثلا: ﴿ رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ ﴾ [آل عمران: ۸]، ﴿رَبَّنَا إِنَّنَا ءَامَنَا فَأَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴾ [آل عمران: ١٦]؟

فأجاب رحمه الله تعالى : يجوز للإنسان في حال السجود أن يدعو بأدعية القرآن الكريم إذا قصد الدعاء دون القراءة، أما إذا قصد القراءة فإن ذلك لا يجوز، لقول النبي – صلى الله عليه وآله وسلم-: «ألا وإني نهيت أن أقرأ القرآن راكعا أو ساجدا، فأما الركوع فَعَظْمُوا فيه الرب، وأما السجود فاجتهدوا في الدعاء، فَقَمِنٌ أن يستجاب لكم» ، فلا يحل للإنسان أن يقرأ شيئًا من القرآن في حال ركوعه وسجوده، إلا إذا كانت الآيات تتضمن الدعاء وقصد بذلك الدعاء.

ومثل هذا الجنب: لو قرأ آية على أنها قراءة القرآن كان ذلك حراما عليه ولو قرأها على أنها دعاء كان ذلك جائزا.

مطالب مرتبط:

(۲۲۳۸) ترتیب گفتن تکبیر و رفتن به سجده در نماز

هنگامی که می‌خواهد سجده کند، تکبیر را بین قیام و سجود بگوید، این افضل است...

ادامه مطلب …

(۲۲۵۳) روش بلند شدن از سجده در رکعت دوم

افضل این است که انسان برای بلند شدن از سجود با تکیه بر زانوهایش بر روی پایش بایستاد...

ادامه مطلب …

(۲۲۴۳) حکم خواندن دعاهای خاص در سجود و پس از تشهد پیش از سلام نماز

جایز است که انسان به امور دنیا و آخرت دعا کند حتی اگر در سجده‌‌ات از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خانه‌ی بزرگ و تمیز یا ماشینی خوب و مانند آن را بخواهی مشکلی نیست زیرا که دعا عبادت است اگر چه در امور دنیا یا آخرت باشد....

ادامه مطلب …

(۲۲۴۶) صحت دعای «اللهم اغفر لی خطیئتی و جهلی و إسرافی فی امری» در سجده نماز

این دعا صحیح است ولی این که فقط در سجود باشد، این چنین نیست بلکه در سجود و غیر سجود می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۲۲۴۷) حکم طولانی کردن سجده‌ی آخر

طولانی کردن سجده‌ی آخر از سنت نمی‌باشد زیرا سنت این است که افعال نماز به هم نزدیک باشد...

ادامه مطلب …

(۲۲۴۵) آیا جایز است که در نماز به امور دنیا دعا کنیم؟

اشکالی ندارد که انسان به آنچه دوست دارد در نماز دعا کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه