دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۲۲۴۲) حکم دعا با آیات قرآنی در سجود نماز

(۲۲۴۲) سوال: آیا جایز است که در سجود نماز با آیات قرآنی دعا کرد مثلا: {رَبَّنَا لَا تُزِغۡ قُلُوبَنَا بَعۡدَ إِذۡ هَدَیۡتَنَا وَهَبۡ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحۡمَةًۚ إِنَّكَ أَنتَ ٱلۡوَهَّابُ} [سوره آل عمران: ۸] (می‌گویند: پروردگارا! دل‌های ما را، بعد از آنکه ما را هدایت کردی (از راه حق) منحرف مگردان، و از سوی خود، رحمتی بر ما ببخش براستی که تو بخشنده‌ای)، {رَبَّنَاۤ إِنَّنَاۤ ءَامَنَّا فَٱغۡفِرۡ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ} [سوره آل عمران: ۱۶] (پروردگارا! به راستی ما ایمان آورده‌ایم، پس گناهان ما را بیامرز، و ما را از عذاب آتش نگاه دار؟)

جواب:

برای انسان جایز است که در حالت سجود با دعاهای قرآنی اگر که قصد دعا دارد و نه قرائت، دعا کند اما اگر قصد قرائت دارد جایز نیست زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «أَلَا وَإِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَقْرَأَ الْقُرْآنَ رَاكِعًا أَوْ سَاجِدًا، فَأَمَّا الرُّكُوعُ فَعَظِّمُوا فِيهِ الرَّبَّ عَزَّ وَجَلَّ، وَأَمَّا السُّجُودُ فَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ، فَقَمِنٌ أَنْ يُسْتَجَابَ لَكُمْ»[۱] (آگاه باشید و بدانید که من از خواندن قرآن در حالت رکوع و سجود نهی شده‌ام، در وقت رکوع پروردگار خود را بزرگ دارید و در وقت سجود بسیار دعا کنید که در این صورت سزاوار است که مورد اجابت قرار گیرید) پس برای انسان جایز که در رکوع و سجودش چیزی از قرآن بخواند مگر این که آیاتی که متضمن دعا است و او از آن قصد دعا را داشته باشد.

پس اگر آیه‌ای را قرائت کرد برای او حرام است ولی اگر آن را برای دعا خواند جایز است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز أن أدعو في السجود بآيات من القرآن الكريم مثلا: ﴿ رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِن لَّدُنكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ ﴾ [آل عمران: ۸]، ﴿رَبَّنَا إِنَّنَا ءَامَنَا فَأَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ﴾ [آل عمران: ١٦]؟

فأجاب رحمه الله تعالى : يجوز للإنسان في حال السجود أن يدعو بأدعية القرآن الكريم إذا قصد الدعاء دون القراءة، أما إذا قصد القراءة فإن ذلك لا يجوز، لقول النبي – صلى الله عليه وآله وسلم-: «ألا وإني نهيت أن أقرأ القرآن راكعا أو ساجدا، فأما الركوع فَعَظْمُوا فيه الرب، وأما السجود فاجتهدوا في الدعاء، فَقَمِنٌ أن يستجاب لكم» ، فلا يحل للإنسان أن يقرأ شيئًا من القرآن في حال ركوعه وسجوده، إلا إذا كانت الآيات تتضمن الدعاء وقصد بذلك الدعاء.

ومثل هذا الجنب: لو قرأ آية على أنها قراءة القرآن كان ذلك حراما عليه ولو قرأها على أنها دعاء كان ذلك جائزا.

مطالب مرتبط:

(۲۲۴۰) سنت در گذاشتن دو دست در سجده چیست؟

سنت در گذاشتن دو دست در سجده، گذاشتن آن بر زمین است و انگشتان رو به قبله قرار می‌گیرد و بازو نیز باز می‌باشد و در سنت وارد شده است که انسان بین آن دو سجده می‌کند یعنی پیشانی بین دو کف دست قرار می‌گیرد...

ادامه مطلب …

(۲۲۵۴) حکم مردی مسنی که نمی‌تواند بر زانوهایش سجده کند

اگر نمی‌تواند که با زانوهایش سجده کند پس برای سجود چهارزانو بشیند و در سجده خود را به زمین نزدیک کند  و این برایش کفایت می‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۲۵۱) حکم ترتیب و انجام سجده در آیات سجده در نماز و غیر نماز

اگر انسان قرآن می‌خواند و همان آیه را دو یا سه یا بیشتر تکرار می‌کند پس اگر برای بار اولی سجده کرد برای تکرارهای دیگر کفایت می‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۲۴۷) حکم طولانی کردن سجده‌ی آخر

طولانی کردن سجده‌ی آخر از سنت نمی‌باشد زیرا سنت این است که افعال نماز به هم نزدیک باشد...

ادامه مطلب …

(۲۲۴۸) حکم دعا با آیات قرآنی در سجده

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده است که از قرائت قرآن در رکوع و سجود نهی شده است و نه از دعا کردن با قرآن نهی شده و فرق است بین قرائت به قرآن و و دعا کردن آن بدون قصد تلاوت...

ادامه مطلب …

(۲۲۳۹) حالت گذاشتن انگشتان دست در اثنای سجود

علما می‌گویند: وضعیت دستان در حالت سجود این است که انگشتان به هم چسپیده است و جهت آن رو به قبله است و راستای شانه قرار می‌گیرد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه