(۲۰۶۲) سوال: حکم این که بعضی از هنگام تکبیر نماز فرض را می‌گویند سپس چیزی را که فراموش کرده‌اند را بیاد می‌آورند یا مانند آن و آن فرض را به نافله تغییر می‌دهند، چیست؟

جواب:

اگر انسان وارد نماز فرض شد برای او حلال نمی‌باشد که آن را قطع کند زیرا که نزد اهل علم قاعده شرعی است: کسی که فرضی را شروع کرد واجب است که آن را تمام کند مگر این که عذری وجود داشته باشد.

اما تغییر فریضه به نافله حداقل مکروه است مگر که برای غرض صحیح باشد و ممکن است حرام باشد اگر که قصد قطع این فریضه را داشته باشد.

مثال غرض صحیح: برای انسان مشروع است که اگر نماز فرضی را تنهایی شروع می‌کند سپس جماعتی می‌آیند پس آن را قطع می‌کند یا این که به نفل تغییر می‌دهد تا این که سریع بخواند تا آن که به آن جماعت برسد پس این غرض صحیح است و انتقالش از فریضه به نافله برای مصلحتی می‌باشد که به این فرض بر‌می‌گردد که نماز جماعتی می‌باشد.

و مثال این که چاره گرفتن برای قطع فریضه: فرض را سروع می‌کند سپس برای او مشغله‌‌ای پیش می‌آید و می‌داند‌ که قطع فریضه حرام است پس آن را به نافله تغییر می‌دهد و آن را قطع می‌کند زیرا که قطع نافله حرام نیست پس می‌گوییم که آن حرام است زیرا که این حلیه برای حرام است و آن را به حلال تغییر نمی‌دهد بلکه حرمتش را زیاد می‌کند.

 و مثال آنچه غرض صحیح نیست و حلیه و برای قطع فرض هم نیست: فرض را به نافله تغییر می‌دهد تا این زیاد نافله بخواند تا به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن نزدیک شود پس این غرض به مصلحتی که به فریضه برگردد نیست پس به او می‌گوییم: این کار را نکن و فرضت را ادامه بده و اگر خواستی بیشتر نافله بخوانی هنگامی که سلام دادی و وقت نهی نبود پس حرجی برای تو نیست که نوافل را بخوانی.