سه‌شنبه 15 شعبان 1447
۱۴ بهمن ۱۴۰۴
3 فوریه 2026

(۱۸۹۱) حکم گفتن {إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَـٰۤىِٕكَتَهُۥ یُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِیِّۚ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَیۡهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسۡلِیمًا} بعد از هر اذان

(۱۸۹۱) سوال: حکم کسی بلند بعد از هر اذان می‌گوید: {إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَـٰۤىِٕكَتَهُۥ یُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِیِّۚ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَیۡهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسۡلِیمًا} [سوره اﻷحزاب: ۵۶] چیست؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

این بدعت است زیرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است و به آن امر نکرده است و ذ زمانش نیز انجام نگرفته است و در عهد خلفای راشدین نیز انجام نگرفته است.

چیزی که سنت است این است اذان را که اول الله اکبر و آخرش لا اله الا الله است پایان یافته و تمام می‌‌شود سپس بعد از در نفس خودش بدون جار زدن جلوی مردم بر رسول الله صلوات بفرستد و دعای مشهور را بخواند: (اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، إنك لا تخلف الميعاد) و همچنین برای کسانی که اذان را می‌شنوند شایسته است که کلمات اذان را مثل آن تکرار کنند و از مؤذن تبعیت کنند مگر در حی علی الصلاة و حی علی الفلاح که بگویند: لا حول و لا قوة إلا بالله سپس بر رسول الله صلوات بفرستند و بعد از دعایی که الان ذکر شد را ذکر کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من يقول جهرًا بعد كل أذان: ﴿ إِنَّ اللَّهَ وَمَلَيْكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا [الأحزاب: ٥٦] وذلك بصوت عال؟ وجزاكم الله خيرًا.

فأجاب – رحمه الله تعالى: هذا بدعة، فإنه لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه أمر بذلك، ولا أنه فُعِلَ في وقته، ولا أنه فعل في عهد الخلفاء الراشدين.

والسنة أن يقتصر المؤذن على الأذان الذي أوله الله أكبر وآخره لا إله إلا الله، ثم ينتهي ويقطع، ثم بعد ذلك يصلي على النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- في نفسه بدون أن يجهر به أمام الناس، ويدعو بالدعاء المشهور: اللهم رب هذه الدعوة التامة والصلاة القائمة آت محمدا الوسيلة والفضيلة وابعثه مقاما محمودا الذي وعدته إنك لا تخلف الميعاد. وكذلك أيضًا المستمعون للأذان ينبغي لهم أن يتابعوا المؤذن فيقولوا مثل ما يقول، إلا في حي على الصلاة حي على الفلاح فيقولون: لا حول ولا قوة إلا بالله، ثم يصلون على النبي صلى الله عليه وسلم، ثم يقولون الدعاء الذي ذكرته الآن.

مطالب مرتبط:

(۱۸۴۲) حکم اذان دادن در جهت غیر قبله

رو کردن به قبله برای اذان دادن سنت است و شرط صحت اذان نیست....

ادامه مطلب …

(۱۸۹۳) حکم صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبل و بعد اذان

صلوات قبل از اذان بر رسول الله مشروع نیست ولی تبعیت از مؤذن در هر وقت مشروع است و صلوات بر رسول الله بعد اذان مستحب است...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۰) حکم نماز بدون اذان

(۱۸۴۰) سوال: بارک الله فیکم حکم نماز بدون اذان چیست؟ جواب: نماز با اذان ندادن باطل نمی‌شود زیرا که اذان دادن خارج از آن است اما اگر در بلدی می‌باشی و اهل آنجا اذان می‌گویند برای تو کفایت می‌کند و اگر خارج بلد می‌باشی پس برای خود و کسی که همراهت می‌باشد اذان بگو زیرا […]

ادامه مطلب …

(۱۸۶۹) حکم التفات به راست و چپ هنگام گفتن دو حی علی در اذان

من در این مسئله توقف می‌کنم زیرا که مشروعیت التفات به خاطر رسیدن صدای اذان به چپ و راست است و اگر انسان به بلندگوها اذان بگوید صدا از یک جا در می‌آید و تفاوتی ندارد که التفات بکند یا نه....

ادامه مطلب …

(۱۸۸۹) حکم قول: “لااله الا الله” مأمومین یا نمازگزاران بعد از اقامه‌ی نماز

بعضی از اهل علم گفته‌اند که اقامه نیز مانند اذان جواب داده می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۷۲) حکم به تأخیر انداختن اذان به سبب مشغولیت موذن

مؤذن حلال نیست به عمد نیم ساعت بعد از دخول وقت اذان دهد زیرا که از مردم فضیلت اول وقت فوت می‌شود و چه بسا در اذان فجر که گروهی روزه باشند و تا بعد از طلوع فجر بخورند یا افطارشان را به خاطر اذان این مرد به تأخیر بیاندازند و از غروب خورشید نیز گذشته باشد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه