شنبه 23 ربیع‌الاول 1448
۱۴ شهریور ۱۴۰۵
5 سپتامبر 2026

(۱۸۹۱) حکم گفتن {إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَـٰۤىِٕكَتَهُۥ یُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِیِّۚ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَیۡهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسۡلِیمًا} بعد از هر اذان

(۱۸۹۱) سوال: حکم کسی بلند بعد از هر اذان می‌گوید: {إِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَـٰۤىِٕكَتَهُۥ یُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِیِّۚ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوا۟ صَلُّوا۟ عَلَیۡهِ وَسَلِّمُوا۟ تَسۡلِیمًا} [سوره اﻷحزاب: ۵۶] چیست؟ جزاکم الله خیرا.

جواب:

این بدعت است زیرا که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است و به آن امر نکرده است و ذ زمانش نیز انجام نگرفته است و در عهد خلفای راشدین نیز انجام نگرفته است.

چیزی که سنت است این است اذان را که اول الله اکبر و آخرش لا اله الا الله است پایان یافته و تمام می‌‌شود سپس بعد از در نفس خودش بدون جار زدن جلوی مردم بر رسول الله صلوات بفرستد و دعای مشهور را بخواند: (اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، إنك لا تخلف الميعاد) و همچنین برای کسانی که اذان را می‌شنوند شایسته است که کلمات اذان را مثل آن تکرار کنند و از مؤذن تبعیت کنند مگر در حی علی الصلاة و حی علی الفلاح که بگویند: لا حول و لا قوة إلا بالله سپس بر رسول الله صلوات بفرستند و بعد از دعایی که الان ذکر شد را ذکر کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من يقول جهرًا بعد كل أذان: ﴿ إِنَّ اللَّهَ وَمَلَيْكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا [الأحزاب: ٥٦] وذلك بصوت عال؟ وجزاكم الله خيرًا.

فأجاب – رحمه الله تعالى: هذا بدعة، فإنه لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه أمر بذلك، ولا أنه فُعِلَ في وقته، ولا أنه فعل في عهد الخلفاء الراشدين.

والسنة أن يقتصر المؤذن على الأذان الذي أوله الله أكبر وآخره لا إله إلا الله، ثم ينتهي ويقطع، ثم بعد ذلك يصلي على النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- في نفسه بدون أن يجهر به أمام الناس، ويدعو بالدعاء المشهور: اللهم رب هذه الدعوة التامة والصلاة القائمة آت محمدا الوسيلة والفضيلة وابعثه مقاما محمودا الذي وعدته إنك لا تخلف الميعاد. وكذلك أيضًا المستمعون للأذان ينبغي لهم أن يتابعوا المؤذن فيقولوا مثل ما يقول، إلا في حي على الصلاة حي على الفلاح فيقولون: لا حول ولا قوة إلا بالله، ثم يصلون على النبي صلى الله عليه وسلم، ثم يقولون الدعاء الذي ذكرته الآن.

مطالب مرتبط:

(۱۸۴۹) آیا اذان دادن بدون وضو است؟

بله برای مؤذن جایز که بدون وضو اذان بگوید زیرا که شرط صحت اذان نیست بلکه علما گفته‌اند: اذان کسی که جنب باشد نیز صحیح است اگر که مناره خارج از مسجد باشد ولی آن را مکروه دانسته‌اند...

ادامه مطلب …

(۱۸۵۷) حکم دادن اقامه در نماز برای مردی که تنهاست

اگر او منفرد است چیزی بر او نیست که اقامه را ترک کند زیرا که اقامه در حقش سنت است...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۸) حکم رفع اذان در صورتی که مؤذن وضو ندارد

اذان آن صحیح است ولی افضل این است که وضو داشته باشد زیرا که اذان از ذکر الله می‌باشد و در همه‌ی ذکرهای الله افضل این است که انسان بر طهارت باشد...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۴) حکم استفاده ار شخص فاسق به عنوان موذن در مسجد

اگر این مؤذن را نصحیت کرده‌اند و نپذیرفته است پس بر آنها واجب است که به مسؤلین برسانند تا شخصی بهتر را جایگزین کنند زیرا که شایسته نیست چنین شخصی که مجاهر به گناهان خود است العیاذ بالله، مؤذنی باشند

ادامه مطلب …

(۱۸۸۰) چگونگی تکرار اذان در هنگام تداخل صدای دو موذن

در این صورت که نمی‌دانی کدام مؤذن اولی است پس به قدر امکان آن را دنبال و کن و اذان را تکمیل کن و اگر می‌دانی که یک مؤذن صدایش واضحتر است پس منتظر آن باش سپس جواب آن را بده.....

ادامه مطلب …

(۱۸۸۴) در اذان صبح هنگام گفتن مؤذن: “الصلاة خیر من النوم”، چه جواب بدهیم؟

مثل خودش گفته می‌شود زیرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «إِذَا سَمِعْتُمُ النِّدَاءَ، فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُ» (هنگامی که اذان را شنیدید پس مثل آنچه مؤذن می‌گوید، بگویید) ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه