چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۵۶۹) حکم گفتن عبارت “بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باورم نمی‌شد که چنین رخ دهد”

(۵۶۹) سوال: نماز اشراق چیست؟ همچنین حکم گفتن عبارت “بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باورم نمی‌شد که چنین رخ دهد” چیست؟

جواب:

نماز اشراق، نمازی است که هنگام شروق خورشید (بالا آمدن و آشکار شدن خورشید) خوانده می‌شود که به نماز ضُحى (نماز چاشت) معروف است. زمان آن از بالا آمدن خورشید به اندازه‌ی یک نیزه (که مساوی با دوازده تا پانزده دقیقه پس از طلوع خورشید است) شروع می‌شود و تا اندکی قبل از زوال خورشید (تقریبا ده دقیقه قبل از زوال) ادامه دارد و تمام این مدت، وقت نماز ضُحی است.

عبارت “بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باورم نمی‌شد که چنین رخ دهد” یعنی: حتی گمان هم نمی‌کردم که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چنین چیزی را مقدر نماید؛ این سخن، ایرادی ندارد زیرا مقصود گوینده، معنای آن است و لفظش مقصود نیست. از استعمال مردم می‌دانیم که هرگز منظورشان این نیست که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را تصدیق نمی‌کنند؛ اصلا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این‌جا از چیزی خبر نداده است که فرد بخواهد آن‌ را تصدیق یا رد کند بلکه فرد گمان نداشته که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فلان چیز را برایش مقدر خواهد کرد. در الفاظ، معنا و مقصود از آن، مهم و دارای اعتبار است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل ما صلاة الإشراق؟ وما حكم قول البعض ما صَدَّقْتُ على الله أني حصلت كذا وكذا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: صلاة الإشراق هي التي يُصليها الإنسان إذا أشرقت الشمس، أي ارتفعت وبرزت وظهرت، وهي ما يعرف بصلاة الضحى، ووقتها من ارتفاع الشمس قيدَ رُمْحٍ، ويساوي اثنتي عشرة دقيقة، أو ربع ساعة بعد طلوع الشمس – إلى قبيل الزوال بنحو عشر دقائق، كل هذا وقت صلاة الإشراق أو صلاة الضحى.

وأما قول القائل: ما صَدَّقْتُ على الله كذا وكذا. فالمعنى: ما ظننتُ أن الله تعالى يُقدِّرُه. وهي كلمة لا بأس بها؛ لأن المقصود باللفظ هو المعنى، وهذا اللفظ نعلم من استعمال الناس له أنهم لا يريدون أنهم لم يُصدِّقُوا الله أبدا، والله تعالى لم يخبر بشيء حتى يقولوا صَدَّقوه، أو لم يصدقوه، ولكن يظنُّ أن الله لا يُقدر هذا الشيء، فيقول: ما صدقت على الله أن يكون كذا وكذا. أي: ما ظننتُ أن الله يُقدِّر هذا الشيء، والعبرة في الألفاظ بمعانيها ومقاصدها.

مطالب مرتبط:

(۵۵۱) آیا “ادیان زمینی” باطل؟

بله، حتی ادیان آسمانی که در زمان خود بر حق بوده‌اند، الان با آمدن اسلام، منسوخ گردیده‌اند.

ادامه مطلب …

(۵۷۲) حکم گفتن “ای محبوب پیامبر” به شخص غیر مسلمان

گفتن "محبوب پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم " به شخصی که نمی‌دانیم مسلمان است یا کافر، شایسته نیست و اگر دانستیم که کافر است اصلا جایز نیست اما اگر مسلمان باشد، جایز است؛ البته اگر مسلمانی باشد که حقیقتا پایبند اسلام باشد.

ادامه مطلب …

(۵۶۶) حکم گفتن عبارت “عَسَاكَ تَبارَكَ”: (پر برکت باد)

مردم عوام همان طور که منظورشان است، هرگاه چنین بگویند، معنایش این است که با این عبارت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهند که آن چیز را پربرکت قرار دهد.

ادامه مطلب …

(۵۳۲) – آیا عبارت “کسی که کفر را نقل می‌کند، کافر نیست” صحیح است؟

این عبارت، حديث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیست بلکه سخن علما است که صحیح می‌باشد؛ بدین معنا است که: کسی که سخن کافران را نقل قول کند، کافر نمی‌شود.

ادامه مطلب …

(۵۴۱) حكم گفتن عبارت: “خوشبختی و فرزندان نصیبتان باد” به عروس و داماد

نظرم این است که گفتن این عبارت، روی‌گردانی از چیزی است که در سنت برای تبریک ازدواج، وارد شده است.

ادامه مطلب …

(۵۵۲) حکم نامگذاری مکه مکرمه “سرزمین ادیان آسمانی”

این تعبير، باطل است زیرا پیامبران بني اسرائيل از جمله موسى عَلَيْهِ‌السَّلَام و عيسى عَلَيْهِ‌السَّلَام در سرزمین شام بوده‌اند، و نه در مکه.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه