(۵۶۰) حکم گفتن “يا هادی، يا دليل، لا سمح الله، لا قدَّر الله”

(۵۶۰) سوال: برخی می‌گویند: “يا هادی، يا دليل، لا سمح الله، لا قدَّر الله“: (ای هدایت کننده! ‌ای دلالت‌گر! الله چنین نخواهد، الله چنین تقدیر نکند) حکم گفتن این سخن، چیست؟

جواب:

عبارت “يا هادي و يا دليل” از اوصاف الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و بدین معنا است که هر کس را که بخواهد به صراط مستقیم، هدایت می‌نماید؛ هدايت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دو نوع است: هدایت دلالت و هدایت توفيق. اگر شخصی بگوید: “يا هادی و يا دليل” معنای این دو نزدیک یا یکسان است که در این حالت، شخص الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با صفت وی فرا ‌خوانده است نه با اسم.

گفتن عبارت “لا سَمَحَ الله” شایسته نیست زیرا ظاهرش اقتضا می‌کند که گویا کسی می‌تواند الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را اجبار کند ‌که اجازه دهد یا ندهد و بخواهد یا نخواهد.

عبارت “لا قَدَّرَ الله” صحیح است و معنای دعایی دارد؛ يعني انسان از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهد که فلان چیز را مقدّر نفرماید. اگر به جای “لا سَمَحَ الله” بگویند: “لا قدَّر الله” جایز است و کراهت و شبهه‌ای در آن وجود ندارد. اما عبارت “لا سمح الله” باید رها شود زیرا مفهومی را می‌رساند که شایسته‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیست لذا خوب است به جای آن گفته شود: “لا قدَّر الله“.

تعداد بازدید: 149

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يردّد بعض العامة كلامًا مثل: “يا هادي، يا دليل، لا الله، لا قدر الله”. فما الحكم في ذلك؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما قولهم يا هادي، يا دليل. فهذه من أوصاف الله عز وجل، فهو يَهْدِي مَن يشاء إلى الصراط المستقيم، وهداية الله تعالى :نوعان هداية دلالة وهداية توفيق فإذا قال: يا هادي يا دليل. فالمعنى متقارب أو واحد، وهو ينادي الله تعالى بوصفه لا باسمه. كلمة لا. ينبغي أن تُقال؛ لأن ظاهرها وأما قولهم: لا سمح الله. فهي سمح يقتضي أن الله – سبحانه وتعالى – له مُكرِه على أن يسمح، أو لا يسمح.

وأما قولهم: لا قدر الله. فهي عبارةٌ صحيحة، ومعناها الدعاء، أي: أن الإنسان يسأل ألا يُقدِّر الله ذلك. ولو أن الذين يستعملون لا سمح الله» يجعلون بدلا منها : لا قَدَّر الله . لكان ذلك جائزا، ولا شبهة فيه، ولا كراهة فيه، لكن لا سمح الله ينبغي أن يُعدل عنها؛ لأنها توهم معنى لا يليق بالله – سبحانه وتعالى-، فيُعدل عنها إلى قوله : لا قدر الله.