چهارشنبه 24 ذیحجه 1447
۲۰ خرداد ۱۴۰۵
10 ژوئن 2026

(۵۶۳) حکم استفاده از کلمه‌ی “سيّدی” برای اشخاص

(۵۶۳) سوال: من یک نظامی هستم و در این شغل، کلمه‌ی “سيّدي” (سرورم، قربان) را به فرمانده گفته و روزانه بارها تکرار می‌کنیم؛ آیا غیر از سید و سرورمان محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سید و سرور دیگری هم وجود دارد؟ آیا ما با گفتن این لفظ، مرتکب گناه می‌شویم؟

جواب:

السَيِّد مطلق، فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ اما اگر این سیادت و سروری به چیزی نسبت داده شود، صحیح است زیرا در این حالت، سیادت و سروری خاص است. همچنین به شرطی که آن فرد، شایستگی سیادت را داشته باشد؛ مثلا: انسان به پدر و برادر بزرگ‌تر از خود می‌گوید: “این شخص، سید و سرور من است”. همچنین غلام و برده به مالک خود می‌گوید: “این شخص، سرور من است”. چنان که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «وَلْيَقُلْ سَيِّدِي وَمَولاَي»: (بگوید: سرور و مولای من) همچنین پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگام آمدن سعد بن معاذ رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ به قوم اوس فرمود: «قُومُوا إلَى سَيِّدِكُم»: (در مقابل سرورتان بایستید).

مهم این است که جایز است شخصی را که شایستگی سیادت و سروری دارد، سید و سرور، وصف کرد؛ اما اگر شایستگی سیادت را نداشته باشد، به طوری که اگر فاسق، منافق یا کافر باشد، مستحق این وصف نیست و جایز نیست که مسلمان به او بگوید: “ای سيد و سرور من” زیرا این خوار و تحقیر کردن مسلمان است در حالی‌ که مسلمان با اسلامش بر دیگر انسان‌ها برتری دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من الجمهورية العراقية محافظة التأميم: إنني عسكري، وموجود عندنا كلمة «سيدي» للعسكري الضابط تتكرر في اليوم عدة مرات، فهل يوجد سيد عدا سيدنا محمدًا صلى الله عليه وسلم ؟ وهل يمسنا ذنب أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: السيد على سبيل الإطلاق هو الله -عز وجل-، وأما السيد مضافًا فإنه يصح؛ لأنها تكون سيادة خاصة، بشرط أن يكون المقول له ذلك أهلا للسيادة، فيجوز – مثلاً – أن يقول الإنسان لأبيه: هذا سيدي. ولأخيه الكبير: هذا سيدي. ويقول العبد لمالكه: هذا سيدي. كما قال النبي صلى الله عليه وسلم: «وَلْيَقُلْ: سَيْدِي وَمَوْلَايَ ». وكذلك قال النبي – عليه الصلاةوالسلام – للأوس حين أقبل سعد بن معاذ سعد بن معاذ : «قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ».

فالمهم أن الإنسان يجوز له أن يصف مَن هو أهل للسيادة بأنه سيده، أما إذا كان هذا المقول له ليس أهلا للسيادة؛ لكونه فاسقا، أو كافرا، فإنه لا يستحق، ولا ينبغي للمسلم أن يقول له سيدي لأن هذا إذلال للمسلم والمسلم يعلو بإسلامه على غيره من بني البشر.

مطالب مرتبط:

(۵۳۷) حکم این سخن: “الله ما را امتحان و آزمایش نکند” چیست؟

منظور از آزمایش و امتحانی که در سؤال مطرح شد، امتحان و آزمایش در شر و بدی است لذا گفتن آن با این معنا، ایرادی ندارد. زیرا انسان از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهد که او را به چیزهای ناخوشایند و بد، دچار نکند.

ادامه مطلب …

(۵۵۳) حکم بکاربردن کلمه “رَضِيَ اللهُ عَنهُ” بعد از نام بردن از صحابه

واجب نیست هرگاه نام صحابه برده شود، "رَضِيَ اللهُ عَنهُ" بگوییم؛ اما از جمله حقوق صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بر ما این است که برایشان دعا کنیم.

ادامه مطلب …

(۵۳۲) – آیا عبارت “کسی که کفر را نقل می‌کند، کافر نیست” صحیح است؟

این عبارت، حديث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیست بلکه سخن علما است که صحیح می‌باشد؛ بدین معنا است که: کسی که سخن کافران را نقل قول کند، کافر نمی‌شود.

ادامه مطلب …

(۵۷۱) حکم شرع درباره‌ی این سخن: “به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزد ما غذا بخور”

برادران مسلمانم را نصیحت می‌کنم که دیگران را در تنگنا قرار ندهند و اجبار نکنند بلکه اکرام و مهمانی را پیشنهاد دهند؛ اگر موافقت و همراهی کرد که خوب است اما در غیر این صورت، وی را آزاد بگذارند.

ادامه مطلب …

(۵۵۱) آیا “ادیان زمینی” باطل؟

بله، حتی ادیان آسمانی که در زمان خود بر حق بوده‌اند، الان با آمدن اسلام، منسوخ گردیده‌اند.

ادامه مطلب …

(۵۶۸) حکم این سخن مردم: “بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باورم نمی‌شد که تو را پیدا کنم”

تا زمانی که سخن در ذات خود، ممنوعیت و اشکال شرعی نداشته باشد، جایز است. بنابراین نظرم این است که اشکال و گناهی ندارد  زیرا مقصود از آن، واضح است و در ذات خود بر معنای فاسدی دلالت ندارد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه