چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۵۶۳) حکم استفاده از کلمه‌ی “سيّدی” برای اشخاص

(۵۶۳) سوال: من یک نظامی هستم و در این شغل، کلمه‌ی “سيّدي” (سرورم، قربان) را به فرمانده گفته و روزانه بارها تکرار می‌کنیم؛ آیا غیر از سید و سرورمان محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سید و سرور دیگری هم وجود دارد؟ آیا ما با گفتن این لفظ، مرتکب گناه می‌شویم؟

جواب:

السَيِّد مطلق، فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ اما اگر این سیادت و سروری به چیزی نسبت داده شود، صحیح است زیرا در این حالت، سیادت و سروری خاص است. همچنین به شرطی که آن فرد، شایستگی سیادت را داشته باشد؛ مثلا: انسان به پدر و برادر بزرگ‌تر از خود می‌گوید: “این شخص، سید و سرور من است”. همچنین غلام و برده به مالک خود می‌گوید: “این شخص، سرور من است”. چنان که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «وَلْيَقُلْ سَيِّدِي وَمَولاَي»: (بگوید: سرور و مولای من) همچنین پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگام آمدن سعد بن معاذ رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ به قوم اوس فرمود: «قُومُوا إلَى سَيِّدِكُم»: (در مقابل سرورتان بایستید).

مهم این است که جایز است شخصی را که شایستگی سیادت و سروری دارد، سید و سرور، وصف کرد؛ اما اگر شایستگی سیادت را نداشته باشد، به طوری که اگر فاسق، منافق یا کافر باشد، مستحق این وصف نیست و جایز نیست که مسلمان به او بگوید: “ای سيد و سرور من” زیرا این خوار و تحقیر کردن مسلمان است در حالی‌ که مسلمان با اسلامش بر دیگر انسان‌ها برتری دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من الجمهورية العراقية محافظة التأميم: إنني عسكري، وموجود عندنا كلمة «سيدي» للعسكري الضابط تتكرر في اليوم عدة مرات، فهل يوجد سيد عدا سيدنا محمدًا صلى الله عليه وسلم ؟ وهل يمسنا ذنب أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: السيد على سبيل الإطلاق هو الله -عز وجل-، وأما السيد مضافًا فإنه يصح؛ لأنها تكون سيادة خاصة، بشرط أن يكون المقول له ذلك أهلا للسيادة، فيجوز – مثلاً – أن يقول الإنسان لأبيه: هذا سيدي. ولأخيه الكبير: هذا سيدي. ويقول العبد لمالكه: هذا سيدي. كما قال النبي صلى الله عليه وسلم: «وَلْيَقُلْ: سَيْدِي وَمَوْلَايَ ». وكذلك قال النبي – عليه الصلاةوالسلام – للأوس حين أقبل سعد بن معاذ سعد بن معاذ : «قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ».

فالمهم أن الإنسان يجوز له أن يصف مَن هو أهل للسيادة بأنه سيده، أما إذا كان هذا المقول له ليس أهلا للسيادة؛ لكونه فاسقا، أو كافرا، فإنه لا يستحق، ولا ينبغي للمسلم أن يقول له سيدي لأن هذا إذلال للمسلم والمسلم يعلو بإسلامه على غيره من بني البشر.

مطالب مرتبط:

(۵۴۸) حکم استفاده از الفاظ “عقيده‌ی طحاويه” یا “عقيده‌ی واسطيه”

گفتن "عقيده‌ی واسطيه" یا "عقيده‌ی طحاويه" ایرادی ندارد زیرا این نام‌گذاری در واقع، نسبت دادن کتاب به مؤلف آن است؛ منظور این نیست که این، عقیده‌ی طحاوی رَحِمَهُ‌الله یا عقیده‌ی ابن تیمیه رَحِمَهُ‌الله است.

ادامه مطلب …

(۵۴۹) حکم به کار بردن اصطلاح “ادیان آسمانی”

تمام این ادیان با یک دین که همان دین اسلام است منسوخ شده‌اند و تنها دینی که استوار است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ رضایت دارد که بندگان از آن پیروی کننند، دین اسلام است.

ادامه مطلب …

(۵۳۶) “ای الله! به حق پیامبرت که فرستاده‌ای و به حق کتابت که نازل نموده‌ای از تو می‌خواهم” آیا این درست است؟

این دعا درست نیست؛ آیا منظور از حق پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، حق ایشان بر من یا حق ایشان بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است یا چیز دیگر؟ نمی‌دانیم زیرا مبهم است. حق پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بلکه حق هر مسلمان بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این است که هیچ کسی که مرتکب شرک نشده باشد را عذاب ندهد.

ادامه مطلب …

(۵۳۵) حکم گفتن این دعا: “ای الله! با عدل خویش با ما رفتار مکن؛ بلکه با عفو و گذشت خود با ما رفتار کن”

نیازی به گفتن آن نیست، وگرنه بر کسی پوشیده نیست که اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با عدل خویش با مردم رفتار کند، همگی را هلاک می‌نمود.

ادامه مطلب …

(۵۳۲) – آیا عبارت “کسی که کفر را نقل می‌کند، کافر نیست” صحیح است؟

این عبارت، حديث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیست بلکه سخن علما است که صحیح می‌باشد؛ بدین معنا است که: کسی که سخن کافران را نقل قول کند، کافر نمی‌شود.

ادامه مطلب …

(۵۴۴) حکم اسم “محسن” برای اشخاص

نام‌گذاری به آن تا زمانی که قصد شخص، فقط اسم باشد، ایرادی ندارد زیرا از جمله اصحاب پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شخصی بود که حكيم نام داشت در حالی که حكيم از نام‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه