دوشنبه 10 ربیع‌الثانی 1448
۳۰ شهریور ۱۴۰۵
21 سپتامبر 2026

(۵۶۳) حکم استفاده از کلمه‌ی “سيّدی” برای اشخاص

(۵۶۳) سوال: من یک نظامی هستم و در این شغل، کلمه‌ی “سيّدي” (سرورم، قربان) را به فرمانده گفته و روزانه بارها تکرار می‌کنیم؛ آیا غیر از سید و سرورمان محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سید و سرور دیگری هم وجود دارد؟ آیا ما با گفتن این لفظ، مرتکب گناه می‌شویم؟

جواب:

السَيِّد مطلق، فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ اما اگر این سیادت و سروری به چیزی نسبت داده شود، صحیح است زیرا در این حالت، سیادت و سروری خاص است. همچنین به شرطی که آن فرد، شایستگی سیادت را داشته باشد؛ مثلا: انسان به پدر و برادر بزرگ‌تر از خود می‌گوید: “این شخص، سید و سرور من است”. همچنین غلام و برده به مالک خود می‌گوید: “این شخص، سرور من است”. چنان که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «وَلْيَقُلْ سَيِّدِي وَمَولاَي»: (بگوید: سرور و مولای من) همچنین پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگام آمدن سعد بن معاذ رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ به قوم اوس فرمود: «قُومُوا إلَى سَيِّدِكُم»: (در مقابل سرورتان بایستید).

مهم این است که جایز است شخصی را که شایستگی سیادت و سروری دارد، سید و سرور، وصف کرد؛ اما اگر شایستگی سیادت را نداشته باشد، به طوری که اگر فاسق، منافق یا کافر باشد، مستحق این وصف نیست و جایز نیست که مسلمان به او بگوید: “ای سيد و سرور من” زیرا این خوار و تحقیر کردن مسلمان است در حالی‌ که مسلمان با اسلامش بر دیگر انسان‌ها برتری دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من الجمهورية العراقية محافظة التأميم: إنني عسكري، وموجود عندنا كلمة «سيدي» للعسكري الضابط تتكرر في اليوم عدة مرات، فهل يوجد سيد عدا سيدنا محمدًا صلى الله عليه وسلم ؟ وهل يمسنا ذنب أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: السيد على سبيل الإطلاق هو الله -عز وجل-، وأما السيد مضافًا فإنه يصح؛ لأنها تكون سيادة خاصة، بشرط أن يكون المقول له ذلك أهلا للسيادة، فيجوز – مثلاً – أن يقول الإنسان لأبيه: هذا سيدي. ولأخيه الكبير: هذا سيدي. ويقول العبد لمالكه: هذا سيدي. كما قال النبي صلى الله عليه وسلم: «وَلْيَقُلْ: سَيْدِي وَمَوْلَايَ ». وكذلك قال النبي – عليه الصلاةوالسلام – للأوس حين أقبل سعد بن معاذ سعد بن معاذ : «قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ».

فالمهم أن الإنسان يجوز له أن يصف مَن هو أهل للسيادة بأنه سيده، أما إذا كان هذا المقول له ليس أهلا للسيادة؛ لكونه فاسقا، أو كافرا، فإنه لا يستحق، ولا ينبغي للمسلم أن يقول له سيدي لأن هذا إذلال للمسلم والمسلم يعلو بإسلامه على غيره من بني البشر.

مطالب مرتبط:

(۵۶۶) حکم گفتن عبارت “عَسَاكَ تَبارَكَ”: (پر برکت باد)

مردم عوام همان طور که منظورشان است، هرگاه چنین بگویند، معنایش این است که با این عبارت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهند که آن چیز را پربرکت قرار دهد.

ادامه مطلب …

(۵۴۰) حکم گفتن واژه‌ی “مرحوم” برای مردگان

اگر کسی که در مورد شخص مرده سخن می‌گوید از باب خبر دادن بگوید: مرحوم فلانی، مغفور له فلانی و... جایز نیست زیرا کسی نمی‌داند که آن فرد، مورد رحمت و مغفرت قرار گرفته است یا خیر؟

ادامه مطلب …

(۵۷۱) حکم شرع درباره‌ی این سخن: “به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزد ما غذا بخور”

برادران مسلمانم را نصیحت می‌کنم که دیگران را در تنگنا قرار ندهند و اجبار نکنند بلکه اکرام و مهمانی را پیشنهاد دهند؛ اگر موافقت و همراهی کرد که خوب است اما در غیر این صورت، وی را آزاد بگذارند.

ادامه مطلب …

(۵۵۰) آیا به کار بردن اصطلاح “ادیان آسمانی” جایز است؟

جایز است که بگوییم: ادیان آسمانی؛ اما بدین معنا نیست که آن ادیان، الان ثابت و صحیح هستند.

ادامه مطلب …

(۵۶۴) حکم این سخن چیست: “با مشورت شما و هدایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ”?

این معنا اشکال و گناهی ندارد. مسلمان از پروردگارش هدایت می‌خواهد و در مسائلی که برایش اشکال پیش می‌آید با برادرانش نیز مشورت می‌نماید؛ اما شایسته است جمله‌اش را با طلب هدایت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آغاز بکند.

ادامه مطلب …

(۵۳۶) “ای الله! به حق پیامبرت که فرستاده‌ای و به حق کتابت که نازل نموده‌ای از تو می‌خواهم” آیا این درست است؟

این دعا درست نیست؛ آیا منظور از حق پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، حق ایشان بر من یا حق ایشان بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است یا چیز دیگر؟ نمی‌دانیم زیرا مبهم است. حق پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بلکه حق هر مسلمان بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این است که هیچ کسی که مرتکب شرک نشده باشد را عذاب ندهد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه