جمعه 14 ذیقعده 1447
۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
1 می 2026

(۵۶۳) حکم استفاده از کلمه‌ی “سيّدی” برای اشخاص

(۵۶۳) سوال: من یک نظامی هستم و در این شغل، کلمه‌ی “سيّدي” (سرورم، قربان) را به فرمانده گفته و روزانه بارها تکرار می‌کنیم؛ آیا غیر از سید و سرورمان محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سید و سرور دیگری هم وجود دارد؟ آیا ما با گفتن این لفظ، مرتکب گناه می‌شویم؟

جواب:

السَيِّد مطلق، فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ اما اگر این سیادت و سروری به چیزی نسبت داده شود، صحیح است زیرا در این حالت، سیادت و سروری خاص است. همچنین به شرطی که آن فرد، شایستگی سیادت را داشته باشد؛ مثلا: انسان به پدر و برادر بزرگ‌تر از خود می‌گوید: “این شخص، سید و سرور من است”. همچنین غلام و برده به مالک خود می‌گوید: “این شخص، سرور من است”. چنان که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «وَلْيَقُلْ سَيِّدِي وَمَولاَي»: (بگوید: سرور و مولای من) همچنین پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگام آمدن سعد بن معاذ رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ به قوم اوس فرمود: «قُومُوا إلَى سَيِّدِكُم»: (در مقابل سرورتان بایستید).

مهم این است که جایز است شخصی را که شایستگی سیادت و سروری دارد، سید و سرور، وصف کرد؛ اما اگر شایستگی سیادت را نداشته باشد، به طوری که اگر فاسق، منافق یا کافر باشد، مستحق این وصف نیست و جایز نیست که مسلمان به او بگوید: “ای سيد و سرور من” زیرا این خوار و تحقیر کردن مسلمان است در حالی‌ که مسلمان با اسلامش بر دیگر انسان‌ها برتری دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من الجمهورية العراقية محافظة التأميم: إنني عسكري، وموجود عندنا كلمة «سيدي» للعسكري الضابط تتكرر في اليوم عدة مرات، فهل يوجد سيد عدا سيدنا محمدًا صلى الله عليه وسلم ؟ وهل يمسنا ذنب أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: السيد على سبيل الإطلاق هو الله -عز وجل-، وأما السيد مضافًا فإنه يصح؛ لأنها تكون سيادة خاصة، بشرط أن يكون المقول له ذلك أهلا للسيادة، فيجوز – مثلاً – أن يقول الإنسان لأبيه: هذا سيدي. ولأخيه الكبير: هذا سيدي. ويقول العبد لمالكه: هذا سيدي. كما قال النبي صلى الله عليه وسلم: «وَلْيَقُلْ: سَيْدِي وَمَوْلَايَ ». وكذلك قال النبي – عليه الصلاةوالسلام – للأوس حين أقبل سعد بن معاذ سعد بن معاذ : «قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ».

فالمهم أن الإنسان يجوز له أن يصف مَن هو أهل للسيادة بأنه سيده، أما إذا كان هذا المقول له ليس أهلا للسيادة؛ لكونه فاسقا، أو كافرا، فإنه لا يستحق، ولا ينبغي للمسلم أن يقول له سيدي لأن هذا إذلال للمسلم والمسلم يعلو بإسلامه على غيره من بني البشر.

مطالب مرتبط:

(۵۵۵) حکم استفاده از “رَضِيَ اللهُ عَنهُ” را برای هر مسلمان

اصطلاح و عرف رایج بين علما چنین است که برای صحابی دعای رضایت (رَضِيَ اللهُ عَنهُ) می‌کنند و برای بعد از آنان فقط درخواست رحمت (رَحِمَهُ الله) می‌نمایند.

ادامه مطلب …

(۵۶۹) حکم گفتن عبارت “بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باورم نمی‌شد که چنین رخ دهد”

این سخن، ایرادی ندارد زیرا مقصود گوینده، معنای آن است و لفظش مقصود نیست. از استعمال مردم می‌دانیم که هرگز منظورشان این نیست که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را تصدیق نمی‌کنند.

ادامه مطلب …

(۵۴۹) حکم به کار بردن اصطلاح “ادیان آسمانی”

تمام این ادیان با یک دین که همان دین اسلام است منسوخ شده‌اند و تنها دینی که استوار است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ رضایت دارد که بندگان از آن پیروی کننند، دین اسلام است.

ادامه مطلب …

(۵۷۲) حکم گفتن “ای محبوب پیامبر” به شخص غیر مسلمان

گفتن "محبوب پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم " به شخصی که نمی‌دانیم مسلمان است یا کافر، شایسته نیست و اگر دانستیم که کافر است اصلا جایز نیست اما اگر مسلمان باشد، جایز است؛ البته اگر مسلمانی باشد که حقیقتا پایبند اسلام باشد.

ادامه مطلب …

(۵۵۲) حکم نامگذاری مکه مکرمه “سرزمین ادیان آسمانی”

این تعبير، باطل است زیرا پیامبران بني اسرائيل از جمله موسى عَلَيْهِ‌السَّلَام و عيسى عَلَيْهِ‌السَّلَام در سرزمین شام بوده‌اند، و نه در مکه.

ادامه مطلب …

(۵۴۳) حکم استفاده از صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای اشخاص

ایرادی ندارد و بلکه جایز است؛ صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هیچ شباهتی به صفات مخلوقات ندارد؛ زیرا صفات خالق، شایسته‌ی خود او است و صفات مخلوقات نیز مناسب آنان است.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه