شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۵۴۳) حکم استفاده از صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای اشخاص

(۵۴۳) سوال: می‌بینم که برخی از مردم در نامه‌ها و یادداشت‌های خود به فرد دیگر، از نام‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ استفاده کرده و می‌گوید: والدی العزیز (پدر عزیزم)، أخي القدير (برادر گرانقدرم)، أختي الكريمة (خواهر گرامی‌ام‌‌) و… ؛ آیا این کار، اشکالی دارد؟

جواب:

ایرادی ندارد و بلکه جایز است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ} [التوبه: ۱۲۸]: (پیامبری از خودتان به نزد شما آمده است که هر رنجی که می‌کشید، برایش سنگین است، بسیار خیرخواه شما است و برای مؤمنان، دلسوز و مهربان است) همچنین می‌فرماید: {وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ} [النمل: ۲۳]: (او (بلقیس) تخت عظیم و بزرگی دارد) پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز فرمود: «إنّ الكَرِيمَ ابنِ الكَرِيمِ ابنِ الكَرِيمِ يُوسُفُ»: (یوسف، کریم فرزند کریم فرزند کریم است). بنابراین این‌ها دلیلی است که این صفت‌ها برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و دیگران صحیح است اما هرگز صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هیچ شباهتی به صفات مخلوقات ندارد؛ زیرا صفات خالق، شایسته‌ی خود او است و صفات مخلوقات نیز مناسب آنان است. به کار بردن واژه‌ی عزیز برای پدر، مادر، دوست و… بدین معنا است که تو برایم ارزشمند، گرامی و… هستی و هرگز منظور این فرد، آن صفت الله که (العزّة) است که هیچ کس توان نزدیک شدن به آن را نیز ندارد، نیست.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من جمهورية مصر العربية: أرى بعضًا من الناس يكتب في خطاباته لأخيه مثلا أو لوالده فيقول مثلا: والدي العزيز. أو: أخي القدير. أو أختي الكريمة. وغير ذلك من أسماء الله الحسنى. هل هذا العمل فيه شيء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم هذا ليس فيه شيء، بل هو من الجائز، قال الله تعالى: ﴿ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزُ عَلَيْهِ مَا عَنتُمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ ﴾ [التوبة: ۱۲۸]. وقال تعالى: ﴿ وَلَهَا عَرْشُ عَظِيمٌ ﴾ [النمل: ۲۳]. وقال النبي صلى الله عليه وسلم: «إن الكريم ابن الكريم ابن الكريم يوسف». فهذا دليل على أن مثل هذه الأوصاف تصح الله ولغيره، لكن اتصاف الله بها لا يُماثله شيء من اتصاف المخلوق بها، فإن صفات الخالق تليق به وصفات المخلوق تليق به وقول القائل لأبيه، أو أمه، أو صديقه العزيز. يعني أنك عزيز عليَّ، وغال عندي، وما أشبه ذلك، ولا : يقصد بها أبدا الصفة التي تكون الله، وهي العزة التي لا يقربها أحد، وإنما يريد: أنك عزيز علي وغال عندي، وما أشبه هذا.

مطالب مرتبط:

(۵۵۶) حکم اسنفاده از جمله‌ی “به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ این‌ را به من بده”.

این سخن، جایز نیست؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را واسطه قرار داده و با نام او از مخلوق الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست می‌کند.

ادامه مطلب …

(۵۵۹) حکم گفتن “حَسبِيَ اللهُ” هنگام عصبانیت و خشم

هرگاه کسی مورد ظلم و ستم واقع ‌شود، ایرادی ندارد که بگوید: "حَسبِيَ اللهُ".

ادامه مطلب …

(۵۶۷) حکم شرع در مورد عبارت: “از شانس و طالع خوب است که چنین و چنان شد”

این تعبیر کسانی است که به ستارگان اعتقاد دارند و در پیش‌بینی نحس و خوب برای شخص به طالع و محل طلوع ستارگان، تکیه می‌کنند. شایسته نیست که مسلمان چنین حرفی را بگوید بلکه این حرف به حرام بودن نزدیک‌تر است تا این که مکروه باشد.

ادامه مطلب …

(۵۴۵) حکم اسم “عبد الحارث” برای اشخاص

نام‌گذاری به (عبد الحارث) نسبت دادن عبوديت و بندگی به غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است؛ لذا هر کس به این اسم، نامیده شود، بر وی واجب است آن را تغییر دهد بدین صورت که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نسبت داده شود یا نامی برگزیند که نسبت در آن نباشد.

ادامه مطلب …

(۵۵۳) حکم بکاربردن کلمه “رَضِيَ اللهُ عَنهُ” بعد از نام بردن از صحابه

واجب نیست هرگاه نام صحابه برده شود، "رَضِيَ اللهُ عَنهُ" بگوییم؛ اما از جمله حقوق صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم بر ما این است که برایشان دعا کنیم.

ادامه مطلب …

(۵۶۸) حکم این سخن مردم: “بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باورم نمی‌شد که تو را پیدا کنم”

تا زمانی که سخن در ذات خود، ممنوعیت و اشکال شرعی نداشته باشد، جایز است. بنابراین نظرم این است که اشکال و گناهی ندارد  زیرا مقصود از آن، واضح است و در ذات خود بر معنای فاسدی دلالت ندارد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه