پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۵۴۳) حکم استفاده از صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای اشخاص

(۵۴۳) سوال: می‌بینم که برخی از مردم در نامه‌ها و یادداشت‌های خود به فرد دیگر، از نام‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ استفاده کرده و می‌گوید: والدی العزیز (پدر عزیزم)، أخي القدير (برادر گرانقدرم)، أختي الكريمة (خواهر گرامی‌ام‌‌) و… ؛ آیا این کار، اشکالی دارد؟

جواب:

ایرادی ندارد و بلکه جایز است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ} [التوبه: ۱۲۸]: (پیامبری از خودتان به نزد شما آمده است که هر رنجی که می‌کشید، برایش سنگین است، بسیار خیرخواه شما است و برای مؤمنان، دلسوز و مهربان است) همچنین می‌فرماید: {وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ} [النمل: ۲۳]: (او (بلقیس) تخت عظیم و بزرگی دارد) پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز فرمود: «إنّ الكَرِيمَ ابنِ الكَرِيمِ ابنِ الكَرِيمِ يُوسُفُ»: (یوسف، کریم فرزند کریم فرزند کریم است). بنابراین این‌ها دلیلی است که این صفت‌ها برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و دیگران صحیح است اما هرگز صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هیچ شباهتی به صفات مخلوقات ندارد؛ زیرا صفات خالق، شایسته‌ی خود او است و صفات مخلوقات نیز مناسب آنان است. به کار بردن واژه‌ی عزیز برای پدر، مادر، دوست و… بدین معنا است که تو برایم ارزشمند، گرامی و… هستی و هرگز منظور این فرد، آن صفت الله که (العزّة) است که هیچ کس توان نزدیک شدن به آن را نیز ندارد، نیست.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من جمهورية مصر العربية: أرى بعضًا من الناس يكتب في خطاباته لأخيه مثلا أو لوالده فيقول مثلا: والدي العزيز. أو: أخي القدير. أو أختي الكريمة. وغير ذلك من أسماء الله الحسنى. هل هذا العمل فيه شيء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم هذا ليس فيه شيء، بل هو من الجائز، قال الله تعالى: ﴿ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزُ عَلَيْهِ مَا عَنتُمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ ﴾ [التوبة: ۱۲۸]. وقال تعالى: ﴿ وَلَهَا عَرْشُ عَظِيمٌ ﴾ [النمل: ۲۳]. وقال النبي صلى الله عليه وسلم: «إن الكريم ابن الكريم ابن الكريم يوسف». فهذا دليل على أن مثل هذه الأوصاف تصح الله ولغيره، لكن اتصاف الله بها لا يُماثله شيء من اتصاف المخلوق بها، فإن صفات الخالق تليق به وصفات المخلوق تليق به وقول القائل لأبيه، أو أمه، أو صديقه العزيز. يعني أنك عزيز عليَّ، وغال عندي، وما أشبه ذلك، ولا : يقصد بها أبدا الصفة التي تكون الله، وهي العزة التي لا يقربها أحد، وإنما يريد: أنك عزيز علي وغال عندي، وما أشبه هذا.

مطالب مرتبط:

(۵۵۵) حکم استفاده از “رَضِيَ اللهُ عَنهُ” را برای هر مسلمان

اصطلاح و عرف رایج بين علما چنین است که برای صحابی دعای رضایت (رَضِيَ اللهُ عَنهُ) می‌کنند و برای بعد از آنان فقط درخواست رحمت (رَحِمَهُ الله) می‌نمایند.

ادامه مطلب …

(۵۳۲) – آیا عبارت “کسی که کفر را نقل می‌کند، کافر نیست” صحیح است؟

این عبارت، حديث رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیست بلکه سخن علما است که صحیح می‌باشد؛ بدین معنا است که: کسی که سخن کافران را نقل قول کند، کافر نمی‌شود.

ادامه مطلب …

(۵۶۳) حکم استفاده از کلمه‌ی “سيّدی” برای اشخاص

جایز است شخصی را که شایستگی سیادت و سروری دارد، سید و سرور، وصف کرد؛ اما اگر شایستگی سیادت را نداشته باشد، به طوری که اگر فاسق، منافق یا کافر باشد، مستحق این وصف نیست و جایز نیست که مسلمان به او بگوید: "ای سيد و سرور من".

ادامه مطلب …

(۵۵۹) حکم گفتن “حَسبِيَ اللهُ” هنگام عصبانیت و خشم

هرگاه کسی مورد ظلم و ستم واقع ‌شود، ایرادی ندارد که بگوید: "حَسبِيَ اللهُ".

ادامه مطلب …

(۵۴۹) حکم به کار بردن اصطلاح “ادیان آسمانی”

تمام این ادیان با یک دین که همان دین اسلام است منسوخ شده‌اند و تنها دینی که استوار است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ رضایت دارد که بندگان از آن پیروی کننند، دین اسلام است.

ادامه مطلب …

(۵۳۸) حکم صدا زدن اشخاص فوت شده

اين كار هیچ مفهومی جز ندا و صدا زدن مردگان ندارد؛ لذا برای هیچ کس حلال و جایز نیست که چنین بگوید. اگر گفتن این سخن در سیاق مدح و ثنا باشد، ایرادی ندارد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه