چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۵۴۳) حکم استفاده از صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای اشخاص

(۵۴۳) سوال: می‌بینم که برخی از مردم در نامه‌ها و یادداشت‌های خود به فرد دیگر، از نام‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ استفاده کرده و می‌گوید: والدی العزیز (پدر عزیزم)، أخي القدير (برادر گرانقدرم)، أختي الكريمة (خواهر گرامی‌ام‌‌) و… ؛ آیا این کار، اشکالی دارد؟

جواب:

ایرادی ندارد و بلکه جایز است؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ} [التوبه: ۱۲۸]: (پیامبری از خودتان به نزد شما آمده است که هر رنجی که می‌کشید، برایش سنگین است، بسیار خیرخواه شما است و برای مؤمنان، دلسوز و مهربان است) همچنین می‌فرماید: {وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ} [النمل: ۲۳]: (او (بلقیس) تخت عظیم و بزرگی دارد) پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز فرمود: «إنّ الكَرِيمَ ابنِ الكَرِيمِ ابنِ الكَرِيمِ يُوسُفُ»: (یوسف، کریم فرزند کریم فرزند کریم است). بنابراین این‌ها دلیلی است که این صفت‌ها برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و دیگران صحیح است اما هرگز صفات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هیچ شباهتی به صفات مخلوقات ندارد؛ زیرا صفات خالق، شایسته‌ی خود او است و صفات مخلوقات نیز مناسب آنان است. به کار بردن واژه‌ی عزیز برای پدر، مادر، دوست و… بدین معنا است که تو برایم ارزشمند، گرامی و… هستی و هرگز منظور این فرد، آن صفت الله که (العزّة) است که هیچ کس توان نزدیک شدن به آن را نیز ندارد، نیست.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من جمهورية مصر العربية: أرى بعضًا من الناس يكتب في خطاباته لأخيه مثلا أو لوالده فيقول مثلا: والدي العزيز. أو: أخي القدير. أو أختي الكريمة. وغير ذلك من أسماء الله الحسنى. هل هذا العمل فيه شيء؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم هذا ليس فيه شيء، بل هو من الجائز، قال الله تعالى: ﴿ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِّنْ أَنفُسِكُمْ عَزِيزُ عَلَيْهِ مَا عَنتُمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤْمِنِينَ رَءُوفٌ رَحِيمٌ ﴾ [التوبة: ۱۲۸]. وقال تعالى: ﴿ وَلَهَا عَرْشُ عَظِيمٌ ﴾ [النمل: ۲۳]. وقال النبي صلى الله عليه وسلم: «إن الكريم ابن الكريم ابن الكريم يوسف». فهذا دليل على أن مثل هذه الأوصاف تصح الله ولغيره، لكن اتصاف الله بها لا يُماثله شيء من اتصاف المخلوق بها، فإن صفات الخالق تليق به وصفات المخلوق تليق به وقول القائل لأبيه، أو أمه، أو صديقه العزيز. يعني أنك عزيز عليَّ، وغال عندي، وما أشبه ذلك، ولا : يقصد بها أبدا الصفة التي تكون الله، وهي العزة التي لا يقربها أحد، وإنما يريد: أنك عزيز علي وغال عندي، وما أشبه هذا.

مطالب مرتبط:

(۵۶۲) حکم عبارت: «حُمِلَ إلَى مَثوَاهُ الأَخيرُ»

این عبارت، اشکال بزرگی دارد اگر مردم معنایش را بدانند و منظورشان همان معنا باشد؛ زیرا این سخن بدین معنا است که قبر، آخرین مرحله و جایگاه انسان است در حالی که چنین نیست بلکه قبر، فقط مزار و گذرگاه به شمار می‌رود و سرای آخر، بهشت یا دوزخ است.

ادامه مطلب …

(۵۷۱) حکم شرع درباره‌ی این سخن: “به خاطر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزد ما غذا بخور”

برادران مسلمانم را نصیحت می‌کنم که دیگران را در تنگنا قرار ندهند و اجبار نکنند بلکه اکرام و مهمانی را پیشنهاد دهند؛ اگر موافقت و همراهی کرد که خوب است اما در غیر این صورت، وی را آزاد بگذارند.

ادامه مطلب …

(۵۳۸) حکم صدا زدن اشخاص فوت شده

اين كار هیچ مفهومی جز ندا و صدا زدن مردگان ندارد؛ لذا برای هیچ کس حلال و جایز نیست که چنین بگوید. اگر گفتن این سخن در سیاق مدح و ثنا باشد، ایرادی ندارد.

ادامه مطلب …

(۵۷۲) حکم گفتن “ای محبوب پیامبر” به شخص غیر مسلمان

گفتن "محبوب پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم " به شخصی که نمی‌دانیم مسلمان است یا کافر، شایسته نیست و اگر دانستیم که کافر است اصلا جایز نیست اما اگر مسلمان باشد، جایز است؛ البته اگر مسلمانی باشد که حقیقتا پایبند اسلام باشد.

ادامه مطلب …

(۵۴۷) حکم استفاده از اسم “فرشتگان رحمت” برای پرستاران

این نام‌گذاری، حرام است زیرا زیرا فرشتگان عليهم الصلاة والسلام بزرگوارتر از آن هستند که نامشان برای زنان پرستار استفاده شود.

ادامه مطلب …

(۵۴۲) حکم نام نهادن انسان به نام‌های (عزيز، حكيم و عادل)

بله، جایز است که انسان به این نام‌ها نام نهاده شود البته به شرطی که معنای اصلی که از آن مشتق شده است در نظر گرفته نشود بدین صورت که فقط یک اسم، شمرده شود. برخی صحابه  نیز چنین اسم‌هایی داشتند.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه