(۵۴۰) حکم گفتن واژه‌ی “مرحوم” برای مردگان

(۵۴۰) سوال: آیا گفتن واژه‌ی “مرحوم” برای مردگان درست است؟ مثلا بگوییم: مرحوم فلانی.

جواب:

اگر کسی که در مورد شخص مرده سخن می‌گوید از باب خبر دادن بگوید: مرحوم فلانی، مغفور له فلانی و… جایز نیست زیرا کسی نمی‌داند که آن فرد، مورد رحمت و مغفرت قرار گرفته است یا خیر؟ جزم به امر مجهول نیز جایز است؛ چون این سخن، شهادت و گواهی بدون علم و آگاهی به این است که وی مورد رحمت یا مغفرت و آمرزش قرار گرفته است، در حالی که شهادت و گواهی بدون علم، حرام است.

اگر این سخن به قصد دعا و امیدواری به این که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وی را مورد رحمت و مغفرت خویش قرار دهد، باشد، ایرادی ندارد و گناهی بر او نیست. فرقی ندارد که بگویی: (مرحوم فلانی) یا (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فلانی را رحمت کند) زیرا می‌توان از هر دو عبارت برای خبر و همچنین برای دعا استفاده کرد؛ لذا به نیت گوینده باز می‌گردد.

شکی نیست که کسانی که می‌گویند: (مرحوم فلانی) یا (مغفور له فلانی) قصد خبر دادن و شهادت به این که آنان مورد رحمت و مغفرت قرار گرفته‌‌اند را ندارند؛ بلکه منظورشان دعا و امیدواری است لذا گفتن این عبارت در این صورت، ایرادی ندارد.

***

تعداد بازدید: 103

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تصح كلمة المرحوم للأموات، مثلا أن نقول: المرحوم فلان؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا قال قائل وهو يتحدث عن الميت: المرحوم أو المغفور له، أو ما أشبه ذلك، إذا قالها خبرًا فإنه لا يجوز؛ لأنه لا يدري: هل حصلت له الرحمة، أم لم تحصل له ؟ والشيء المجهول لا يجوز للإنسان الجزم به، ولأن هذا شهادةٌ له بالرحمة أو المغفرة من غير علم، والشهادة من غير علم محرمة.

وأما إذا قال ذلك على وجه الدعاء ،والرجاء، بأن الله تعالى يغفر له ويرحمه، فإن ذلك لا بأس به، ولا حرج فيه، ولا فرق بين أن تقول: المرحوم. أو فلان رحمه الله؛ لأن كلتا الكلمتين صالحتان للخبر، وصالحتان للدعاء، فهو على حسب نية القائل.

ولا شك أن الذين يقولون: فلان مرحوم. أو: فلان مغفور له. لا يريدون بذلك الخبر والشهادة بأن فلان. مرحوم و مغفور له، وإنما يريدون بذلك الرجاء والتفاؤل والدعاء، ولهذا تكون هذه الكلمة ليس فيها حرج، ولا بأس.