یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۵۲) چگونگی محقق ساختن اخلاص نیت در عمل

(۳۵۲) سوال: اخلاص نیت در عمل، چگونه محقق می‌شود؟

جواب:

اخلاص نیت در عمل، چنین است که انسان هر آن‌ چه غیر از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است را از یاد ببرد و تنها انگیزه‌ی او برای عبادت، فرمان‌برداری از دستور الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و تلاش برای کسب پاداش از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و به دست آوردن رضایت او باشد؛ همچنین هر آن چه در این عبادت، به دنیا مربوط می‌شود را از یاد ببرد و به مردم، توجهی نداشته باشد که او را می‌بینند و صدایش را می‌شنوند یا خیر و اصلا برایش اهمیتی نداشته باشد که او را مدح یا سرزنش می‌کنند.

همچنین از اسباب اخلاص این است که انسان در هنگام پرداختن به عبادت، فرمان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیروی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در آن عمل را به یاد داشته باشد؛ مثال: کسی می‌خواهد برای نماز، وضو بگیرد؛ به او می‌گوییم: اول به یاد داشته باش که تو فقط برای فرمان‌برداری از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وضو می‌گیری، گویا اکنون فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را می‌خوانی که می‌فرماید: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَيْنِ} [المائده: ۶]: (ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هرگاه خواستید نماز بخوانید، صورت‌هایتان و دست‌هایتان را تا آرنج بشویید و سرهایتان را مسح کنید و پاهایتان را تا مچ بشویید) گویا با وضو گرفتن می‌گویی: شنیدم و اطاعت کردم. در این صورت، شیرینی، لذت و محبت طهارت و پاکی را احساس می‌کنی زیرا الله تو را به آن فرمان داده است. سپس به یاد داشته باش که در انجام این کار، پیرو رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هستی؛ گویا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در برابر تو است و در وضو گرفتن از او پیروی می‌کنی. بدین صورت پاداش اخلاص برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیروی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برایت محقق می‌شود و شهادت (لا إله إلا الله و محمد رسول الله) از سوی تو تحقق می‌یابد.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف يكون إخلاص النية في العمل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إخلاص النية في العمل هو أن يتناسى الإنسان كل ما سوى الله، وألا يكون الحامل له على هذه العبادة إلا امتثال أمر الله -عز وجل-، وإرادة ثوابه، وابتغاء وجهه -عز وجل-، وأن يتناسى كل شيء يتعلق بالدنيا في هذه العبادة، فلا يهتم بالناس؛ أرأوه أم لم يروه، أسمعوه أم لم يسمعوه، ولا يبالي بهم؛ أثنوا عليه أم قدحوا فيه.

وكذلك أيضًا من أسباب الإخلاص أن يكون الإنسان حين قيامه بالعبادة مستحضرا لأمر الله -عز وجل- بها، ومستحضرا لاتباع الرسول صلى الله عليه وسلم فيها. مثال ذلك: رجل قام يتوضأ للصلاة، فهنا نقول: أولا استحضر أنك ما توضأت إلا امتثالا لأمر الله عز وجل، كأنك الآن تقرأ قول الله تعالى: ﴿ يَأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا إِذَا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلَوَةِ فَأَغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوا بِرُءُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ إِلَى الْكَعْبَينِ ﴾ [المائدة: 1]. وكأنك بوضوئك تقول: سمعا وطاعة وستجد في هذا حلاوة ولذة وحبا للطهارة؛ لأن الله أمرك بها، ثم استحضر أنك في هذا العمل متبع لرسول الله صلى الله عليه وسلم كأنها رسول الله صلى الله عليه وسلم أمامك، وأنت تتبعه في هذا الوضوء، وبهذا يتحقق لك الثواب والأجر للإخلاص والمتابعة، وبذلك تحقق شهادة أن لا إله إلا الله، وأن محمدا رسول الله.

مطالب مرتبط:

(۳۶۶) عاقبت مسلمانی که از اولیاء طلب سود و زیان می‌کند

چنین شخصی هر چند که نماز می‌خواند، روزه می‌گیرد و زکات می‌پردازد اما غير الله را به دعا فرا می‌خواند، عبادت می‌کند و برایش نذر می‌کند، مشرک است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بهشت را بر او حرام نموده...

ادامه مطلب …

(۳۵۸) حکم بیان کلام شرکی هنگام عصبانیت

دعا و درخواست فقط برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است لذا هر کس غير از الله را اعم از جن، فرشته، پیامبر، ولیّ و هر کس یا چیز دیگری رابه دعا فرا بخواند، مشرك است...

ادامه مطلب …

(۳۵۱) حکم ریا در اسلام

ریا چنین است که انسان عمل نیک و صالح را انجام دهد تا مردم او را ببینند، از او تعریف و تمجید کرده و بگویند: این شخصی درست‌کار و اهل عبادت است و... ؛ ریا عمل را باطل می‌کند اگر آن عمل را با آن شروع کرده باشد...

ادامه مطلب …

(۳۵۰) تفاوت شرک پنهان و شرک اصغر

شرک پنهان: مربوط به قلب است و کسی جز الله از آن با خبر نمی‌شود که می‌تواند شرک اکبر یا شرک اصغر ‌باشد...

ادامه مطلب …

(۳۶۲) حکم گفتن جمله‌ی “به رسولش توکل کردم”

گفتن (و بر رسولش توکل کردم) شرك است و جایز نیست زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وفات نموده و در قبرش است و نمی‌تواند برای کسی دعا کند و به کسی سود و زیانی برساند....

ادامه مطلب …

(۳۶۳) حکم طلب شفاء از مردگان

بدون تردید این کار از نظر شرعی حرام است و از نظر عقلی نیز نادانی به شمار می‌‌رود؛ زیرا کسانی‌که دیوانگان و بیمارانشان را برای شفا گرفتن نزد این مقبره می‌آورند، خودشان نادان و بی‌خرد هستند زیرا این میّت، مرده و بی‌جان است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه