پنج‌شنبه 20 ربیع‌الثانی 1448
۸ مهر ۱۴۰۵
1 اکتبر 2026

(۳۶۲) حکم گفتن جمله‌ی “به رسولش توکل کردم”

(۳۶۲) سوال: آیا در این سخن (بر الله و رسولش توکل کردم) شرک وجود دارد؟

جواب:

بله؛ گفتن (بر الله توکل کردم) شرک نیست زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همان ذاتی است که بر او توكل می‌شود؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنتُمْ مُؤْمِنِينَ} [المائده: ۲۳]: (اگر مؤمن هستید، بر الله توکل کنید) اما گفتن (و بر رسولش توکل کردم) شرك است و جایز نیست زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وفات نموده و در قبرش است و نمی‌تواند برای کسی دعا کند و به کسی سود و زیانی برساند لذا توكل کردن بر ایشان صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شرك است و واضح است که توکل کردن بر افراد غیر از ایشان نیز قطعا شرک است لذا اگر شخصی بر قبر مرده‌ای که ادعا می‌کند ولیّ الله است توکل کند، مرتکب شرک شده است.

بر ما واجب است از شریک قرار دادن هر کسی یا چیزی با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برائت بجوییم؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِنْ كُنتُمْ مُؤْمِنِينَ} [المائده: ۲۳] عبارت {وَعَلَى اللهِ} را قبل از فعل که عامل است بیان کرد لذا علما می‌گویند: تقديم آن چه مستحق تأخير است دلالت بر اختصاص و حصر دارد؛ یعنی: فقط بر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توکل نمایید (نه بر هیچ کس دیگر) اگر ایمان دارید.

***


این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل في هذا القول شرك، وهو: توكلت على الله ورسوله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم، أما قوله توكلت على الله. فهذه ليست شركا؛ لأن الله تعالى هو المتوكل عليه، قال الله تعالى: ﴿ وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴾ [المائدة: ۲۳] . وأما قوله ورسوله. فهذا شرك لا يجوز؛ لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- ميت في قبره، لا يملك أن يدعو لأحد، ولا أن ينفع أحدا، ولا أن يضر أحدًا، فالتوكل عليه – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- شرك، وعلى غيره من باب أولى؛ فلو توكل على قبر من يدعي أنه ولي فهو مشرك.

و الواجب علينا أن نتبرأ من الشرك كله بأي أحد، قال الله تعالى: ﴿ وَعَلَى اللَّهِ فَتَوَكَّلُوا إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ ﴾ [المائدة: ٢٣]. قال: ﴿ وَعَلَى اللَّه ﴾ فقدمها على عاملها، قال أهل العلم وتقديم ما حقه التأخير يدل على الاختصاص والحصر. أي: وعلى الله – لا غيره – فتوكلوا إن كنتم مؤمنين.

مطالب مرتبط:

(۳۷۵) آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم شفا دهنده‌ی بیماری‌هاست؟

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را راز وجود و شفا دهنده‌ی بیماری‌ها خواندن، این شرك است زیرا شفا دهنده‌ فقط الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است...

ادامه مطلب …

(۳۷۲) حکم تبرک جستن به قبور صالحین

زیارت قبر برای دعا کردن برای آن مردگان جایز است تا زمانی که چیز حرامی را در بر نداشته نباشد؛ اگر چیز حرامی را در بر داشته باشد چنان که زیارت قبر آنان موجب غلو یا به فتنه افتادن مردم شود، جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۳۵۵) اعمال شرکی در مسجد

به دعا خواندن کسی غير از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرك اكبر و موجب خروج از اسلام است و تفاوتی ندارد که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم درخواست کند یا از دیگران که مکانت و منزلتشان نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کم‌تر است...

ادامه مطلب …

(۳۸۰) حکم قربانی هنگام خرید اتومبیل جدید

ذبح کردن هنگام خرید منزل، ساخت آب انبار و... نادانی و اشتباه است اما به حدّ شرک اکبر نمی‌رسد اما بر آنان واجب است از این کارها دست بکشند زیرا این کارها وسیله‌ی حفاظت از خانه، آب انبار و... نیست و مانند تعویذ و تمیمه‌های نامشروع است....

ادامه مطلب …

(۳۶۶) عاقبت مسلمانی که از اولیاء طلب سود و زیان می‌کند

چنین شخصی هر چند که نماز می‌خواند، روزه می‌گیرد و زکات می‌پردازد اما غير الله را به دعا فرا می‌خواند، عبادت می‌کند و برایش نذر می‌کند، مشرک است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بهشت را بر او حرام نموده...

ادامه مطلب …

(۳۸۱) حکم قربانی کردن برای صالحین و گذشتگان

ذبح برای غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شرك است زیرا ذبح، عبادت است چنان که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدان دستور داده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه