(۲۷۸) سوال: لطفا بعضی از اموری که موجب خروج از دین میشود اعم از قولی، فعلی و عملی را ذکر نمایید تا این که الله را با بصیرت و آگاهی عبادت کنم. همچنین لطفا چند کتاب که به طور تخصصی به امور توحید پرداخته باشد را معرفی کنید؟
جواب:
محدود کردن چیزهایی که موجب خروج از دین میشود، ممکن نیست؛ زیرا بسیار هستند؛ اما میتوان این قاعده را قرار داد که محور آن چه موجب خروج از اسلام میشود این دو امر هستند: انکار و استكبار.
انکار بدین معنا که انسان چیزی که الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم از آن خبر دادهاند را انکار میکند که در این صورت تکذیب کرده است یا حکمی از احکام واضح شریعت که همهی مسلمانان بر آن اجماع و اتفاق نمودهاند را انکار کند.
استكبار بدین معنا است که به اسلام اقرار داشته باشد اما الله را عبادت نکند. مثلاً کسی که نماز نمیخواند کافر است با وجود این که به الله و شریعت ایمان دارد و آن را تکذیب نمیکند اما استکبار و سرکشی نموده و نماز نخوانده است. البته لازم نیست کسی که نماز نمیخواند مستکبر و سرکش باشد بلکه حتی اگر از روی سستی و تنبلی و بدون عذر و جهل نماز را ترک کند اگر از سرزمینهای اسلامی دور باشد در حقیقت، مستکبر است.
بنابراین تمام انواع ارتداد و برگشت از دین، به همین دو حالت بر میگردد: انکار و استکبار؛ اما جزئیات، بسیار زیاد هستند که میتوان به آن چه فقها رَحِمَهُمُالله در باب احکام مرتد بیان نمودهاند مراجعه نمود.
بهترین کتاب پیرامون توحید کتاب التوحيد تألیف شيخ الإسلام محمد بن عبد الوهاب رَحِمَهُالله است که عبارت از کتابی جامع است که مسائل مربوط به توحید و دلایل آن را در خود جمع نموده است. از جمله بهترین کتابها پیرامون عقیده العقيدة الواسطية تألیف شيخ الإسلام ابن تيمية رَحِمَهُالله است؛ سپس هرگاه طالب علم، اندکی پیشرفت نمود کتاب العقيدة التدمرية سپس طالب علم میتواند کتابهای طولانی مانند کتاب مختصر الصواعق المرسلة که اصل این کتاب تألیف ابن القيم رَحِمَهُالله است را مطالعه کند و کتابهای دیگری نیز وجود دارد؛ اما نخستین و اصلیترین مرجع، كتاب الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ و سنت صحیح رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم است.
***