پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۶۴۲) حکم ناسزا گفتن به پدر در حالت خشم

(۶۶۴۲) سوال: من دختری ۲۵ ساله هستم بعد از آن که پدرم ازدواج کرد با برادرم زندگی می‌کنم، بعد از وفات مادرم من ۱۰ سال داشتم و به سبب شرایطی که اجازه نمی‌داد درسم را ادامه‌ دهم، تحصیلم را ترک کردم و پدر من مال بسیاری دارد و من وقتی عصبانی می‌شوم به پدر و برادرانم ناسزا می‌گویم، آیا گناهی دارم؟ و حکم آن چیست، الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما جزای خیر دهد؟

جواب:

حکم آن این است که برای انسان جایز نیست به یکی از مسلمانان ناسزا گوید یا دشنامشان دهد و به طریق اولی جایز نیست که به نزدیکانش و پدر و برادرانش ناسزا گوید لذا باید به سوی الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و از این عمل طلب بخشش نماید و خود را در هنگام عصبانیت کنترل کند چناچه: «أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم: أَوْصِنِي؟ قَالَ: لَا تَغْضَبْ. فَرَدَّدَ مِرَارًا، قَالَ: لَا تَغْضَبْ»[۱]: (مردى به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گفتند: مرا نصيحت كنيد، فرمودند: خشمگين نشويد، آن مرد چندين بار آن را تكرار كرد، فرمودند: خشمگين نشويد) و: «لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ، إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الْغَضَبِ»[۲] همچنین رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: (توانمند (پهلوان) آن نیست كه نيرومندان را بر زمين بيفكند؛ بلكه توانمند (پهلوان) كسى است كه بتواند در هنگام خشم خود را كنترل كند) لذا وقتی عصبانی شدی از شیطان رانده شده به الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه ببر و اگر همچنان عصبانی بودی وضو بگیر و اگر ایستاده‌‌ای بنشین و اگر نشسته‌ای، دراز بکش تا این خشم تو از بین برود چونکه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «إِذَا غَضِبَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ قَائِمٌ فَلْيَجْلِسُ، فَإِنْ ذَهَبَ عَنْهُ الْغَضَبُ وَإِلَّا فَلْيَضْطَجِعْ»[۳]: (هرگاه یکی از شما عصبانی شد در حالی که ایستاده است، بنشیند و اگر عصبانیت او برطرف نشد، دراز بکشد. (

 انسان، بشری است که ممکن است شیطان در قلب او اختر آتشی بیاندازد که بسیار عصبانی شود تاجایی که نداند چه می‌گوید، از الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای خود و شما سلامتی را می‌خواهیم.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الأدب، باب الحذر من الغضب، شماره (٥٧٦٥).

[۲] صحیح بخارى: كتاب الأدب، باب الحذر من الغضب، شماره (٥٧٦٣)، و صحیح مسلم: كتاب البر والصلة والآداب، باب فضل من يملك نفسه عند الغضب، شماره (٢٦٠٩).

[۳] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنني فتاة في الخامسة والعشرين من العمر، أعيش مع أخي بعد أن تزوج أبي، بعد وفاة والدتي، وقد كان عمري عشر سنوات، وقد تركت الدراسة بسبب الظروف التي لم تسمح لي بالاستمرار، ولي أب يملك ثروة كبيرة من المال، وعندما أكون عَصِيَّةٌ أَشْتُمُ أبي وإخوتي، فهل علي في هذا إثم؟ وما الحكم جزاكم الله خيرا؟

فأجاب رحمه الله تعالى : الحكم في هذا أنه لا يجوز للإنسان أن يَسُبَّ أحدًا من المسلمين، أو يشتمه فَضْلًا عن أقاربه، فضلا عن أبيه وإخوته، فعليك أن تتوبي إلى الله، وأن تستغفري من هذا العمل، وأن تملكي نفسك عند الغضب، فإن النبي صلى الله عليه وسلم جاءه رجل فقال: يا رسول الله أَوْصِنِي، قَالَ: «لاَ تَغْضَبْ فَرَدَّدَ مِرَارًا، قَالَ: «لاَ تَغْضَبْ». وقال صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «لَيْسَ الشَّدِيدُ بِالصُّرَعَةِ، إِنَّمَا الشَّدِيدُ الَّذِي يَمْلِكُ نَفْسَهُ عِنْدَ الغَضَبِ». فإذا غضبتِ فاستعيذي بالله من الشيطان الرجيم، وإن استمر معك الغضب فتوضئي، وإذا كنتِ قائمة فاجلسي، وإذا كنتِ جالسة فاضطجعي حتى يذهب عنك الغضب، وذلك لقوله صلى الله عليه وسلم: إِذَا غَضِبَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ قَائِمٌ فَلْيَجْلِسُ، فَإِنْ ذَهَبَ عَنْهُ الْغَضَبُ وَإِلَّا فَلْيَضْطَجِعْ».

والإنسان بشر قد يُلقي الشيطان في قلبه جَمْرَةٌ، فَيَسْتَشيط غضبا، حتى لا يَدْرِيَ ما يقول، نسأل الله لنا ولكم السلامة.

مطالب مرتبط:

(۶۶۳۷) کبر چیست؟ و چگونه انسان متکبر می‌شود؟

یعنی انسان حق را رد کند مثل این‌که نظری داشته باشد سپس به او گفته‌ شود که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خلاف آن را گفته است ولی او قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم راقبول نکند...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۱) آیا اگر انسان جواب کسی که به نسبت او قول یا فعل قبیحی را انجام داده است، بدهد گناه‌کار است؟

اگر انسان جواب ظلم کسی را به مانند ظلمش بدهد، گناهی ندارد و بلکه او عادل می‌باشد....

ادامه مطلب …

(۶۶۳۲) کسب و تداوم فضائل اخلاقی در طول زندگی

اخلاق والا از کرم، شجاعت، بردباری و غیره به دو قسمت تقسیم می‌گردند:...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۳) آیا در تاریخ بشریت وجود دارد که کسی در ابتدا ترسو بوده سپس شجاع گشته باشد؟

شکی در این نیست که وجود دارد چون که بسیاری از مؤمنینی که در راه الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ جهاد نمودند و شجاعتی که به آن شهرت یافتند را کسب کردند و شکی نیست که در بعضی از آن‌ها این شجاعت در ابتدا در ایشان نبوده است...

ادامه مطلب …

(۶۶۴۶) آیا برای مادر شوهر جایز است که در حال غیاب عروسش وارد اتاق او گردد و هرچه خواست از اتاقش بردارد؟

برای مادر شوهر جایز نیست که وارد اتاق خصوصی عروسش گردد زیرا این از اسراری است که انسان دوست ندارد کسی از آن اطلاع یابد و من این مادر شوهر را نصیحت می‌کنم که تقوای الله  سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در مورد خودش رعایت کند...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۵) احسان در شریعت اسلامی چیست؟

احسان به معنای عام آن یعنی دست‌کشیدن از اذیت و آزار مردم و بذل و بخشش با مال، جان و مقام و احسان دایره‌ی وسیع و شاملی است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه