پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۶۶۲۱) چگونه وقتی تنها سفر می‌کنم، سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را رعایت کنم؟

(۶۶۲۱) سوال: در حدیث آمده است: «الرَّاكِبُ شَيْطَانٌ، وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ، وَالثَّلَاثَةُ رَكْبٌ»[۱]: (يک سواره (يا کسی که به تنهایی سفر می‌کند)، يک شيطان می‌باشد و دو سواره، دو شيطان هستند و سه سواره، يک کاروان به شمار می‌آيند) اگر میسر نشد که کسی در سفر همراه من باشد در حالی که من بسیار سفر می‌کنم و می‌خواهم که سنت را تطبیق دهم و میسر نمی‌گردد که کسی همراه من باشد، لذا چکار باید انجام دهم؟ و آیا این حدیث شامل من نیز می‌شود اگر که تنهایی سفر کنم؟

جواب:

راه‌هایی که در آن عبور کنندگان زیادی وجود دارند، وارد این حدیث نمی‌گردند مثلا اینجا در سعودی مسیر قصیم تا ریاض، اگر انسان تنهایی سفر کند، در واقع تنها نیست زیرا جاده مانند خیابان داخل شهر می‌باشد و از اتومبیلی که از کنار تو می‌گذرد یا تو از کنار او می‌گذری خالی نمی‌گردد ولی مراد حدیث در زمان گذشته است که انسان تنهایی در صحرایی وسیع برود و هیچ کس همراهش نباشد و این اشتباه می‌باشد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن بر حذر داشته و فرموده است: او شیطان است، زیرا ممکن است که انسان بخوابد و خورشید به او بتابد و درمانده شود و ممکن است بیمار گردد و شاید بمیرد ولی الحمدلله الان جاده‌ها نزد ما همیشه در حال تردد می‌باشد لذا اینکه انسان در اتومبیلش تنها باشد، مسافرت به تنهایی محسوب نمی‌گردد.


[۱] سنن أبو داود: كتاب الجهاد، باب في الرجل يسافر وحده، شماره (٢٦٠٧)، و سنن ترمذي: كتاب الجهاد، باب ما جاء في كراهية أن يسافر الرجل وحده، شماره (١٦٧٤) وقال: حسن صحيح.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: جاء في الحديث: «الرَّاكِبُ شَيْطَانٌ، وَالرَّاكِبَانِ شَيْطَانَانِ، وَالثَّلَاثَةُ رَكْبٌ». إذا لم يتيسر شخص في السفر معي، وأنا صاحب أسفار كثيرة، وأريد أن أطبق السُّنَّة، ولا يتيسر لي أن يسافر معي أحد، فماذا أفعل ؟ وهل أدخل في هذا الحديث إذا سافرت وحدي؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أما في الطرق المأهولة التي يكثر فيها المار، فلا يدخل في هذا الحديث، فمثلا هنا في السعودية طريق القصيم الرياض، لو سافر الإنسان وحده، فليس وحده في الواقع، لأن الطريق كأنه في الشارع، وفي البلد، ولا تخلو لحظة من سيارة تمر بك أو تمر بها، لكن المراد في الحديث ما كان في الزمن الأول: يذهب الرجل وحده على بعيره في الفَلَوَات، ليس معه أحد، فهذا غلط، وحَذَّر النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- منه في قوله: إنه شيطان، لأن هذا الإنسان قد ينام، وتأتيه الشمس ويتعب، وقد يمرض، وقد يموت، لكن الحمد الله الطرق المأهولة عندنا التي يكون الخط فيها معمورا دائما، لا يُعتبر الإنسان مسافرا وحده إذا سافر في سيارته وحده.

مطالب مرتبط:

(۶۵۸۱) وقتی وارد مسجد می‌شوم و هیچ کس در مسجد حضور ندارد، آیا به خاطر وجود ملائکه علیهم السلام، سلام کنم؟

بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام کن و این کفایت می‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۶۱۱) در اثنای غذا خوردن ممکن است انسان بعضی از غذا را با دست چپ بخورد، حکم آن چیست؟

برای انسان حرام است که با دست چپ بنوشد و بخورد؛ لذا وقتی حرام است، بر اساس قاعده‌ی شریعت، حرام، حلال نمی‌گردد مگر برای ضرورت و ضرورت مثل اینکه دست راست او فلج یا شکسته یا سوخته یا مانند آن از اموری معذور می‌باشد که با دست راست بخورد و بنوشد....

ادامه مطلب …

(۶۶۲۳) مسئولیت رعایت حقوق راه هنگام همراهی با دوستان

نظر ما در مورد آنچه ذکر کردند که حقوقی که در این‌باره آمده است درباره‌ی کسی می‌باشد که در راه می‌نشیند و نه برای کسی از آن عبور می‌کند، این است که صحیح می‌باشد چون حدیث در مورد کسی آمده که در راه می‌نشیند ...

ادامه مطلب …

(۶۵۸۰) احکام سلام به امام و مأمومین هنگام خروج از مسجد پیش از اذکار پس از نماز

آنچه برخی مردم انجام می‌دهند وقتی که سلام نماز را دادند، در حالی که نشسته‌‌اند بدون این‌که ترک کنند، به امام سلام می‌کنند، این بدعت می‌باشد و مشروع نیست چون که سببی ندارد و سلام نماز کفایت آن را می‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۵۸۴) حکم جایگزینی سلام شرعی با عبارات غیرشرعی در تعاملات روزمره

شایسته نیست که جامعه‌ی اسلامی بر این پدیده باشد چون جایگزین کردن خوش‌آمد‌گویی مجرد، به سلام اسلامی است...

ادامه مطلب …

(۶۵۷۹) احکام ورود به مسجد هنگام قرائت قرآن توسط مؤذن

در این حالت به او سلام نکن تا قرائت او را قطع نکنی مگر این که بترسی شری بر آن مترتب شود که اشکالی ندارد سلامش کنی....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه