جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۶۵۸۴) حکم جایگزینی سلام شرعی با عبارات غیرشرعی در تعاملات روزمره

(۶۵۸۴) سوال: ملاحظه کردم که اغلب مردم لفظ مشروع تیحت (سلام و دورد) اسلام را با الفاظ (صباح الخیر)، (مساء الخیر) جایگزین کرده‌اند، نظر شما در مورد این پدیده چیست؟ آیا این از سلام مشروع بی‌نیاز می‌سازد؟

جواب:

شایسته نیست که جامعه‌ی اسلامی بر این پدیده باشد چون جایگزین کردن خوش‌آمد‌گویی مجرد، به سلام اسلامی است؛ لذا قول مسلمان که می‌گوید: السلام علیکم و رحمة الله و برکاته، دعایی از طرف سلام کننده می‌باشد که دعا به سلامتی از آفت‌های دنیا و آخرت است و متضمن تحیت نیز می‌باشد پس شایسته نیست که چیزی جایگزین این دعا گردد که متضمن سلام نباشد لذا انسان هرگاه بخواهد سلام مشروع نماید، بگوید: السلام علیکم سپس اگر خواست بگوید: صبح بخیر یا عصر بخیر یا چگونه صبح نمودی است؟ یا  چگونه عصر نمودی؟ یا مانند آن.

 بدتر از آن، این است که وقتی کسی به او سلام کند و به او گفته شود: السلام علیکم، این‌گونه به او جواب دهد و بگوید: أهلا و سهلا یا مرحبا یا حیاک الله و مانند آن، بدون این‌که جواب واجب سلام را بدهد و بگوید: وعلیکم السلام زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةفَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤ} [سوره النساء: ۸۶]: (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید) اگر کسی به تو سلام نمود و مانند این دعا به او جواب ندادی پس پاسخی بهتر از آن و مانند آن به او ندادی؛ لذا برای کسی که به او سلام مشروع یعنی السلام علیکم، کرده می‌شود واجب است که بگوید: علیکم السلام.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ألاحظ أنَّ أغلب أفراد المجتمع اليوم استبدلوا بتحية الإسلام المشروعة على بعضهم قولهم: صباح الخير»، «مساء الخير»، فما رأيكم في هذه الظاهرة؟، وهل تُغني عن السلام المشروع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذه الظاهرة لا ينبغي أن يكون عليها المجتمع الإسلامي، لأنه استبدال مجرد الترحيب بالتحية الإسلامية فقول المسلم: السلام عليكم ورحمة الله. هذا دعاء للمسلم عليه بالسلامة من الآفات الدنيوية والدينية، مع ما يتضمنه من التحية، فلا ينبغي أن يبدل بالسلام شيئا لا يتضمن هذا الدعاء، وإذا كان الإنسان يريد أن يسلم السلام المشروع، فإنه يقول: السلام عليكم. ثم إن شاء قال: صباح الخير، أو مساء الخير، أو كيف أصبحت؟ أو كيف أمسيت؟ أو ما أشبه ذلك. وأشد من ذلك من إذا سُلَّم عليه ، وقيل : السلام عليكم، رَدَّ بقوله: أهلا وسهلا. أو بقوله : مرحبا. أو بقوله: حياك الله. وما أشبهه، دون أن يَرُدَّ الردَّ الواجب، وهو أن يقول: وعليكم السلام، لأن الله -سبحانه وتعالى- يقول ﴿ وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤ ﴾ [النساء: ٨٦]، فمن دعا لك بالسلام، ولم تردَّ عليه مثل هذا الدعاء، فإنك ما حييته بأحسن، ولا رددت عليه تحيته، فيجب على مَن سُلَّم عليه السلام المشروع «السلام عليكم» أن يقول: عليكم السلام.

مطالب مرتبط:

(۶۵۸۶) حکم استفاده از تحیت‌های غیرشرعی به جای سلام اسلامی

این یا از جهل است یا از سهل‌انگاری است؛ لذا اینکه برخی مردم این کار را انجام می‌دهند یا به خاطر جهلشان به نسبت امر مشروع می‌باشد یا به خاطر سهل‌انگاری و عدم اهمیت به آن است که هر دوی آن مذموم است...

ادامه مطلب …

(۶۶۲۵) آداب زیارت بیمار که در اسلام آمده است، چیست؟

زیارت بیماران از بافضلیت‌ترین عباداتی می‌باشد که شخص در قبال برادر مسلمانش انجام می‌دهد و برای همین بعضی اهل علم گفته‌اند عیادت بیمار فرض کفایت است....

ادامه مطلب …

(۶۵۸۷) اگر سلام کننده ابتدا با لفظ عصر بخیر یا صبح بخیر تحیت برساند، آیا این تحیت (سلام و درود) جاهلیت است؟

کلمات خوش‌آمد‌گویی و ترحیب بعد از سلام مشروع می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۷۷) واجبات و آداب پاسخ به سلام در میان مسلمانان

 رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده‌اند که از حق مسلمان، بر برادرش این است که وقتی برادرش را دید بر او سلام کند؛ لذا سلام کردن از سنت‌های مؤکد دین اسلام می‌باشد و برای همین شایسته نیست که مسلمانان این سنت و شعیره‌ی بزرگی که از والا‌ترین خصوصیت‌های اسلام است را رها کنند...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۹) حکم ایستادن برای سلام در مجالس

اشکالی ندارد که انسان وقتی کسی که اهلیت احترام و اکرام را دارد، وارد می‌گردد بلند شود و این در بین مردم عادت شده و ترک کردن آن در این حالت شاید موجب تهمت کبر به کسی که نشسته است نیز بشود ...

ادامه مطلب …

(۶۵۸۸) حکم سلام کردن به افراد، بدون دانستن دین آنان

اگر که بیشتر آن سرزمین را غیر مسلمانان هستند پس به اعتبار اکثر، سلام کرده نمی‌شوند تا این که شناخته شوند که مسلمان هستند اما اگر که عکس آن باشد و بیشتر اهل سرزمین مسلمانان باشند پس در این صورت سلام کرده می‌شوند چون که قصد مخالت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را نداشته....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه