(۶۵۹۱) سوال: شیخ بزرگوار، نظرتان در مورد کسی که سلام نمی‌کند مگر با صدایی پایین یا با صدایی که از او شنیده نمی‌شود مگر صدای سوتی؟
جواب:
از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که می‌فرماید: «لَا تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا، وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا، أَوَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ؟ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ»[۱]: (وارد بهشت نمی‌شويد تا اينکه ايمان داشته باشيد و ايمان نمی‌آورید مگر زمانی که يکديگر را دوست بداريد؛ آيا شما را به کاری راهنمايی نمايم که اگر انجامش دهيد يکديگر را دوست خواهيد داشت؟ سلام گفتن را در ميان خود رواج دهيد) و افشای سلام یعنی اظهار و إعلان آن، پس شکی نیست کسی که سلام را به گونه‌ای می‌کند که فقط صدای سوتی از او شنیده می‌شود، افشایی که شایسته‌ی سلام بوده را به جا نیاورده است بلکه شایسته می‌باشد سلامی ظاهر و آشکار نماید و رفیق او آن را بشنود و با آن انس و آرام بگیرد و سلام او با خوش‌دلی و خوش‌رویی باشد و جواب او نیز مانند سلامی که بر او کرده است یا بهتر از آن باشد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤ} [سوره النساء: ۸۶]: (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید).
در این مناسبت دوست دارم که ملاحظه‌ای بر بعضی از جواب دهندگان سلام داشته باشم، می‌بینی که مردی به برادر خود با پر دهنی، واضح و آشکار سلام می‌کند ولی آن با بینی خود جواب او را می‌دهد و چیزی از او شنیده نمی‌شود مگر صدای سوتی لذا می‌گوییم: این جوابی که در جواب سلام واجب است را نداده چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤ} [سوره النساء: ۸۶]: (پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید) و مشخص است وقتی به تو سلامی واضح و گویا نموده است سپس تو این جواب را به او بدهی یعنی تو به مانند او یا بهتر از آن، جوابش را نداده‌ای لذا گناه‌کار می‌باشی.
همچنین برخی از مردم هنگامی که به آن‌ها سلام کرده می‌شود، می‌گویند: أهلا و سهلا یا أهلا و مرحبا اما این جواب کافی نیست و واجب خود را ادا نکرده است و این جواب مانند سلامی که به تو کرده یا بهتر از آن نمی‌باشد چون او به تو با لفظ: (السلام علیکم) سلام نموده و برای تو دعای سلامتی را با لفظ بیان کرده ولی تو در جواب گفتی: أهلا و سهلا، لذا او برای تو دعا نموده اما تو دعایش را جواب ندادی بلکه نهایت چیزی که در جواب تو می‌باشد، خوش‌آمد گویی به او است؛ برای همین هر کسی که برادرش به او سلام نمود و گفت: السلام علیکم، واجب است که در جواب بگوید: علیکم السلام سپس اگر خواست بعد از آن بگوید: أهلا و سهلا، مرحبا، چگونه می‌باشی؟ حالت چگونه است؟ و مانند آن.
[۱] صحيح مسلم: كتاب الإيمان باب بيان أنه لا يدخل الجنة إلا المؤمنون، وأن محبة المؤمنين من الإيمان، وأن إفشاء السلام سببا لحصولها، شماره (٥٤).