جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۵۸۰) احکام سلام به امام و مأمومین هنگام خروج از مسجد پیش از اذکار پس از نماز

(۶۵۸۰) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به شما نیکی کند و در شما برکت بیاندازد شیخ بزرگوار، ملاحظه‌ می‌شود که برخی مردم هنگامی که می‌خواهند از مسجد بیرون روند به امام یا مأمومین سلام می‌کنند و ممکن است که این سلام قبل از ذکری که بعد از نماز می‌خوانند باشد، حکم آن چیست؟ از شما می‌خواهم که در این‌باره توضیح دهید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ موفقتان بگرداند تا فایده‌ی آن به همه برسد و آیا انجام این فعل در برخی اوقات برای نزدیک کردن دل‌ها جایز است؟

جواب:

من در سلام کردن در هنگام خارج شدن از مسجد اشکالی نمی‌بینم و اگرچه نمی‌دانم که در سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم باشد ولی عموم دلیل‌هایی که در مشروعیت سلام در هنگام جدا گشتن از هم آمده است، شاید این مسئله را شامل شود.

 اما آنچه برخی مردم انجام می‌دهند وقتی که سلام نماز را دادند، در حالی که نشسته‌‌اند بدون این‌که ترک کنند، به امام سلام می‌کنند، این بدعت می‌باشد و مشروع نیست چون که سببی ندارد و سلام نماز کفایت آن را می‌کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل أحسن الله إليكم وبارك فيكم فضيلة الشيخ، يلاحظ من بعض الناس أنه عندما يريد الانصراف من المسجد يقوم بالسلام على الإمام، أو المأمومين، وقد يكون ذلك قبل أن يتم قراءة الذكر الذي يقال عقب الصلاة، فما حكم ذلك ؟ أرجو توضيح ذلك – وفقكم الله – لتعم الفائدة، وهل فعله في بعض الأحيان جائز لتأليف القلوب؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: أما إذا سلم عند الانصراف من المسجد، فلا أرى في هذا بأسا، وإن كنت لا أعلم أن في ذلك سُنة عن رسول الله – صلى الله عليه وعلى آله وسلم لكن عموم الأدلة في مشروعية السلام عند الانصراف قد تدخل فيه هذه المسألة.

وأما ما يفعله بعض الناس من أنهم إذا سلَّموا من الصلاة جعلوا يُسلمون على الإمام، وهم جلوس من غير انصراف، فهذا بدعة، وليس بمشروع، لأنه ليس له سبب، والسلام من الصلاة كافٍ عن هذا.

مطالب مرتبط:

(۶۵۹۷) حکم تکرار مصافحه و سلام میان همکاران در مدرسه

هنگامی که انسانی وارد مجلس قومی گشت، به صورت عموم به آن‌ها سلام می‌نماید و با آن‌ها مصافحه نمی‌کند چون من تا این لحظه در سنت نیافتم که هنگامی که مردی وارد مجلس شود از اول مجلس شروع کند تا آخر کسی در مجلس حضور دارد، مصافحه کند...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۰) من دانشجو هستم و برخی از هم‌کلاسی‌هایمان غیر مسلمان هستند، آیا جایز است که شروع کننده‌ی سلام به آن‌ها بود؟

جایز نیست که شروع کننده‌ی سلام به غیر مسلمانان بود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی کرده‌اند...

ادامه مطلب …

(۶۵۸۹) آیا سلام بر کافر واجب است؟ جواب صحیح چیست؟

جایز نیست که شروع‌کننده‌ی سلام به غیر مسلمان باشیم ولی اگر سلام کردند، جواب داده می‌شود و گفته می‌شود: وعلیکم....

ادامه مطلب …

(۶۶۱۳) حکم شرعی استفاده از روزنامه به عنوان سفره با وجود اسماء الهی و احادیث در آن

اگر دانسته شود که در این روزنامه‌ها آیاتی از قرآن یا اسم‌هایی از اسماء الله یا برخی احادیث وجود دارد جایز نیست که از آن برای خوردن یا نشستن بر آن یا مانند آن استفاده کرد ...

ادامه مطلب …

(۶۵۹۱) نظرتان در مورد کسی که سلام نمی‌کند مگر با صدایی پایین یا با صدایی که از او شنیده نمی‌شود جیست؟

افشای سلام یعنی اظهار و إعلان آن، پس شکی نیست کسی که سلام را به گونه‌ای می‌کند که فقط صدای سوتی از او شنیده می‌شود، افشایی که شایسته‌ی سلام بوده را به جا نیاورده است...

ادامه مطلب …

(۶۶۳۰) آیا حدیثی وارد شده که از تکیه دادن بر دست در هنگام نشستن نهی کند یا حرام نماید؟

از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت می‌شود که مردی را دید که بر کف دست چپ خود تکیه زده است پس فرمودند: «أَتَقْعُدُ قِعْدَةَ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ»[1]: (آیا مانند کسانی که (الله) بر آن‌ها غضب کرده، می‌نشینی) ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه