یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۵۷۳) مسلمانی از کافری قرض گرفته و حق او را خورده است، آیا مسلمان می‌تواند از مال کافر بدون حق داشتن در آن بخورد؟

(۶۵۷۳) سوال: مسلمانی از کافری قرض گرفته و حق او را خورده است آیا مسلمان می‌تواند از مال کافر بدون حق داشتن در آن بخورد؟ ما را در این‌باره راهنمایی کنید؟

جواب:

برای مسلمان حلال نیست که از مال کافری که در آن حق ندارد، بخورد لذا وقتی که از او قرض گرفته است، پس شایسته نمی‌باشد که خوبی را با بدی جواب دهد و در برگرداندن حقش تأخیر کند یا حق او را منکر شود چنانچه: «أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اشْتَرَى طَعَامًا مِنْ يَهُودِيٍّ إِلَى أَجَلٍ، وَرَهَنَهُ دِرْعًا مِنْ حَدِيدٍ»[۱]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از فردی یهودی غذایی خرید و سپر آهنی خود را در برابر آن گرو گذاشت). و: «تُوُفِّيَ رَسُولُ اللّه صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ بدينٍ كانَ عليه»[۲]: (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی وفات نمودند که سپر او در گرو دِینی که بر او بود، قرار داشت) و بدون شک دَین او پرداخت شده است.

 باید دانسته شود که معاملات دنیایی مانند معاملات دینی نیست؛ لذا کافر در معاملات دینی به مقتضای حالش با او تعامل می‌گردد و نباید او را دوست داشت و بغضش را داریم و باید معتقد بود که او دشمن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، پیامبرش و مؤمنان است ولی این به ما اجازه نمی‌دهد که در مالش به او خیانت کنیم یا از آن بخوریم یا آن را انکار کنیم بلکه آنطور که شریعت اسلامی مقتضای تعامل با عدالت در معاملات است با آن‌ها تعامل ‌کنیم.


[۱] صحیح بخاری: كتاب البيوع، باب شراء النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بالنسيئة، رقم (٢٠٦٨)، ومسلم: كتاب:المساقاة، باب الرهن وجوازه في الحضر كالسفر، شماره (١٢٢٦).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: شخص مسلم تَدَيَّن من شخص كافر، وأكل حقه، فهل يصح للمسلم أكل مال الكافر بغير حق؟ أفيدونا في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يحل للمسلم أن يأكل مال الكافر بغير حق، فإذا كان قد استدان منه، فإنه لا ينبغي له أن يكافئ المعروف بالإساءة، ويماطل في حقه، أو يجحد حقه، فإن النبي عليه الصلاة والسلام- اشْتَرَى طَعَامًا مِنْ يَهُودِيٌّ إِلَى أَجَلٍ، وَرَهَنَهُ دِرْعًا مِنْ حَدِيد.

وَتُوُفِّيَ وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ بِدَيْنِ كَانَ عَلَيْهِ صلى الله عليه وسلم. وقد قُضِي دَينُه بلا شك.

وليعلم أن المعاملات الدنيوية ليست كالمعاملة الدينية، فالكافر يعامل في المعاملات الدينية بما تقتضيه حاله، فيُكرَه ويُبغض، ويعتقد فيه أنه عدو لله ولرسوله وللمؤمنين، ولكن هذا لا يُسوّغ أن نخونه في ماله، أو أن نأكل ماله أو أن نجحده بل نعامله بما تقتضيه الشريعة الإسلامية من العدل في المعاملات.

مطالب مرتبط:

(۶۵۴۵) حقوق مالی و اخلاقی فرزند نابینا در مواجهه با رفتار ناعادلانه پدر

نصیحت من به پدرت این است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در تعامل با تو اگر آنچه به او نسبت دادی صحیح باشد، رعایت کند و هزینه‌ی تو را به طور شایسته بپردازد تا اجر آن را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بگیرد و کمکی برای تو در نیکی کردن به او در حیاتش و بعد مرگش باشد.....

ادامه مطلب …

(۶۵۶۷) توصیه‌های شرعی درباره رفتار نیکو با خدمتکاران

تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را رعایت نمایید و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بترسید و به برادرانتان رحم کنید چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به رحم‌کنندگان رحم می‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۵۷۱) برادری داریم که از یک پدر و مادر هستیم و او نماز نمی‌خواند، حدود تعامل با او چیست؟

تعامل با او باید با نیکی باشد یعنی به سوی او بروید و به حق و اقامه‌ی نماز و شعائر اسلام دعوتش نمایید؛ لذا اگر هدایت یافت که خوب است و اگر بر ترک نماز اصرار ورزید و از نماز خواندن ابا کرد، پس او را رها نمایید و هجرش کنید چون که او به دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مرتد گشته -العیاذ بالله-...

ادامه مطلب …

(۶۵۶۹) آیا زن می‌تواند خدمت‌کار زن خود را بدون خبر او، وقتی که بخواهد سفر کند، تفتیش کند؟

نمی‌تواند وسایل‌ او را تفتیش کند چون که این خیانت است و خدمت‌کار نیز حقی دارد که محفوظ است و کسانی که این‌کار را می‌کنند وسواس دارند...

ادامه مطلب …

(۶۵۵۲) وظیفه والدین در برابر فرزندان ناسپاس و حکم دعا برای آنان

شایسته نیست که به آنچه به ضرر آن‌ها می‌باشد دعا کنی بلکه آنچه به نفعشان و نفع خودت می‌باشد، دعا کن و نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آن‌ها، دعا کن که به نیکی کردن به شما و عدم آزردنتان برگردند تا این که با این دعا به آن‌ها و خودت احسان کرده باشی...

ادامه مطلب …

(۶۵۶۱) حکم اعلام تمایل به قطع رفت‌وآمد با همسایه بداخلاق

اگر همسایه به معصیت‌ها مبتلا باشد، شایسته نیست که با او قطع رابطه کنیم بلکه بر ما حق دارد که با نصیحت کردن با او ارتباط بگیریم و با دعوت کردن او و رفتن به سویش با او الفت بگیریم تا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را هدایت کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه