(۶۵۷۴) سوال: شیخ بزرگوار، در این زمان و در نتیجه‌ی نزدیک شدن به شرق و غرب که از شرق و غرب نزد ما می‌آیند و غالب آنها کافران هستند که از ملت‌های مختلف می‌باشند و هنگامی که با ما روبه رو می‌شوند سلام اسلام را به ما می‌کنند، چه چیزی ما در مقابل آنها برای ما واجب است؟
جواب:
آنهایی که از شرق و غرب به سوی ما می‌آیند و مسلمان نیستند، برای ما حلال نیست که شروع کننده‌ی سلام به آنها باشیم چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده‌اند: «لَا تَبْدَءُوا الْيَهُودَ، وَلَا النَّصَارَى بِالسَّلَامِ، فَإِذَا لَقِيتُمْ أَحَدَهُمْ فِي طَرِيقٍ؛ فَاضْطَرُّوهُ إِلَى أَضْيَقِهِ»[۱]: (آغازگر سلام به يهود و نصارا نباشید و اگر در راهی با آنها روبرو شديد، آنان را ناگزير کنيد که به تنگ ترين قسمتِ راه بروند) ولی اگر به ما سلام کردند، جواب سلام آنها را مثل سلامی که کرده‌اند می‌دهیم زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده‌اند: {وَإِذَا حُیِّیتُم بِتَحِیَّةࣲ فَحَیُّوا۟ بِأَحۡسَنَ مِنۡهَاۤ أَوۡ رُدُّوهَاۤ} [سوره النساء: ۸۶]: (و چون شما را تحیت (و سلام) گویند، پس پاسخی بهتر و یا همانند آن بدهید).
و سلام آنها به ما با صیغه‌ی اسلامی (السلام عليكم) از دو حالت خالی نیست: یا لام را تلفظ می‌کنند و می‌گویند: (السلام علیکم) که در این حالت می‌توانیم بگوییم: علیکم السلام و می‌توانیم بگوییم: و علیکم.
یا در حالت دوم که لام را تلفظ نمی‌کنند، مثل این که بگوید: (السام علیکم) که در این صورت فقط باید بگوییم: و علیکم؛ برای این است که یهود نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌آمدند و بر ایشان سلام می‌کردند و می‌گفتند: (السام علیکم) بدون این که لام را تلفظ کنند و (السام) یعنی مرگ و می‌خواستند که دعای مرگ بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بکنند لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امر نمود که به آنها بگوییم: و علیکم. پس در صورتی که گفتند: السلام علیکم، ما به آنها می‌گوییم: وعلیکم السلام؛ این چیزی است که سنت بر آن دلالت می‌دهد، اما این که ما شروع کننده‌ی سلام به آنها باشیم، این چیزی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ما را از آن نهی فرمودند.
[۱] صحیح مسلم: كتاب السلام باب النهي عن ابتداء أهل الكتاب بالسلام وكيف يرد عليهم، شماره (٢١٦٧).