دوشنبه 4 شوال 1447
۳ فروردین ۱۴۰۵
23 مارس 2026

(۶۵۲۲) می‌خواهم که برای مردم حقوق أقارب (نزدیکان) شیری را واضح کنید و آیا حقوق آن‌ها مانند أقارب (نزدیکان) نسبی است؟

(۶۵۲۲) سوال: از شما شیخ بزرگوار می‌خواهم که برای مردم حقوق أقارب (نزدیکان) شیری را واضح کنید و آیا حقوق آن‌ها مانند أقارب (نزدیکان) نسبی است؟

جواب:

تعبیر سوال کننده به أقارب شیری اشتباه است چون رضاعت، قرابت نیست و قرابت فقط در نسب می‌باشد یعنی سبب اتصال در آن، ولادت است مانند: پدران، مادران، پسران، دختران، برادران، خواهران، عمه‌ها، عموها، خاله‌ها و دایی‌ها اما این که رضاعت نوعی صله می‌باشد شکی نیست ولی قرابت محسوب نمی‌گردد و حقوقی که در قرابت قرار دارد را ندارند و برای همین نفقه، دیه، صله و دیگر چیز‌ها در آن واجب نیست و فقط با آن، نکاح حرام می‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاع مَا يَحْرُمُ مِنَ النسب»[۱]: (آنچه را كه خويشاوندیِ نسبی حرام می‌كند، رضاعت نيز حرام می‌گرداند) یا فرمودند: «إنَّ الرضاعةَ تُحَرِّمُ ما يحرمُ من الولادةِ»[۲]: (حقیقتا آنچه را كه خويشاوندیِ نسبی حرام می‌كند، رضاعت نيز حرام می‌گرداند).

ولی برای انسان شایسته است که صله‌ی مادر شیری خود که به او شیر داده است و خاله‌ی شیری و دختر خواهر و پسر خواهر شیری و مانند آن را به جا آورد چون آن‌ها نیز حقی دارند ولی حق نسب را ندارند.


[۱] صحیح بخاری: كتاب الشهادات، باب الشهادة على الأنساب، والرضاع المستفيض، والموت القديم، شماره (۲۵۰۲)، ومسلم كتاب الرضاع، باب تحريم ابنة الأخ من الرضاعة، شماره (١٤٤٧).

[۲]صحیح بخاری: كتاب الشهادات باب الشهادة على الأنساب، والرضاع المستفيض، والموت القديم، شماره (٢٥٠٣)، وصحیح مسلم: كتاب الرضاع، باب يحرم من الرضاعة ما يحرم من الولادة، شماره(١٤٤٧).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أرجو من فضيلة الشيخ، أن يوضح للناس حقوق الأقارب من الرضاعة، وهل لهم نفس حقوق الأقارب من النسب؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: تعبير هذه السائلة بقولها «الأقارب من الرضاعة خطأ، لأن الرضاعة ليست قرابة القرابة إنما هي في النسب، أي ما كان سبب الاتصال فيه الولادة: كالآباء والأمهات والأبناء والبنات والإخوة والأخوات والأعمام والعمات والأخوال والخالات، وأما الرضاع، فهو نوع صلة لا شك، لكن لا يُعَدُّ قرابة، وليس فيه من الحقوق ما في القرابات، ولهذا لا تجب فيه النفقة، ولا تحمل الدّيّة، ولا الصلة، ولا غير ذلك، لكن فيه تحريم النكاح فقط، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعِ مَا يَحْرُمُ مِنَ النَّسَبِ». أو قال: «إِنَّ الرَّضَاعَةَ تُحَرِّمُ مَا يَحْرُمُ مِنَ الوِلَادَةِ».

لكن ينبغي للإنسان أن يصل الأم التي أرضعته، وخالته من الرضاعة، وبنت أخته، وابن أخته من الرضاعة، وما أشبه ذلك، لأن لهم شيئا من الحق، لكنه ليس حق النسب.

مطالب مرتبط:

(۶۵۱۹) حکم کاهش زیارت نزدیکان به دلیل ترس از چشم زخم و تهمت

نصیحت من به این زن این است که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اعتماد و توکل کند و از اوهام خویش پیروی نکند چون هر کسی از اوهام پیروی نماید، متحیر می‌گردد، برای او و خود از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سلامتی را می‌خواهیم....

ادامه مطلب …

(۶۵۱۴) حکم رفتار زن در ایجاد فاصله میان شوهر و مادرش

نظر ما این است که این کار حرام می‌باشد و-العیاذ بالله- از سخن چینی است...

ادامه مطلب …

(۶۵۲۹) خویشاوندانی که بر من واجب است صله‌ی رحم آن‌ها را به جا آورم و قطع رابطه‌ی خویشاوندی با آن‌ها حرام است، چه کسانی می‌باشند؟

خویشاوندانی که واجب است صله‌ی رحم آن‌ها را به جا آوری، نزدیکان پدر یا مادر هستند و کسانی که انسان در جد چهارم با آن‌ها جمع می‌شود و هرآنچه نزدیک‌تر باشد، به جا آوردن صله‌ی رحم او نیز واجب‌تر است....

ادامه مطلب …

(۶۵۲۳) گناهی کسی که سبب قطع صله‌ی رحم می‌شود چگونه است؟

کسی که امر به قطع صله‌ی رحم می‌نماید با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش مخالفت نموده و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به صله‌ی ارحام امر کرده است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن تشویق نموده و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرآن خبر داده است که قطع کردن صله‌ی رحم از اسباب لعنت می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۰۷) حکم قطع رحم به‌ سبب اختلافات خانوادگی و تبعیت از دیگران

قطع صله‌ی رحم حرام و از گناهان کبیره است و مراد از رحم، خویشاوند می‌باشد که هرچه خویشاوندی نزدیک‌تر باشد، وصل کردن آن تأکید بیشتری دارد ...

ادامه مطلب …

(۶۵۱۳) عموهایم نزد مردم با صحبت‌هایشان من را اذیت می‌کنند، من با آن‌ها چکار کنم؟

صله‌ی رحم را با آن‌ها قطع نکن، بلکه صله‌ی رحم آن‌ها را به جا آور و هنگامی که صله‌ی رحم را در مقابل کسی که صله‌ی رحم را قطع کرده است به جا آوری، بافضلیت‌تر است لذا تو واجب صله‌ی رحم آن‌ها را به جا بیاور ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه