شنبه 22 ذیقعده 1447
۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵
9 می 2026

(۶۳۲۲) آیا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از نماز دست به دعا برمی‌داشت؟

(۶۳۲۲) سوال: آیا روایت شده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از نماز فرض دست‌های خود را برای دعا بلند کرده باشد؟

جواب:

روایت نشده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از نماز فرض، یا حتی پس از نافله، دست‌های خود را برای دعا بلند کرده باشد؛ بلکه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امت خود را راهنمایی کرده که دعایشان پیش از سلام باشد چنان‌که در حدیث عبدالله بن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ آمده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که تشهد را به او آموزش داد، فرمود: «ثُمَّ يَتَخَيَّرُ مِنَ الدُّعَاءِ أَعْجَبَهُ إِلَيْهِ، فَيَدْعُو»[۱]: (سپس از میان دعاها، آن‌چه را که نیکوتر می‌داند، برمی‌گزیند، و با آن دعا می‌کند)، پس هر کس می‌خواهد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بخواند، پیش از سلام دعا کند، چراکه در حال مناجات با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، و این دقیقاً همان زمانی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای دعا توصیه کرده است و از این‌رو، تأخیر انداختن دعا تا بعد از سلام، مخالف با رهنمود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و نیز مخالف نظر و فکر صحیح است؛ زیرا نظر و فکر صحیح اقتضا می‌کند که دعا در حال مناجات با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، یعنی پیش از آن‌که انسان سلام دهد و از نمازش خارج شود، و این از آن بهتر است که دعا را به پس از پایان نماز و قطع مناجات به تأخیر بیاندازد.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل ورد عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه كان يرفع يديه بالدعاء بعد صلاة الفريضة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لم يرد عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه كان يرفع يديه للدعاء بعد الفريضة، ولا بعد النافلة أيضًا، بل إن النبي صلى الله عليه وسلم أرشد أمته إلى أن يكون دعاؤهم قبل السلام، ففي حديث عبد الله بن مسعود حين علمه النبي صلى الله عليه وسلم التشهد قال: «ثُمَّ يَتَخَيَّرُ مِنَ الدُّعَاءِ أَعْجَبَهُ إِلَيْهِ، فَيَدْعُو». فمن أراد أن يدعو الله -عز وجل- فليدعُ الله قبل أن يُسَلَّم، لأنه في حال مناجاة الله -عز وجل ولأنه يصيب الموضع الذي أرشد إليه النبي صلى الله عليه وسلم ولهذا كان تأخير الدعاء إلى ما بعد السلام مخالفًا لما أرشد إليه النبي صلى الله عليه وسلم ولما يقتضيه النظر الصحيح، لأن النظر الصحيح يقتضي أن يكون الدعاء حين مناجاة الله -عز وجل – قبل أن يُسَلَّم الإنسان من صلاته، وينصرف منها، وهذا أولى من أن يؤخر الدعاء إلى ما بعد مناجاته الله، وانصرافه من صلاته.

مطالب مرتبط:

(۶۳۳۳) اسم اعظم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیست؟

اسم اعظم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ، «الْحَيُّ الْقَيُّوم» است،...

ادامه مطلب …

(۶۳۲۸) حکم گفتن «بسم‌الله» در حمام هنگام وضو

اگر در داخل حمام قصد وضو گرفتن داشت، بسم الله کند، حتی اگر داخل حمام باشد، و در این کار اشکالی نیست...

ادامه مطلب …

(۶۳۲۵) آیا خواندن دعاها و اذکار از کتاب‌های ادعیه جایز است؟

اگر این کتاب‌ها فقط آنچه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به صورت صحیح یا حسن نقل شده را دربرداشته باشند، اشکالی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۶۳۱۸) چگونه با اسماء الحسنی دعا کنم؟

روش دعا با اسماء الحسنی این است که آن‌ها را در آغاز دعا برای توسل جستن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن‌ها ذکر کنی، یا دعایت را با آن خاتمه دهی...

ادامه مطلب …

(۶۳۰۱) کدام زمان‌ها و مکان‌ها محل اجابت دعا هستند؟

از زمان‌هایی که دعا در آن‌ها مستجاب می‌شود، پایان شب است و ساعتی در روز جمعه وجود دارد، چنان‌که در حدیث آمده است...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۷) من حدود پنجاه هزار ریال بدهی دارم، چه دعایی برای پرداخت بدهی گفته می‌شود؟

انسان به پروردگارش پناه ببرد و از او بخواهد که قرضش را ادا کند و او را از فقر بی‌نیاز سازد.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه