سه‌شنبه 8 محرم 1448
۲ تیر ۱۴۰۵
23 ژوئن 2026

(۶۲۲۵) راه‌های تقویت ایمان و ثبات قلب در مسیر التزام دینی

(۶۲۲۵) سوال: دختری هستم که حدود یک سال است ملتزم به دین هستم و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر این نعمت سپاس می‌گویم، اما قلبم در حال تغییر و نوسان است، گاهی احساس می‌کنم ایمانم قوی است و با خشوع به نماز می‌پردازم و به خیر و نیکی علاقه دارم، و گاهی این قوت کم می‌شود و در دلم قساوت احساس می‌کنم و بر حالت ثابتی نمی‌مانم، تا جایی که به دینم نگران شده‌ام و می‌ترسم به وضع سابقم برگردم و احساس می‌کنم ایمانم به‌تدریج کم می‌شود، ای شیخ بزرگوار! مرا راهنمایی کنید که چه چیزی ایمانم را تقویت می‌کند؟ و برای هدایت و ثباث بر حق برای من دعا کنید.

جواب:

از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای خودمان و برای او هدایت و ثبات بر حق مسئلت می‌کنیم، انسان بشر است و بسته به آنچه بر قلبش وارد می‌شود، و آنچه با چشم می‌بیند و با گوش می‌شنود، تغییر می‌کند اما بر مؤمن واجب است که همواره از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درخواست ثبات کند و اسبابی را که باعث ثبات ایمان می‌شوند انجام دهد، مانند: اینکه زیاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را مراقب خود بداند و ذکر او با قلب و زبان و اعضای بدن، و خواندن قرآن با تدبر و تفکر؛ چرا که خواندن قرآن به این صورت، قلب را نرم می‌سازد و ایمان را زیاد می‌کند.

همچنین زیاد همنشین بودن با اهل خیر و صلاح، که در هنگام ضعف او را یاری می‌دهند و در زمان فراموشی یادآوری‌اش می‌کنند و نکته مهم این است که همواره از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلب ثبات کند، مانند اینکه بگوید: «اللَّهُمَّ یَا مُقَلِّبَ القُلُوبِ، ثَبِّتْ قَلْبِی عَلَى دِینِكَ» : (بارالها، ای دگرگونکنندهی دلها، دلم را بر دینت استوار بدار) و: «اللَّهُمَّ یَا مُصَرِّفَ القُلُوبِ، صَرِّفْ قَلْبِی إِلَى طَاعَتِكَ» : (بارالها، ای گردانندهی دلها، دلم را به سوی طاعتت بگردان) و امثال این دعاها و به خواست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خیر خواهد دید، اما نباید سستی کند و نه از رحمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مأیوس شود، و به گذشته‌اش که در آن نافرمانی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بوده نگاه نکند، بلکه باید به آینده‌اش نگاه کند که در آن طاعت، خیر، و پاداش بزرگ برای کسی است که از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اطاعت کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها فتاة ملتزمة وتحمد الله على ذلك منذ ما يقارب من سنة، ولكن قلبي في تغير مستمر وتقلب، فأحيانًا أشعر بقوة في إيماني، وإقبال على الصلاة بخشوع، وحُبِّ للخير، وأحيانًا تَقِلُّ هذه القوة، وأشعر بِقَسْوَة في قلبي فلا أبقى على حال واحدة، لدرجة أني بدأت أشعر بالخوف على ديني، وأخشى أن أعود كما كنت، وأشعر بأن إيماني بدأ يقل تدريجيًّا، وَجهُونِ يا فَضِيلَةَ الشَّيْخِ، بما يُقَوِّي إيماني، وادعوا لي بالهداية، والثبات على الحَقِّ؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: نسأل الله لنا ولها الهداية، والثبات على الحق، والإنسان بَشَر يتغير بحسب ما يَرِدُ على قلبه وما ينظر إليه بعينه، ويسمع به بأذنه، ولكن على المؤمن أن يسأل الله -تعالى- الثبات دائما، وأن يفعل الأسباب التي يثبت بها إيمانه، من كثرة مراقبة الله -عز وجل- وذكره بالقلب واللسان والجوارح، وقراءة القرآن بتدبر وتَفَكَّر، فإن قراءة القرآن على هذا الوجه تلينُ القلب، وتزيده إيمانًا.

وكذلك يُكثر من مخالطة أهل الخير والصلاح الذين يُعِينُونه إذا ضَعُف، ويُذَكِّرونه إذا نسي والمهم أن يسأل الله تعالى الثبات دائما، مثل أن يقول: اللهم يا مقلب القلوب ثبت قلبي على دينك، اللهم يا مصرف القلوب صرف قلبي إلى طاعتك وما أشبه ذلك من الأدعية، وسيجد الخير -إن شاء الله تعالى- ولكن لا يتقاعس ولا ييأس من رحمة الله، ولا ينظر إلى ما وراءه مما كان عليه من معصية الله -عز وجل – بل ينظر إلى ما أمامه من الطاعة والخير والثواب الجزيل لمن أطاع الله.

مطالب مرتبط:

(۶۲۱۳) نصیحت به اشخاصی که از بی‌حوصلگی و احساس ملالت به‌ خاطر فراغت زیاد شکایت دارند

بدون شک، ملالت باعث نابودی روان، آسیب به بدن و سبب نگرانی‌ها و اندوه‌های بسیار است...

ادامه مطلب …

(۶۲۲۷) حکم همکاری با گناهکارِ بی‌اعتنا به نصیحت در محیط کاری

بر این برادر لازم است که تا زمانی که امیدی به اثرگذاری دارد، به نصیحت کردن ادامه دهد و نباید خسته و دلسرد شود یا ناامید گردد؛ چرا که (در بسیاری از موارد)، درِ هدایت در اولین تلاش باز نمی‌شود، ولی در تلاش دوم یا سوم یا حتی بیشتر ممکن است گشوده شود...

ادامه مطلب …

(۶۲۳۰) حکم امتناع از ازدواج به‌ سبب بیماری در صورت اصرار پدر

در مورد اصرار پدرش بر ازدواج و امتناع او از این کار، نظر من این است که تا زمانی که بیماری او مسری نیست و ترسی از انتقال آن به همسر وجود ندارد، ازدواج کند؛ چرا که ممکن است در این ازدواج، خیری نهفته و حتی شفایی برای بیماری‌اش باشد؛ زیرا گاهی امور سودمندی وجود دارند که به ذهن اسنان خطور نمی‌کند، ولی به خواست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سودمند واقع می‌شوند....

ادامه مطلب …

(۶۲۱۱) حكم فتوا دادن بدون علم در مسائل شرعی

هر کسی که بدون علم فتوا می‌دهد، به خودش ستم می‌کند و به برادرانش نیز ظلم می‌کند، و به راه درست نمی‌رسد...

ادامه مطلب …

(۶۲۳۳) آیا پدر روز قیامت درباره‌ی تأخیر در ازدواج فرزندان مورد بازخواست قرار می‌گیرد؟

پدرتان در روز قیامت درباره‌ی این موضوع مورد سؤال قرار نمی‌گیرد مگر اینکه خود او باعث این تأخیر شده باشد....

ادامه مطلب …

(۶۲۳۶) برخورد شرعی و اخلاقی با بیماری روانی همسر در زندگی زناشویی

به او توصیه می‌کنم که صبر کند و پاداش آن را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بجوید، و به اندازه توانش برای اصلاح رابطه‌اش با همسرش تلاش کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه