(۲۶۱۱) سوال: برخی از مردم بدون داشتن علم شرعی لازم، خود را در مقام فتوا قرار می‌دهند، نصیحت شما برای این افراد چیست؟

جواب:

نصیحت من به این افراد این است که این آیات از کتاب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بخوانند: {قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّیَ ٱلۡفَوَ ٰ⁠حِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡیَ بِغَیۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُوا۟ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ یُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَـٰنࣰا وَأَن تَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ} [سوره اﻷعراف: ۳۳]: (بگو: «پروردگارم زشتکاری‌ها را ـ چه آشكار [باشد] و چه پنهان‌ـ و گناه و ستم ناحق را حرام نموده است و اینكه کسی [یا چیزى] را شریک الله بدانید كه دلیلى بر [حقانیت‌] آن نازل نكرده است و اینكه چیزى را كه نمى‌دانید به الله نسبت دهید) و: {وَلَا تَقۡفُ مَا لَیۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۚ إِنَّ ٱلسَّمۡعَ وَٱلۡبَصَرَ وَٱلۡفُؤَادَ كُلُّ أُو۟لَـٰۤىِٕكَ كَانَ عَنۡهُ مَسۡـُٔولࣰا} [سوره اﻹسراء: ۳۶]: (و از آنچه دانشی دربارۀ آن نداری پیروی نکن. بی‌تردید [در قیامت،] گوش و چشم و دل، از همۀ اینها بازخواست خواهد شد) و: {فَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبࣰا لِّیُضِلَّ ٱلنَّاسَ بِغَیۡرِ عِلۡمٍۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا یَهۡدِی ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِینَ} [سوره اﻷنعام: ۱۴۴]: (پس كیست ستمكارتر از آن کس كه بر الله دروغ می‌بندد تا بدون هیچ [استناد و] علمی مردم را گمراه كند؟ به راستی که الله گروه ستمكاران را هدایت نمى‌كند).

پس هر کسی که بدون علم فتوا می‌دهد، به خودش ستم می‌کند و به برادرانش نیز ظلم می‌کند، و به راه درست نمی‌رسد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرموده است: {إِنَّ ٱللَّهَ لَا یَهۡدِی ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّـٰلِمِینَ} [سوره المائدة: ۵۱]: (بی‌تردید، الله گروه ستمکاران را هدایت نمی‌کند).

بنابراین بر چنین افرادی واجب است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در خود و در حق برادران مسلمانشان رعایت کنند و عجله نکنند، لذا اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آن‌ها خیر خواسته باشد، آن‌ها را به راه درست الهام می‌کرد، به آن‌ها علم روزی می‌کند و آنان امامانی می‌شوند که در فتوا دادن مورد اقتدا قرار می‌گیرند، پس باید منتظر بمانند و صبر کنند.

و اما در مورد کسانی که از این‌گونه افراد سؤال می‌پرسند، ما به آنان هشدار می‌دهیم که از چنین افرادی فتوا نگیرند و می‌گوییم: علمای مورد اعتماد از نظر علم و امانت‌داری، الحمدلله، وجود دارند؛ یا در همان کشور خودشان یا در کشورهای دیگر که می‌توانند از طریق تلفن با آنان تماس بگیرند و ان‌شاءالله به هدف خود برسند.