سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۶۲۳۹) بهترین روش برای نصیحت همسایه‌ای که در نماز سستی می‌کند چیست؟

(۶۲۳۹) سوال: بهترین روش برای نصیحت همسایه‌ای که در نماز سستی می‌کند چیست؟

جواب:

بهترین روش برای نصیحت همسایه این است که به خانه‌اش بروی یا او را به خانه‌ات دعوت کنی یا همراهش به بازار بروی و با او مهربانانه رفتار کرده، با سخن نیکو او را مخاطب قرار دهی و بگویی: «تو همسایه‌ی منی و حقی بر گردن من داری، و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به نیکی درباره همسایه سفارش فرموده‌اند، تو بر من حقی داری که در هر چیزی که برای دین و دنیایت سود دارد، یاریت کنم» سپس با لحنی که مناسب می‌بینی، سخنت را ادامه بده و بگو: «از بهترین چیزهایی که می‌توانم به تو هدیه کنم، این است که تو را به پایبندی بر نمازها نصیحت کنم، زیرا نماز ستون دین است» و برایش از فضیلت نماز بگو و او را از ضایع کردن آن برحذر دار سپس بگو: «و از جمله اقامه‌ی نماز و محافظت بر آن، این است که آن را با جماعت بخوانی» بعد از آن فضیلت نماز جماعت را برایش بیان کن و از ترک آن هشدار بده.

به گمان من، اگر انسان با روشی نیکو و نرم نصیحت شود و ناصح در نصیحتش برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مخلص باشد، نه شماتت‌گر و نه سرزنش‌کننده، بی‌تردید کلام حق اگر از قلب نصیحت‌گر بیرون آید، بسیار تأثیر خواهد گذاشت، خواه در همان لحظه و خواه در آینده؛ آیا ندیدی هنگامی که موسی علیه‌السلام در مجمع بزرگی با ساحران روبه‌رو شد، به آنان گفت: {وَیۡلَكُمۡ لَا تَفۡتَرُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبا فَیُسۡحِتَكُم بِعَذَابࣲۖ وَقَدۡ خَابَ مَنِ ٱفۡتَرَىٰ} [سوره طه: ۶۱]: («وای بر شما! بر الله دروغ نبندید که با عذابی [سخت] نابودتان می‌سازد؛ و یقیناً هر ‌کس [با فریب‌دادنِ مردم بر الله] دروغ بست، زیانکار گشت») سپس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {فَتَنَـٰزَعُوۤا۟ أَمۡرَهُم بَیۡنَهُمۡ} [سوره طه: ۶۲]: ([جادوگران پس از هشدار موسی‌] در کار‌شان میان خود اختلاف ورزیدند) یعنی بلافاصله میان‌شان اختلاف افتاد، زیرا حرف “فاء” در {فَتَنَـٰزَعُوۤا۟} : (اختلاف ورزیدند) هم به معنای ترتیب و تعقیب است و هم دلالت بر سببیت دارد، وقتی بر جمله‌ای وارد شود.

پس ببین که چگونه یک جمله در ساحران اثر گذاشت: در کارشان میان خودشان اختلاف ورزیدند و اگر در میان امتی یا گروهی اختلاف ایجاد شود، سرانجام کارشان شکست و خذلان خواهد بود؛ همان‌گونه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {وَلَا تَنَـٰزَعُوا۟ فَتَفۡشَلُوا۟ وَتَذۡهَبَ رِیحُكُمۡۖ وَٱصۡبِرُوۤا۟ۚ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِینَ} [سوره اﻷنفال: ۴۶]: (و با یکدیگر کشمکش نکنید که سست می‌شوید و [توان و] اقتدارتان از بین می‌رود؛ و شکیبایی کنید که بی‌گمان، الله با شکیبایان است).

این چیزی است که من در نصیحت همسایه‌ات درباره سستی در نماز جماعت مناسب می‌بینم، اگر این روش مؤثر بود، که مطلوب حاصل شده است و اگر سودی نداشت، وظیفه تو این است که موضوع را به مسئولان ذی‌ربط گزارش دهی، و با این کار ذمه‌ات برئ خواهد شد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما هي الطريقة المثلى لنصح الجار الذي يتخلف عن الصلاة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الطريقة المثلى لنصح الجار أن تذهب إليه في البيت، أو تدعوه إلى بيتك، أو ترافقه في السوق، وتتلطف معه، وتخاطبه بالتي هي أحسن، وتقول له: أنت جاري ولك حقٌّ علي، وقد أوصى النبي صلى الله عليه وسلم بالجار خيرا، ولك حق على أن أساعدك في كل ما فيه منفعتك في الدين والدنيا، وتأتي له بالأسلوب الذي تراه مناسبًا، ثم تنتقل بعد ذلك وتقول: إن من خير ما أهدي إليك أن أنصحك بالمحافظة على الصلوات، لأن الصلاة عمود الدين. وتذكر له من فضلها، وتُحذره من إضاعتها، ثم تقول: ومن إقامتها، والمحافظة عليها أن تصليها مع الجماعة، ثم تذكر له فضل الجماعة، وتحذره من التخلف عنها.

وفي ظني أن الإنسان إذا نُصِح بطريق طَيِّب لين، فإنه سيؤثر قوله – بلا شك- إذا كان مخلصا الله -تعالى- في نصيحته غير شَامِتٍ، ولا مُنتَقِد، فإن كلمة الحق إذا خرجت من قلب ناصح أثرت تأثيرا بليغا، إما في الحاضر، وإما في المستقبل، ألا ترى إلى موسى -عليه الصلاة والسلام- لما أحضر إليه السحرة في مجمع عظيم، قال لهم موسى ﴿ وَیۡلَكُمۡ لَا تَفۡتَرُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبࣰا فَیُسۡحِتَكُم بِعَذَابࣲۖ وَقَدۡ خَابَ مَنِ ٱفۡتَرَىٰ ﴾ [طه: ٦١]. قال الله -تعالى- ﴿ فَتَنَـٰزَعُوۤا۟ أَمۡرَهُم بَیۡنَهُمۡ ﴾ [طه: ٦٢] يعني: حل بينهم النزاع في الحال، لأن الفاء في قوله ﴿فَتَزَعُوا تدل على الترتيب والتعقيب وعلى السببية أيضًا، إذا دخلت على الجمل، فإنها تفيد السببية.

فانظر كيف أثرت هذه الكلمة في أولئك السحرة: تنازعوا أمرهم بينهم، وإذا حَلَّ التنازع في أُمَّة، أو طائفة، فإن مالها الفشل والخذلان، قال الله – تعالى – ﴿ وَلَا تَنَـٰزَعُوا۟ فَتَفۡشَلُوا۟ وَتَذۡهَبَ رِیحُكُمۡۖ وَٱصۡبِرُوۤا۟ۚ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِینَ ﴾[الأنفال: ٤٦].

هذا ما أراه في نصيحة جارك، حول تهاونه بصلاة الجماعة، فإن أفاد فيه ذلك، فهذا هو المطلوب، وإن لم يفد، فإن عليك أن ترفع الأمر إلى الجهات المسئولة، وبذلك تَبْرَأَ ذِمَّتك.

مطالب مرتبط:

(۶۲۰۸) حکم اطلاع دادن به شوهر درباره‌ی رفتار ناپسند همسر از سوی راننده

اگر نصیحت سودی نداشت، بر تو واجب است که ماجرا را به شوهرش بگویی تا از مسئولیت بیرون بیایی....

ادامه مطلب …

(۶۲۱۱) حكم فتوا دادن بدون علم در مسائل شرعی

هر کسی که بدون علم فتوا می‌دهد، به خودش ستم می‌کند و به برادرانش نیز ظلم می‌کند، و به راه درست نمی‌رسد...

ادامه مطلب …

(۶۲۳۶) برخورد شرعی و اخلاقی با بیماری روانی همسر در زندگی زناشویی

به او توصیه می‌کنم که صبر کند و پاداش آن را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بجوید، و به اندازه توانش برای اصلاح رابطه‌اش با همسرش تلاش کند...

ادامه مطلب …

(۶۲۱۳) نصیحت به اشخاصی که از بی‌حوصلگی و احساس ملالت به‌ خاطر فراغت زیاد شکایت دارند

بدون شک، ملالت باعث نابودی روان، آسیب به بدن و سبب نگرانی‌ها و اندوه‌های بسیار است...

ادامه مطلب …

(۶۲۲۰) حکم و نصیحت شرعی در قبال زن بدزبان و قسم‌دروغ‌گو در خانواده

نصیحت من به این زن آن است که نسبت به مادر شوهرش رفتار نیکو داشته باشد، زیرا این امر موجب رضایت شوهر از او می‌شود و باعث بهبود رابطه‌ی زناشویی‌شان می‌گردد...

ادامه مطلب …

(۶۲۲۸) حکم ترک تلاوت قرآن پس از رمضان

ما به برادران مسلمان به‌ویژه حافظان قرآن نصیحت می‌کنیم که همواره قرآن را تلاوت کرده و آن را پیوسته مرور کنند تا به پاداش آن دست یابند و پیوندشان با کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حفظ شود و نباید زمانی از عمرشان را بدون بهره‌ی نیک از گفتار یا کردار بگذرانند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه