دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۶۱۵۹) حکم وفای به نذر و نحوه پرداخت صدقه به افراد مشخص‌شده

(۶۱۵۹) سوال: مقداری پول را به خاطر نذری که داشتم صدقه دادم و هنگامی که خواستم به نذر خود وفا کنم نصف آن مبلغ را دست برادارن خود دادم تا اینکه آن را به فقرایی که مشخص نمودم برسانند و بین آنها تقسیم کنند. اما برادران هنگامی که نصف این مبلغ به دست آنها رسید به هر مقداری که به دست آنها می‌‌رسید نیازمند بودند و به صاحبان آن نمی‌‌دادند؛ آیا الان بر من واجب بوده مبلغ را کامل به کسانی که به آن‌‌ها اشاره شد بدهم؟

جواب:

بر تو واجب نیست این مبلغ را پرداخت کنی اما بر برادرانت واجب بوده آن را پرداخت کنند، زیرا ضامن هستند و برادران تو الان بدهکار تو هستند و برای هیچ کسی حلال نیست که کسی را که به او اعتماد نموده فریب دهد و بر این برادران هنگامی که مبلغ به دست آنها رسید واجب بود که با برادر خود صحبت می‌‌کردند و می‌‌گفتند: ما نیازمندیم لذا اجازه بده آن را برداریم؛ لذا اگر هما‌‌ن‌‌طور بود که می‌‌گفتند و به آنها اجازه داد اشکالی ندارد و اگر برای آنها نام‌‌هایی را مشخص نموده و به آن افرادی که مشخص نموده وعده داده بر او واجب بوده به وعده‌‌ی خود وفا کند، زیرا خلاف وعده نمودن از نشانه‌‌های نفاق است و خلاصه‌‌ی جواب این است که می‌‌گوییم: بر برادران تو ضمانت مالی را که گرفته واجب بوده که آن را به کسانی که مشخص نمودی پرداخت کنند؛ اگر خودداری نمودند به آن ملزم هستند سپس اگر خواستی به آنها بده و اگر خواستی به آنها نده. دوم: اگر به کسانی که مشخص کردی وعده دادی و گفتی: فلان چیز و فلان چیز را برای شما می‌‌فرستم به وعده‌‌ی خود وفا کن و به نزد برادرانت به خاطر آنچه گرفتن برگردد و اگر خواستی آنها را ببخش.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل تبرعت بمبلغ من المال، وكان هذا المبلغ نذرًا علي، ولما أردت أن أقوم بهذا الوفاء أرسلت نصف المبلغ لإخواني لكي يقوموا بإيصاله للفقراء الذين كنت قد حددتهم لكي أعطيهم هذا المبلغ وأوزعه عليهم، ولكن الإخوة عندما وصلهم نصف المبلغ كانوا في احتياج لأي مبلغ يصلهم فأخذوه ولم يعطوه لأصحابه، والآن هل يجب علي أن أدفع المبلغ كاملا إلى من سبق الإشارة إليهم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجب عليك أن تدفع هذا المبلغ، لكن يجب على إخوتك أن يدفعوه؛ لأنهم ضامنون لذلك، وأنت الآن غريمك إخوتك، ولا يحل لأحد مؤتمن أن يغدر بمن ائتمنه وكان الواجب على هؤلاء الإخوة لما وصل إليهم المبلغ أن يكلموا أخاهم ويقولوا: نحن في حاجة، فاسمح لنا أن نأخذه، فإذا كانوا كما قالوا وسمح لهم فلا بأس، وإن كان قد حدد لهم أسماء معينة ووعد هؤلاء الذين حددهم فإنه يجب عليه أنْ يَفي بوعده؛ لأن إخلاف الوعد من علامات النفاق وخلاصة الجواب أن نقول: على إخوتك ضمان المال الذي أخذوه يدفعونه إلى من عينتهم لهم، فإن أبوا فإنهم يُلْزَمُون بذلك، ثم إن شئت فأعطهم، وإن شئت فلا تُعْطِهم، ثانيا: إذا كنت قد وعدت الذين حددتهم وقلت لهم : سأبعث إليكم بكذا وكذا فأوف بالوعد، وارجع على إخوتك بما أخذوه، وإن شئت فسامحهم.

مطالب مرتبط:

(۶۱۵۷) حکم وفای به نذر با خرید حیوان جدید با مبلغ فروش نذر شده

این گوسفندی را که نذر نمودی برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ذبح کنی؛ اگر نذر تو نذر عبادت بوده بر تو واجب است به آن وفا کنی و این گوسفند را برای نذر مشخص نمودی و فروختن آن بعد از این اشتباه و حرام است ...

ادامه مطلب …

(۶۱۶۳) حکم نذر فراموش شده و نحوه وفای به نذر

اگر شک نمود نذر کرده یا خیر چیزی بر او نیست، زیرا اصل بر برائت ذمه است و واجبی همراه شک وجود ندارد. بنابراین به طور مطلق چیزی بر او نیست....

ادامه مطلب …

(۶۱۱۳) موقف شریعت اسلامی پیرامون نذر

اگر منظور از نذر، نذر برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد، در این مسئله تفصیل وجود دارد؛ اگر نذر عبادت باشد بر او واجب بوده به آن وفا کند چه نذر مطلق یا معلق به شرط باشد....

ادامه مطلب …

(۶۱۱۷) حکم شکستن پیمان با خدا پس از برآورده شدن حاجت

باید بدانیم چه چیزی است که با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پیمان بسته آن را ترک کند. اگر چیز مباحی باشد مانند اینکه بگوید: با الله پیمان می‌‌بندم که فلان غذا را نخورم. در اینجا می‌‌گوییم: آن را بخور و کفاره‌‌ی نذر خود را بده، زیرا این نذر مباح است. اما اگر چیز حرامی باشد و بگوید: با الله پیمان می‌‌بندم که غیبت مردم نکنم، بر او واجب است غیبت نکند....

ادامه مطلب …

(۶۱۶۵) حکم نذر برای ذبح حیوان به ازای هر فرزند

اگر این نذر او بنا بر این گمان بوده یعنی عقیقه واجب است؛ وفای به این نذر برای او لازم نیست، زیرا بنابر اصلی است که ثابت نیست، لذا مادامی که این‌‌گونه باشد آنچه بر چیزی که ثابت نیست بنا شود آن چیز ثابت نمی‌‌شود.....

ادامه مطلب …

(۶۱۳۷) حکم نذر روزه‌ و امکان رهایی از آن

بر او واجب بوده به نذر خود وفا کند و این از جمله افعال مکروه نیست که به او بگوییم: آن را با چیز دیگری تغییر بده، زیرا روزه‌‌ گرفتن روزه‌‌ی دوشنبه و پنجشنبه از جمله امور مشروع است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه