چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۶۱۵۹) حکم وفای به نذر و نحوه پرداخت صدقه به افراد مشخص‌شده

(۶۱۵۹) سوال: مقداری پول را به خاطر نذری که داشتم صدقه دادم و هنگامی که خواستم به نذر خود وفا کنم نصف آن مبلغ را دست برادارن خود دادم تا اینکه آن را به فقرایی که مشخص نمودم برسانند و بین آنها تقسیم کنند. اما برادران هنگامی که نصف این مبلغ به دست آنها رسید به هر مقداری که به دست آنها می‌‌رسید نیازمند بودند و به صاحبان آن نمی‌‌دادند؛ آیا الان بر من واجب بوده مبلغ را کامل به کسانی که به آن‌‌ها اشاره شد بدهم؟

جواب:

بر تو واجب نیست این مبلغ را پرداخت کنی اما بر برادرانت واجب بوده آن را پرداخت کنند، زیرا ضامن هستند و برادران تو الان بدهکار تو هستند و برای هیچ کسی حلال نیست که کسی را که به او اعتماد نموده فریب دهد و بر این برادران هنگامی که مبلغ به دست آنها رسید واجب بود که با برادر خود صحبت می‌‌کردند و می‌‌گفتند: ما نیازمندیم لذا اجازه بده آن را برداریم؛ لذا اگر هما‌‌ن‌‌طور بود که می‌‌گفتند و به آنها اجازه داد اشکالی ندارد و اگر برای آنها نام‌‌هایی را مشخص نموده و به آن افرادی که مشخص نموده وعده داده بر او واجب بوده به وعده‌‌ی خود وفا کند، زیرا خلاف وعده نمودن از نشانه‌‌های نفاق است و خلاصه‌‌ی جواب این است که می‌‌گوییم: بر برادران تو ضمانت مالی را که گرفته واجب بوده که آن را به کسانی که مشخص نمودی پرداخت کنند؛ اگر خودداری نمودند به آن ملزم هستند سپس اگر خواستی به آنها بده و اگر خواستی به آنها نده. دوم: اگر به کسانی که مشخص کردی وعده دادی و گفتی: فلان چیز و فلان چیز را برای شما می‌‌فرستم به وعده‌‌ی خود وفا کن و به نزد برادرانت به خاطر آنچه گرفتن برگردد و اگر خواستی آنها را ببخش.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل تبرعت بمبلغ من المال، وكان هذا المبلغ نذرًا علي، ولما أردت أن أقوم بهذا الوفاء أرسلت نصف المبلغ لإخواني لكي يقوموا بإيصاله للفقراء الذين كنت قد حددتهم لكي أعطيهم هذا المبلغ وأوزعه عليهم، ولكن الإخوة عندما وصلهم نصف المبلغ كانوا في احتياج لأي مبلغ يصلهم فأخذوه ولم يعطوه لأصحابه، والآن هل يجب علي أن أدفع المبلغ كاملا إلى من سبق الإشارة إليهم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا يجب عليك أن تدفع هذا المبلغ، لكن يجب على إخوتك أن يدفعوه؛ لأنهم ضامنون لذلك، وأنت الآن غريمك إخوتك، ولا يحل لأحد مؤتمن أن يغدر بمن ائتمنه وكان الواجب على هؤلاء الإخوة لما وصل إليهم المبلغ أن يكلموا أخاهم ويقولوا: نحن في حاجة، فاسمح لنا أن نأخذه، فإذا كانوا كما قالوا وسمح لهم فلا بأس، وإن كان قد حدد لهم أسماء معينة ووعد هؤلاء الذين حددهم فإنه يجب عليه أنْ يَفي بوعده؛ لأن إخلاف الوعد من علامات النفاق وخلاصة الجواب أن نقول: على إخوتك ضمان المال الذي أخذوه يدفعونه إلى من عينتهم لهم، فإن أبوا فإنهم يُلْزَمُون بذلك، ثم إن شئت فأعطهم، وإن شئت فلا تُعْطِهم، ثانيا: إذا كنت قد وعدت الذين حددتهم وقلت لهم : سأبعث إليكم بكذا وكذا فأوف بالوعد، وارجع على إخوتك بما أخذوه، وإن شئت فسامحهم.

مطالب مرتبط:

(۶۱۶۵) حکم نذر برای ذبح حیوان به ازای هر فرزند

اگر این نذر او بنا بر این گمان بوده یعنی عقیقه واجب است؛ وفای به این نذر برای او لازم نیست، زیرا بنابر اصلی است که ثابت نیست، لذا مادامی که این‌‌گونه باشد آنچه بر چیزی که ثابت نیست بنا شود آن چیز ثابت نمی‌‌شود.....

ادامه مطلب …

(۶۱۴۸) حکم عدم وفای به نذر روزه

اگر از روی کوتاهی آن را به تأخیر انداخته، به جای او روزه گرفته می‌‌شود و اگر بدون کوتاهی آن را به تأخیر انداخته مانند اینکه هنگامی که نذر بر او واجب شده شروع نموده سپس قبل از اتمام آن فوت کرده به جای او قضا نمی‌‌شود و کفاره داده نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۱۲۶) حکم نذر برای ساخت مسجد و کفاره در صورت عدم وفای به نذر

شایسته نیست انسان هرگاه از عالمی که به او اعتماد دارد طلب فتوا نمود، از کسی دیگر سؤال کند بلکه اهل علم مقرر نموده هرگاه انسان از شخصی که به قول و فتوای او ملتزم بوده طلب فتوا نمود؛ جایز نیست از کسی دیگر طلب فتوا کند....

ادامه مطلب …

(۶۱۶۱) حکم خوردن از نذر ذبح شده

نذری که در آن ذبح کردن است به دو قسمت تقسیم می‌‌شود: به خاطر تقرب به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ باشد یعنی انسان به وسیله‌‌ی آن خود را به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نزدیک کند؛ از این نوع خورده نمی‌‌شود بلکه فقط به عنوان صدقه بین فقرا تقسیم می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۱۳۱) حکم نذر برای شفا از بیماری و عدم وفای به آن

بر این نذر کننده که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او منت گذاشته و او را شفا داده واجب است به آنچه با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ عهد بسته وفا کند. بنابراین به مکه رفته و دو رکعت نزد کعبه نماز بخواند....

ادامه مطلب …

(۶۱۴۴) حکم نذر روزه‌ی دوشنبه و پنجشنبه و عدم توانایی بر ادامه‌ی آن

دوست دارم برادران مسلمانم را یادآوری کنم به اینکه نذر مکروه است بلکه برخی از اهل علم آن را حرام می‌‌دانند، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه