جمعه 29 شوال 1447
۲۸ فروردین ۱۴۰۵
17 آوریل 2026

(۶۰۶۱) حکم شکستن قسم و کفاره آن در صورت ضرورت سفر

(۶۰۶۱) سوال: در یکی از مواقع، سوار شدن هواپیما را بر خود حرام کردم همان‌‌طور که آتش بر محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم حرام شده است بعد از آن وضعیت سلامتی پسرش بر او ایجاب نمود که به خارج مسافرت کند، حکم آن در اسلام چیست؟ آیا مسافرت نموده و کفاره‌‌ی قسم دهد یا خیر؟ نظر شیخ چیست؟

جواب:

می‌‌گوییم: مسافرت نموده و کفاره‌‌ی قسم دهد، به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ ۖ تَبْتَغِي مَرْضَاتَ أَزْوَاجِكَ ۚ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ * قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمَانِكُمْ ۚ}[التحریم: ۱-۲]: (ای پیامبر! چرا چیزی را که الله بر تو حلال کرده است به خاطر خشنودی همسرانت (بر خود) حرام می‌کنی؟! و الله آمرزنده‌‌ی مهربان است * به راستی الله (راه) گشودن سوگندهایتان را برای شما مقرر داشته است) لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیان نموده که تحریم آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حرام کرده، قسم است و با کفاره این قسم باز می‌‌شود: {قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمَانِكُمْ ۚ} الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را قسم نامید. بنابراین کفاره‌‌ی قسم داده و سوار هواپیما شود.

سخن سؤال کننده: وضعیت سلامتی بر من حکم نمود: اوضاع بر چیزی حکم نمی‌‌کنند بلکه حکم و تقدیر از آن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حاکم و حکم از آن او است. والله اعلم.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنها في إحدى المرات حَرَّمتُ على نفسها ركوب الطائرات كما حُرمت النار على محمد صلى الله عليه وسلم، وبعد ذلك حكمت عليها الظروف الصحية لابنها بالسفر إلى الخارج، فما حكم ذلك في الإسلام؟ فهل تسافر وتكفّر عن يمينها أم لا؟ ما رأي الشيخ وفقه الله؟

فأجاب رحمه الله تعالى نقول: إنها تسافر وتكفر عن يمينها؛ لقول الله تعالى: ﴿يَأَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَا أَحَلَّ اللَّهُ لَكَ تَبْتَغِي مَرْضَاتَ أَزْوَاجِكَ وَاللَّهُ غَفُورٌ قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمَنِكُمْ﴾ [التحريم: ١-٢] فبين الله -تعالى- أن تحريم ما أحل الله يمين وأنه ينحل بكَفَّارة اليمين ﴿قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمَنِكُمْ ﴾ [التحريم: ٢] سماه الله تعالى يمينًا، وعلى هذا فتكفر عن يمينها وتركب الطائرة.

وأما قولك في سؤالك: حكمت عليَّ الظروف الصحية، فإن الظروف لا تحكم بشيء، بل الحكم لله، والتقدير الله، فإن الله هو الحكم وإليه الحكم. والله أعلم.

مطالب مرتبط:

(۶۰۲۱) حکم قسم یاد کردن بر قرآن در امر نادرست

سوگند یاد کردن به دروغ حرام است؛ چه قسم به مصحف باشد یا غیر مصحف...

ادامه مطلب …

(۶۱۰۵) آیا دادن کفاره‌‌ی قسم به ده مسکین شرط است؟

بله، باید برای ده مسکین باشد، زیرا این نص قرآن است....

ادامه مطلب …

(۶۰۸۱) حکم عمل نکردن به قسم

باید بدانیم آیا این قسم‌‌ها بر چیزی در آینده بوده یا در گذشته؟ آیا در این قسم‌‌ها إن شاء الله گفته یا خیر؟ آیا این قسم‌‌های مکرر بر یک چیز بوده یا چند چیز؟ نیاز است همه‌‌ی این امور را بدانیم. ...

ادامه مطلب …

(۶۰۸۸) چگونگی پرداخت کفاره قسم به مساکین

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کفاره‌‌ی قسم یکی از این سه چیز را واجب نموده است: غذا دادن یا لباس پوشاندن به ده مسکین و یا آزاد کردن برده. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آنچه معمولا آسان‌‌تر است شروع نموده است...

ادامه مطلب …

(۶۰۷۸) حکم کفاره برای قسم شکسته شده و تکرار گناه

به این مرد گفته می‌‌شود: آیا با این ظهار قصدت این بوده که واقعا همسرت را ظهار نموده، که ظهار محسوب می‌‌شود و کفاره‌‌ی آن سنگین است یا اینکه نیروی قوی می‌‌خواستی که تو را از این کاری که به شدت از آن بدت می‌‌آید منع کند به همین دلیل آن را به ظهار معلق نمودی.....

ادامه مطلب …

(۶۰۹۹) حکم ادای کفاره‌‌ی قسم بعد از تأخیر به مدت یک سال و یا بیشتر

بر کسی که قسم گیر شده واجب است برای کفاره دادن بشتابد، زیرا هنگامی که قسم گیر شده کفاره بر او ثابت گشته است و تأخیر در ادای واجب جایز نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه