(۶۰۱۰) سوال: آیا پرندگانی را که با تفنگ شکار می‌‌کنیم و می‌‌میرند حلال هستند یا خیر؟ از این جهت که برخی از پرندگانی را که به آنها تیراندازی می‌‌کنیم، در حالی می‌‌یابیم که قبل از گفتن بسم الله بر آن، مرده‌‌اند.

جواب:

بله اگر با تفنگ خود به شکارهایی از جمله پرندگان یا خزندگان مانند خرگوش و آهو تیراندازی نمودید و هنگام شلیک نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آن بر دید حلال می‌‌شود. هر چند که آن را مرده بیابی؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «ما أنهر الدم وذکر اسم الله علیه فکل»[۱]: (هر چیزی که خون را جاری سازد -می‌‌توان به وسیله‌‌ی آن ذبح کرد- و اسم الله  بر آن برده شود از آن بخور) همچنین می‌‌فرماید: «إذا أرسلت کلبك وذكرت اسم الله عليه»[۲]: (هرگاه سگ خود را فرستادی و نام الله را برآن بردی)  اما اگر هنوز زنده بود و حرکتش بیش از حرکت حیوان ذبح شده بود؛ بر تو واجب است آن را ذبح کنی و نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را هنگام ذبح آن بگویی. اگر انجام ندادی و مرد بر تو حرام می‌‌شود. اما هنگام شلیک تیر، به یاد آوردن بسم الله واجب است؛ زیرا اگر بسم الله نگویی خوردن آن بر تو حرام است هر چند که فراموش کرده باشی، به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «ما أنهر الدم وذکر اسم الله علیه فکل»[۳]: (هر چیزی که خون را جاری سازد -می‌‌توان به وسیله‌‌ی آن ذبح کرد- و اسم الله  بر آن برده شود از آن بخور) همچنین فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَلَا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ}[الانعام: ۱۲۱]:  و از آنچه (هنگام ذبح) نام الله بر آن برده نشده نخورید و همانا این (عمل) نافرمانی (و گناه) است).

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] بخاری: کتاب الذبائح والصید، باب صید المعراض، شماره­ی (۵۱۵۹)، مسلم: کتاب الصید والذبائح وما یؤکل من الحیوان، باب الصید بالکلاب الممعلمة، شماره­ی (۱۹۲۹).

[۳] تخریج آن گذشت.