(۵۹۸۳) سوال: در کشور ما شایع است که قصاب‌‌ها اسم الله را هنگام ذبح کردن نمی‌‌برند بلکه فقط برای ذبح اول نام الله را برده و بقیه را بدون ذکر نام الله ذبح می‌‌کنند و از یکی از خود آنها این خبر به ما رسیده است؛ حکم خوردن از چنین ذبح‌‌هایی چیست؟

جواب:

خوردن از این ذبح‌‌ها اگر از ذبح‌‌هایی است که نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آن برده شده، حلال است و اشکالی ندارد ولی اگر از ذبح‌‌هایی است که نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آن برده نشده، حرام است؛ به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَلَا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ}[الانعام: ۱۲۱]:  و از آنچه (هنگام ذبح) نام الله بر آن برده نشده نخورید و همانا این (عمل) نافرمانی (و گناه) است) همچنین فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌‌فرماید: «ما أنهر الدم وذکر اسم الله علیه فکل»[۱]: (هر چیزی که خون را جاری سازد -می‌‌توان به وسیله‌‌ی آن ذبح کرد- و اسم الله  بر آن برده شود از آن بخور) و اگر موضوع مشتبه شود و ندانستیم آیا این ذبح از جمله ذبح‌‌هایی است که نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر آن برده شده یا خیر، حلال نیست؛ زیرا با یک چیز حرام، مشتبه شده و پرهیز از حرام مگر با پرهیز از همه ممکن نیست. بنابراین واجب است از همه‌‌‌‌ی آنها پرهیز شود. اما این قصاب‌‌ها را نصیحت می‌‌کنم که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در خود و برادران مسلمان خود پیشه نموده و بر تمام ذبح‌‌ها نام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را ببرند مگر اینکه یک فعل باشد و ذبح متعدد باشد که در این صورت یک بسم الله اشکالی ندارد، مانند اینکه تعدادی مرغ جمع نموده سپس آن را با یک فعل انجام دهند و بگویند: بسم الله، در این صورت اشکالی ندارد.

شیخ بزرگوار! یعنی با یک حرکت همه را ذبح کنند؟

جواب: بله، با یک حرکت همه را ذبح کنند، در این صورت اشکالی ندارد. چون بر فعل خود بسم الله نموده، در حالی که همه‌‌ی مرغ‌‌ها جلوی آنها است و بر آنها بسم الله نموده‌‌اند، اشکالی ندارد.

[۱] تخریج آن گذشت.