سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۵۸۶۲) حکم استفاده از وسایل جلوگیری از بارداری در صورت ضعف جسمانی

(۵۸۶۲) سوال: زنی متأهل فرزندی را به دنیا آورد و بلافاصله باردار شد، اکنون بعد از بارداری دوم، چون دچار کم‌خونی شده، نمی‌خواهد باردار شود، آیا استفاده از هر وسیله‌ی جلوگیری مجاز است؟

جواب:

تردیدی نیست که افزایش تعداد فرزندان باید قدرت و توانایی بیشتر امت می‌شود و خواسته‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم محقق می‌شود که فرمود: «تزوجوا الودود الولود». (با زنی که همسرش را بسیار دوست دارد و فرزند زیاد به دنیا می‌آورد ازدواج کنید.) و بدون شک وقتی زن باردار شود، دچار ضعف و ناتوانی می‌گردد، زیرا الله می‌فرماید: {وَوَصَّيْنَا الْأِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْناً عَلَى وَهْنٍ وَفِصَالُهُ فِي عَامَيْن} [لقمان: ۱۴]. (و انسان را به رعایت حقوق پدر و مادرش توصیه کردیم؛ مادرش که به تدریج ناتوان می‌گشت، او را باردار شد. ) و بدون شک وقتی نوزادش را باردار می‌شود، او را به سختی حمل نمود و به سختی به دنیا آورد؛ الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌فرماید: {وَوَصَّيْنَا الْأِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَاناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَوَضَعَتْهُ كُرْهاً} [احقاف: ۱۵] (و انسان را به رعایت حقوق پدر و مادرش توصیه کردیم، مادرش او را با رنج حمل نمود و با رنج زایید.) بی‌شک وقتی زن باردار می‌شود، دچار سختی و رنج می‌شود و چون این امری رایج و معمول است، پس درست نیست که زن شکوه و ابراز نارضایتی کند و با استفاده از وسایل جلوگیری، از بارداری فرار کند، بلکه باید صبر نماید و پاداش خود را نزد الله مدّنظر قرار دهد.

اگر صبر نماید و اجر و پاداش خود را از الله بخواهد و در برابر ناتوانی و رنجی که می‌کشد بی‌تابی نکند، الله جَلَّ‌جَلَالُهُ او را در ببارداری توانمند می‌کند و یاری می‌رساند تا برایش آسان شود، اگر هم عوامرض و سختی‌های غیرعادی و غیرمنتظره برایش رخ دهد، باید پیگیری و بررسی نماید.

آنچه در این پرسش درباره‌ی کمبود خون بیان شد، امری طبیعی است؛ زیرا زمانی که زن حامله می‌شود، بخش قابل توجهی از خونش به جنین می‌رود، اما اگر این کمبود خون بیش از حد عادی باشد و او نتواند با مصرف تقویت‌کننده‌ها از آن رهایی یابد، در این صورت شوهرش باید مراقبت و توجه کند و به او اجازه‌ی استفاده از روش‌های جلوگیری از بارداری را بدهد.

اما او و سایر زنان را هشدار می‌دهم که از داروها و قرص‌ها استفاده نکنند؛ زیرا این موارد برای مدت طولانی آسیب‌هایی را به رحم و شکل‌دهی جنین و دیگر مسائل مرتبط با خون و اعصاب وارد می‌کند، اما به جز این قرص‌ها و داروها وسایل دیگری برای جلوگیری از بارداری وجود دارند، توصیه می‌کنم از استفاده از این قرص‌ها و داروها خودداری شود.

خلاصه این که زن باید در برابر ضعف، خستگی و رنج دوران بارداری صبر کند و این برای او در پیشگاه الله پاداش دارد و کفاره گناهانش خواهد بود، اگر شوهر مشاهده کند که زن در دوران بارداری به طرز غیرعادیی تحت تأثیر قرار می‌گیرد، باید به او اجازه‌ی استفاده از روش‌های جلوگیری از بارداری بدهد یا خودش از این روش‌ها استفاده کند، این کار به احترام و شفقت نسبت به زن است تا وقتی که قوی شود و بتواند این کار را انجام دهد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إنها امرأة متزوجة، وقد أنجبت ولدا ثم حملت بعده مباشرة، فالآن تريد أن ترتاج بعد الثاني؛ لأنها أصيبت بفقر الدم في الأول والثاني، فهل يجوز لها استخدام المانع من الحمل أو اللولب، علما بأن زوجها يمنعها من استعمال أي مانع فأرجو النصح له لعله ينتفع بالنصيحة، مأجورين.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا شك أن كثرة الولادة مما يزيد الأمة قوة ويحصل به مراد رسول الله صلى الله عليه وسلم حيث قال: «تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ»، ولا شك أيضًا أن المرأة إذا حملت يلحقها الضعف؛ لقوله تعالى: ﴿وَوَصيْنَا الإنسانَ بِوَالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهَنَّا عَلَى وَهْنٍ﴾ [لقمان: ١٤] ولا شك أيضا أن المرأة إذا حملت فإنها تحمل الولد كرها وتضعه كرها كما قال الله تعالى: ﴿وَوَصَّيْنَا الإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَنًا حَمَلَتْهُ أُمُهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْها﴾ [الأحقاف: ١٥]، ولا شك أن المرأة إذا حملت يلحقها التعب والإعياء، وإذا كان هذا أمرًا مألوفًا ومعتادًا فإنه لا ينبغي للمرأة أن تتضجر منه وأن تتهرب منه باستعمال ما يمنع الحمل، بل عليها أن تصبر وتحتسب الأجر من الله.

وهي إذا صبرت واحتسبت الأجر من الله ولم تخنَع لما يحصل لها من الضعف فإن الله تعالى يقويها على ما حملت ويُعينها حتى يكون هذا الحمل خفيفا عليها، نعم لو فرض أن هناك أمورًا عارضة غير معتادة تحصل للمرأة عند الحمل فحينئذٍ يُنظر في الأمر. وما ذكرت السائلة من أنها أُصيبت بفقر الدم فهذا أمر طبيعي؛ إذ إن المرأة إذا حملت فإنه ينصرف جزء كبير من دمها إلى الحمل، ولكن إن كان هذا الذي أصابها من فقر الدم أمرًا زائدا على المعتاد ولم تتمكن من السلامة منه بأخذ المقويات ففي هذا الحال ينبغي لزوجها أن يراعيها، وأن يرخص لها في استعمال ما يمنع الحمل.

ولكنني أحذرها وغيرها من النساء من استعمال العقاقير والحبوب؛ لأن هذه مضرة على المدى الطويل، وقد حدثني من أثق به من الأطباء أنها سبب لفساد الرحم ولتشويه الأجنة ولأمور أخرى تتعلق بالدم والأعصاب، لكن هناك وسائل تقي من الحمل غير هذه الحبوب، أما تعاطي هذه الحبوب والعقاقير فإنني أنصح بالابتعاد عنها كثيرًا.

وخلاصة الجواب أنه يجب على المرأة أن تصبر على ما أصابها من الضعف والتعب والإعياء في حال الحمل، ولها في ذلك أجر عند الله -عز وجل- وتكفير السيئاتها، وعلى الزوج إذا رأى أن المرأة تتأثر تأثرا غير معتاد في حملها أن يأذن لها في استعمال ما يمنع الحمل، أو هو بنفسه يستعمل ما يمنع الحمل رأفة بها ورحمةً بها حتى تنشط وتقوى على ذلك.

مطالب مرتبط:

(۵۸۷۷) حکم شرعی لقاح مصنوعی

در مورد حالت اول، اگر همسر نتواند فرزند تولید کند و همسرش مایع از فرد دیگری بگیرد و آن را در رحمش تزریق کند، این عمل حرام است و جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۵۸۷۸) مدت زمان بارداری و رفع تردید در زایمان زودرس

چون حداقل و کمترین مدت بارداری، شش ماه است.....

ادامه مطلب …

(۵۸۶۴) حکم استفاده از قرص‌های جلوگیری از عادت ماهیانه برای روزه‌داری

آن‌گونه که به من خبر رسیده، استفاده از این قرص‌ها ضرر دارد و درست نیست که مسلمان چیزی را استفاده کند که برایش زیانبار است....

ادامه مطلب …

(۵۸۶۹) حکم بستن رحم برای حفظ سلامت زن

بستن رحم مطلقاً جایز نیست، اما اگر ثابت شود که برای مادر خطرناک است و ترس از مردن اوست، در صورت رضایت خودش، ایرادی ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۸۷۴) جواز استفاده طولانی‌مدت از قرص‌های ضدبارداری

برای داشتن فرزندان کم، از وسایل جلوگیری استفاده نکند، چون رزق و روزی فرزندانش با الله جَلَّ‌جَلَالُهُ است و هر چه تعداد فرزندانش بیشتر باشد، دروازه‌های بیشتری از روزی و نعمت برایش گشوده می‌شود...

ادامه مطلب …

(۵۸۵۸) حکم به تعویق انداختن بارداری به صورت موقت

به نظر من زن هر سال فرزند به دنیا می‌آورد و مشکلی ندارد، هر کس از الله کمک بخواهد، الله او را کمک می‌نماید و هر کس به الله توکل کند، او کافی و حافظش می‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه