یکشنبه 12 رمضان 1447
۱۰ اسفند ۱۴۰۴
1 مارس 2026

(۵۶۷۸) حکم حجاب در برابر محرم

(۵۶۷۸) سوال: گاهی اوقات به خانه­ی دایی‌ام می‌روم، در حالی که محجبه هستم، اما دایی‌ام به شدت از حجاب متنفر است و به من می‌گوید: تو دختری عقب‌مانده‌ای. آیا گناهکار می‌شوم اگر در حضور دایی‌ام حجابی را که بر سر دارم بردارم، با توجه به اینکه او برای من نامحرم نیست؟ آیا باید همچنان باحجاب بمانم؟ اما می‌خواهم حجابم را در مقابل او بردارم، زیرا او حجاب و شریعت را مورد تمسخر قرار می‌دهد. لطفاً مرا راهنمایی کنید. جزاکم الله خیرا.

جواب:

دایی از محارم است و واجب نیست در مقابل او حجاب داشته باشی و اشکالی ندارد که آنچه معمولاً برای محارم ظاهر می‌شود، مانند صورت، سر، دست، بازو، ساق و پا را در برابر او نمایان کنی، تفاوتی ندارد دایی، عمو، برادر، پسر یا پدر باشد. لذا شایسته است که در برابر دایی‌ات آنچه را که شریعت اجازه داده، آشکار کنی تا او بداند که این همان حکم شرعی است و گمان نکند که شریعت سخت‌گیری غیرضروری دارد و مسلمانان را در تنگنا قرار می‌دهد. اما این‌که او می‌گوید: این کار نشانه­ی عقب‌ماندگی استپ و سخنان مشابه، این‌ها همان عباراتی است که بسیاری از دشمنان اسلام تکرار می‌کنند. آن‌ها می‌گویند: اسلام موجب عقب‌ماندگی است، پیروانش را در تنگنا قرار می‌دهد، زنجیر و قید است و مانند این‌ها از سخنانی که دشمنان اسلام برای دور کردن مردم از آن منتشر می‌کنند. این امر عجیب نیست، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در سوره­ی مطففین می‌فرماید: {إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُوا مِنْ الَّذِينَ آمَنُوا يَضْحَكُونَ * وَإِذَا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغَامَزُونَ * وَإِذَا انقَلَبُوا إِلَى أَهْلِهِمْ انقَلَبُوا فَكِهِينَ * وَإِذَا رَأَوْهُمْ قَالُوا إِنَّ هَؤُلاءِ لَضَالُّونَ}[مطففین: ۲۹-۲۱]: (همانا کسانی که جرم وگناه کردند پیوسته (در دنیا) بر کسانی که ایمان آورده بودند می­خندیدند * و هرگاه (مؤمنان) از کنارشان می­گذشتند با چشم وابرو به هم اشاره می­کردند *  و چون به سوی خانواده­ی خود باز می­گشتند, شادمان وخندان باز می­گشتند * و هنگامی که مؤمنان را می­دیدند می­گفتند: بی گمان این­ها گمراهانند) بنابراین آن‌ها که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از آنان سخن گفته، می‌گویند: این‌ها گمراه‌اند و امروزه برخی دیگر می‌گویند: این‌ها عقب‌مانده‌اند. لفظ تغییر کرده، اما معنا یکی است. بنابراین، تعجبی ندارد که بگویند اسلام زنجیر و قید است و سخنانی از این قبیل، زیرا آن‌ها از اسلام ناراحت‌اند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سینه‌هایشان را برای اسلام نگشوده است و کسی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سینه­ی او را برای اسلام نگشوده باشد مانند این افراد هستند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می­فرماید: {وَمَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِي السَّمَاءِ [انعام: ۱۲۵]: (و هرکس را که بخواهد گمراه کند، سينه اش را چنان تنگ می­کند که گويا به آسمان بالا می­رود) کسی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را به حال خود رها کند، نور و هدایت اسلام را نخواهد شناخت و نمی‌داند که اوامر اسلامی چه خیر و مصالحی برای دنیا و آخرت دارد و نمی‌داند که در نواهی اسلام چه شر و زیانی نهفته است. بنابراین چنین افرادی گمان می‌کنند که دوری از اسلام مایه­ی خیر است، در حالی که حقیقت این است که خیر در رهایی از قید نفس و ورود به دایره­ی اسلام نهفته است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أذهب في بعض الأحيان إلى منزل خالي وأنا متحجبة، ولكن خالي يكره الحجاب كثيرًا ويقول لي: إنك فتاة متأخرة، فهل آثم إن خلعت الحجاب عن رأسي أمام خالي، علما بأنه ليس بأجنبي عني، أم أبقى متحجبة، ولكني أريد أن أخلع حجابي أمامه لأنه يستهزئ بالحجاب وبالشريعة، أفيدوني جزاكم الله خيرًا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الخال من المحارم، ولا يجب التحجب عنه، ولا بأس في كشف ما يبدو غالبًا للمحارم، سواء كان خالا أو عما أو أخا أو ابنا أو أبا، وكل ما يظهر غالبًا كالوجه والرأس واليد والذراع والساق والقدم فإنه لا بأس بكشفه للمحارم، والذي ينبغي أن تكشفه لخالها ليتبين له أن هذا هو الشرع، حتى لا يظن أن الشرع فيه من الشدة ما يوجب التضييق على المسلمين.

وأما قوله: إن هذا تأخر وما أشبه ذلك فإن هذه اللهجة يَلْهَجُ بها كثير من أعداء الإسلام، يقولون : إن الإسلام تأخر وإنه يخنق أصحابه وإنه قيود وأغلال، وما أشبه ذلك مما يثيره أعداء الإسلام في الإسلام لينفروا منه، وليس هذا بغريب؛ فإن الله تعالى يقول في سورة المطففين: ﴿ إِنَّ الَّذِينَ أَجْرَمُوا كَانُوا مِنَ الَّذِينَ ءَامَنُوا يَضْحَكُونَ وَإِذَا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغَامَزُونَ * وَإِذَا أَنقَلَبُوا إِلَى أَهْلِهِمُ انقَلَبُوا فَكِهِينَ * وَإِذَا رَأَوْهُمْ قَالُوا إِنَّ هَؤُلَاءِ لَضَالُونَ ﴾ [المطففين: ۲۹-۳۲] فمن حكى الله عنهم يقولون إنهم لضالون والمتأخرون يقولون: إنهم رجعيون، اختلف اللفظ واتفق المعنى، فما قيل في الأول قيل في الثاني، ولا غرابة أن يُقال: الإسلام قيود وأغلال وما أشبه ذلك، وهذا لأنهم يضيقون به ذرعا، ولم يشرح الله صدورهم للإسلام ومن لم يشرح الله صدره للإسلام كمن قال الله تعالى: ﴿وَمَن يُرِدْ أَن يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقًا حَرَجًا كَأَنَّمَا يَضَعَدُ في السماء﴾ [الأنعام: ١٢٥]، فمن لم يرد الله هدايته لا يعرف نور الإسلام ولا هدايته ولا يعرف ما في أوامره من الخير والمصالح العاجلة والآجلة، ولا ما في نواهيه من الشر الحاضر والآجل، فيظن أن الخير هو البعد عن الإسلام، وفي الحقيقة أن الخير هو التحرر من قيد النفس والدخول في حظيرة الإسلام.

مطالب مرتبط:

(۵۶۷۶) حکم دست دادن با برادر شوهر

برادر همسر برادرت محرم تو نیست و جایز نیست که بدون حضور کسی وارد خانه‌ای شود که تو در آن هستی؛ زیرا این کار از خلوت حرام محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۵۷۱۶) حکم آشکار کردن صورت برای پزشک

در مورد آشکار کردن صورت برای پزشک به‌ منظور از بین بردن عیبی که در اثر حادثه یا دیگر دلایل به وجود آمده است، جایز است و اشکالی ندارد. اما اگر زنی برای درمان در دسترس باشد، او ترجیح داده می‌شود. ....

ادامه مطلب …

(۵۷۱۳) حکم پوشاندن صورت و دست‌ها چیست؟

دیدگاه راجح از اقوال علما که بر اساس قرآن، سنت و استدلال صحیح به آن اشاره شده این است که پوشاندن صورت برای زن از مردان غیرمحرم واجب است...

ادامه مطلب …

(۵۷۱۷) حکم آشکار کردن چهره زن هنگام قرائت قرآن

اشکالی ندارد که زن صورت خود را هنگام خواندن قرآن آشکار کند و در این مورد هیچ گناهی بر او نیست، مگر اینکه مردانی نا محرم در اطراف او باشند....

ادامه مطلب …

(۵۷۰۸) حجاب شرعی برای زن چیست؟

حجاب شرعی در درجه‌ی اول این است که زن صورت خود را بپوشاند؛ زیرا بیشترین عامل فتنه در زن، چهره‌ی او است و این همان چیزی است که مردان از زنان می‌خواهند....

ادامه مطلب …

(۵۶۷۰) استقامت در حجاب

من به این خواهر تبریک می‌گویم که الله او را به رعایت حجاب شرعی، که شامل پوشاندن چهره نیز می‌شود و بلکه این مهم‌ترین بخش آن بوده، هدایت کرده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه