پنج‌شنبه 2 صفر 1448
۲۵ تیر ۱۴۰۵
16 جولای 2026

(۵۴۹۷) حکم ازدواج میان فرزندان خواهر و برادر در صورت وجود شیرخوارگی مشترک از مادر بزرگ

(۵۴۹۷) سوال: همسری دارم که دو برادر بزرگتر از خود دارد. آنها پسر و دختران زیادی دارند. همسر من نیز پسر و دخترانی به دنیا آورده است. مادر زنم و پسرانش آمده و به بچه‌های من همراه با بچه‌های خودشان شیر داده‌اند. حال آیا یکی از پسران برادر خانمم می‌تواند با یکی از دختران من ازدواج نماید؟ در چنین موضوعی، مسئول کیست؟

جواب:

آن عده از بچه‌های تو و بچه‌های برادران خانمت که از مادربزرگشان شیر خورده‌اند با هم برادر و خواهر هستند و نمی‌توانند با یکدیگر ازدواج کنند. اگر در نظر بگیریم که یکی از دخترانت با یکی از پسران برادر خانم‌هایت از این مادربزرگ شیر خورده‌اند، برایش جایز نیست که با دختر تو ازدواج کند؛ چون برادر هستند. اما آن عده از فرزندان تو و برادرخانم‌هایت که از مادربزرگشان شیر نخورده‌اند، بینشان محرمیتی وجود ندارد و می‌توانند با هم ازدواج کنند. یعنی اگر تو دختری داری که از مادربزرگش شیر نخورده و برادرخانم‌هایت نیز پسری دارند که از این مادربزرگ شیر نخورده، این پسر می‌تواند با دختر تو ازدواج کند.

اما اینکه در سوال گفت: مسئولیت این موضوع به عهده‌ی چه کسیست؟ این کار هیچ مسئولیتی ندارد؛ چون ممکن است مردم به شیرخوارگی نیاز پیدا کنند، خصوصا در گذشته که مردم آن قدر دارا نبودند که اگر شیر مادر خشک شد، کارشان را راه بیندازد و به همین خاطر مجبور می‌شده‌اند که از زنی دیگر بخواهند کودکشان را شیر بدهد و در چنین صورتی، هیچ مسئولیتی وجود ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل لي زوجة ولها أخَوَان أكبر منها، ولهم أولاد وبنات كثيرون، وأنجبت زوجتي أولادًا وبنات ولقد قامت والدة زوجتي وإخوانها بإرضاع أبنائي وبناتي مع أبناء وبنات إخوان زوجتي، هل يجوز لأحد أبناء إخوان زوجتي الزواج من إحدى بناتي؟ وعلى من تعود المسئولية في مثل هذا الموضوع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما الذين وضعوا من جدتهم من أولادك وأولاد أخوة زوجتك فإنهم إخوان لا يجوز لبعضهم أن يتزوج ببعض، فإذا قَدَّرْنا أن بنت من بناتك رضعت من جدتها، وأن ابنا من أبناء إخوة زوجتك رضع من الجدة المذكورة، فإنه لا يجوز له أن يتزوج ببنتك؛ لأنهم إخوة. وأما من لم يرضع من جدتك من أولادك، أو أولاد إخوة زوجتك، فإنه ليس بينهم محرمية، فيجوز أن يتزوج الرجل منهم بالأنثى، فإذا كان لك بنت لم ترضع من جدتها، ولأخوة زوجتك ابن لم يرضع من جدتك، فإنه يجوز له أن يتزوج ببنتك.

وأما قول السائل: وعلى من تكون المسئولية في ذلك؟ فليس في ذلك مسئولية؛ لأن الرضاع ربما يضطر الناس إليه، لا سيما في الزمن السابق الذي ليس عند الناس ما يستغنون به عند جفاف لبن الأم، فيضطرون إلى أن يطلبوا مرضعة ترضع الطفل، وحينئذ لا يكون في ذلك مسئولية.

مطالب مرتبط:

(۵۴۶۶) حکم رضاع از مادربزرگ در صحت نکاح با دختر عمه

از مادربزرگش شیر خورده، سپس با دختر عمه‌اش ازدواج کرده و عمه‌اش، خواهر پدرش است. مادربزرگش نیز چنان که پیداست، مادر پدر اوست. بر این اساس، عمه‌اش، خواهر شیری او به حساب می‌آید و وقتی خواهر شیری‌اش باشد، این پسر می‌شود دایی دختر عمه‌اش...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۰) آیا جایز است با دختر خاله‌ام که با برادر کوچک‌ترم شیرخوارگی دارند، ازدواج کنم؟

اگر از مادر یا زنِ پدرت شیر خورده، ازدواج با او برای تو حلال نیست؛ زیرا خواهر توست...

ادامه مطلب …

(۵۴۶۱) حکم شک در رضاع گذشته بر صحت نکاح و مشروعیت فرزندان

هیچ چیزی در این حالت متوجه شوهر نیست؛ زیرا شیرخوارگی تنها زمانی ثابت می‌شود که پنج بار بوده و در دو سال اول، قبل از گرفتن بچه از شیر باشد. اما کمتر از آن، باعث محرمیت نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۵) شروط تحقق محرمیت در رضاع

آن شیرخوارگی که باعث ایجاد محرمیت می‌گردد، دارای شروط زیر است:...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۷) آیا همه‌ی اعضای خانواده‌ی شیری، نامحرم‌اند؟

اگر این دختر از مادر آن مرد شیر خورده است پس تمام برادران این مرد از مادر یا پدرش، برادران او می‌باشند...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۳) آیا خواهر زنی که به برادرم شیر داده، بر من هم حرام است؟

برادرت که از این زن، پنج بار به بالا و قبل از دو سالگی و قبل از اینکه از شیر گرفته شود، شیر خورده، پسر این زن به حساب آمده و بر این اساس، خواهرش نیز خاله‌ی برادرت محسوب می‌شود و جایز نیست با او ازدواج کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه