جمعه 12 جمادی‌الاول 1448
۱ آبان ۱۴۰۵
23 اکتبر 2026

(۵۴۹۷) حکم ازدواج میان فرزندان خواهر و برادر در صورت وجود شیرخوارگی مشترک از مادر بزرگ

(۵۴۹۷) سوال: همسری دارم که دو برادر بزرگتر از خود دارد. آنها پسر و دختران زیادی دارند. همسر من نیز پسر و دخترانی به دنیا آورده است. مادر زنم و پسرانش آمده و به بچه‌های من همراه با بچه‌های خودشان شیر داده‌اند. حال آیا یکی از پسران برادر خانمم می‌تواند با یکی از دختران من ازدواج نماید؟ در چنین موضوعی، مسئول کیست؟

جواب:

آن عده از بچه‌های تو و بچه‌های برادران خانمت که از مادربزرگشان شیر خورده‌اند با هم برادر و خواهر هستند و نمی‌توانند با یکدیگر ازدواج کنند. اگر در نظر بگیریم که یکی از دخترانت با یکی از پسران برادر خانم‌هایت از این مادربزرگ شیر خورده‌اند، برایش جایز نیست که با دختر تو ازدواج کند؛ چون برادر هستند. اما آن عده از فرزندان تو و برادرخانم‌هایت که از مادربزرگشان شیر نخورده‌اند، بینشان محرمیتی وجود ندارد و می‌توانند با هم ازدواج کنند. یعنی اگر تو دختری داری که از مادربزرگش شیر نخورده و برادرخانم‌هایت نیز پسری دارند که از این مادربزرگ شیر نخورده، این پسر می‌تواند با دختر تو ازدواج کند.

اما اینکه در سوال گفت: مسئولیت این موضوع به عهده‌ی چه کسیست؟ این کار هیچ مسئولیتی ندارد؛ چون ممکن است مردم به شیرخوارگی نیاز پیدا کنند، خصوصا در گذشته که مردم آن قدر دارا نبودند که اگر شیر مادر خشک شد، کارشان را راه بیندازد و به همین خاطر مجبور می‌شده‌اند که از زنی دیگر بخواهند کودکشان را شیر بدهد و در چنین صورتی، هیچ مسئولیتی وجود ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل لي زوجة ولها أخَوَان أكبر منها، ولهم أولاد وبنات كثيرون، وأنجبت زوجتي أولادًا وبنات ولقد قامت والدة زوجتي وإخوانها بإرضاع أبنائي وبناتي مع أبناء وبنات إخوان زوجتي، هل يجوز لأحد أبناء إخوان زوجتي الزواج من إحدى بناتي؟ وعلى من تعود المسئولية في مثل هذا الموضوع؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما الذين وضعوا من جدتهم من أولادك وأولاد أخوة زوجتك فإنهم إخوان لا يجوز لبعضهم أن يتزوج ببعض، فإذا قَدَّرْنا أن بنت من بناتك رضعت من جدتها، وأن ابنا من أبناء إخوة زوجتك رضع من الجدة المذكورة، فإنه لا يجوز له أن يتزوج ببنتك؛ لأنهم إخوة. وأما من لم يرضع من جدتك من أولادك، أو أولاد إخوة زوجتك، فإنه ليس بينهم محرمية، فيجوز أن يتزوج الرجل منهم بالأنثى، فإذا كان لك بنت لم ترضع من جدتها، ولأخوة زوجتك ابن لم يرضع من جدتك، فإنه يجوز له أن يتزوج ببنتك.

وأما قول السائل: وعلى من تكون المسئولية في ذلك؟ فليس في ذلك مسئولية؛ لأن الرضاع ربما يضطر الناس إليه، لا سيما في الزمن السابق الذي ليس عند الناس ما يستغنون به عند جفاف لبن الأم، فيضطرون إلى أن يطلبوا مرضعة ترضع الطفل، وحينئذ لا يكون في ذلك مسئولية.

مطالب مرتبط:

(۵۴۸۶) حکم ازدواج با دختر عمه‌ی پدری که به برادر شیر داده است

بله، می‌توانی با آن دختر عمه‌ات، که مادرش به برادرت شیر داده، ازدواج کنی؛ زیرا محرمیتی به خاطر شیرخوارگی حاصل می‌شود، فقط برای شخص شیر خوار است و به برادران و خواهر او سرایت نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۵۴۹۸) حکم محرمیت ناشی از شیرخوارگی خواهر و تأثیر آن بر روابط اجتماعی با پسران عمو

شیرخوارگی تاثیری در اقارب شیرخوار ندارد و فقط به فرزندان و ذریه‌ی او سرایت می‌کند. یعنی محرمیت ایجاد شده به خاطر شیرخوارگی، فقط شامل شخص شیرخوار و ذریه‌ی او می‌شود. اما نزدیکانش مثل پدر و مادر و برادرانش را شامل نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۵۴۷۷) حکم ازدواج با دختر و پسر خاله در شرایط وجود شیرخوارگی غیرمستقیم

برای هیچ کدام از شما جایز نیست که با آن دختر خاله‌تان که از مادرتان شیر خورده، ازدواج کنید...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۹) حکم شرعی بارداری مادر پیش از اتمام دوسال شیردهی فرزند نخست

هیچ گناهی بر شما نیست اگر پشت سر هم فرزند به دنیا آورید...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۶) حکم ازدواج با دختری که پس از رضاع فرد با مادرش متولد شده

می‌توانی با آن زنی که دو بار به تو شیر داده هم ازدواج کنی؛ چون دو بار شیر خوردن تاثیری در ایجاد محرمیت ندارد؛ شیرخوارگی زمانی باعث محرمیت می‌شود که پنج بار به بالا باشد. اما کمتر از آن، تاثیری ندارد. این قول راجح علما در این مساله است....

ادامه مطلب …

(۵۴۹۶) آیا خواهر شیریِ کودک، می‌تواند همسر برادر او شود؟

اگر این شیرخوارگی تام و کامل بوده، جایز نیست که این دختر با آن برادر بزرگتر ازدواج کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه