جمعه 12 جمادی‌الاول 1448
۱ آبان ۱۴۰۵
23 اکتبر 2026

(۵۴۵۹) حکم شرعی بارداری مادر پیش از اتمام دوسال شیردهی فرزند نخست

(۵۴۵۹) سوال: من ازدواج کرده‌ام و همسرم پسری به دنیا آورد. اما قبل از اینکه دو سالگی پسرم کامل شود، بار دیگر بچه دار شد. آیا گناهی بر ما هست؟ زیرا آیه‌ی کریمه می‌گوید: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ} [بقره: ۲۳۳]: (و مادران، نوزادانشان را دو سال کامل شیر بدهند)؟

جواب:

هیچ گناهی بر شما نیست اگر پشت سر هم فرزند به دنیا آورید. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «زن پر محبت و زاینده را به ازدواج خود در آورید».[۱] اما این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ} [بقره: ۲۳۳]: (و مادران، نوزادانشان را دو سال کامل شیر بدهند) منافاتی با کثرت اولاد ندارد. یعنی این امکان وجود دارد که مادر با وجود اینکه بچه‌ی شیرخواره دارد، دوباره حامله شود.

در حدیث آمده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواست که از “غیله” نهی کند. غیله به معنی شیر دادن زن حامله به نوزاد شیر خوار است. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «تا اینکه به یاد آوردم روم و فارس چنین می‌کنند، ولی آسیبی به فرزندانشان نمی‌رسد».[۲] پس می‌گویم: ای برادری که سوال کرده‌ای؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در خانواده و فرزندانت برکت اندخته و فرزندان و مالت را زیاد کند.


[۱]  تخریجش قبلا بیان شد. لفظ حدیث چنین است: «تَزَوَّجُوا الوَدُودَ الوَلودَ».

[۲]  صحیح مسلم: کتاب النکاح، باب جواز الغیلة، حدیث شماره (۱۴۴۲)، از ام المومنین عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از جُدامة بنت وهب اسدی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا با این لفظ: «لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَنْهَى عَنِ الْغِيلَةِ، حَتَّى ‌ذَكَرْتُ ‌أَنَّ ‌الرُّومَ وَفَارِسَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ، فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا متزوج وأنجبت زوجتي ولدا، ولكن قبل أن يكمل السنة الثانية من عمره أنجبت مرة ثانية، فهل علينا إثم في ذلك؛ لأن الآية الكريمة تقول ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ﴾ [البقرة:233]؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليكم إثم إذا تواصل الأولاد، بل لكم أجر، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ». يعني كثيرة الولادة. وأما قوله تعالى ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ﴾ [البقرة: ۲۳۳]. فلا ينافي كثرة الولد، أعني من الممكن أن يرضع الطفل السابق بعد أن تحمل الأم بالولد اللاحق.

وقد «هم النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أَنْ يَنْهَى عن الغِيلَةِ.

وهي إرضاع الحامل الطفل، قال: «حَتَّى ذَكَرْتُ أَنَّ الرُّومَ وَفَارِسَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ، فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ». فأقول: يا أخي السائل بارك الله لك في أهلك، وفي ولدك، وأكثر من أولادك ومالك.

مطالب مرتبط:

(۵۴۷۵) آیا شیر دادن زن یائسه به کودک زیر دو سال باعث محرمیت می‌شود؟

شیرخوارگی که به آن اشاره کرد، بیشتر از پنج بار و قبل از دو سالگی بوده و بر این اساس، زنی که به این بچه شیر داده، مادر شیری او به حساب می‌آید...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۱) حکم ازدواج فرزندان خواهران در صورت وجود شیرخوارگی محدود

ما دامی که بین دیگر فرزندان شیرخوارگی وجود ندارد؛ نه فرزندان این خواهر از آن خواهر شیر خورده‌اند و نه فرزندان آن خواهر از این خواهر شیر خورده‌اند، اشکالی در ازدواج بین آنان نیست...

ادامه مطلب …

(۵۵۰۹) حکم شرع در مورد کسی که کودکش را قبل از دو سالگی از شیر می‌گیرد، چیست؟

هیچ اشکالی متوجه زن نیست اگر کودکش را در صورتی که از شیر بی نیاز است، قبل از دو سالگی از شیر بگیرد....

ادامه مطلب …

(۵۴۵۷) آیا نوشیدن یک‌بار شیر زن برای علاج، سبب محرمیت می‌شود؟

ا یکی از شروط شیرخوارگی این است که پنج بار یا بیشتر شیر بخورد. اگر کمتر از آن باشد، محرمیت ایجاد نمی‌کند...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۹) آیا خواهر شیری بر همه‌ی فرزندان زن شیرده حرام می‌گردد؟

اگر کودکی از زنی پنج بار یا بیشتر قبل از شیر گرفتنش، شیر بخورد، فرزند او و شوهرش که این شیر از اوست، محسوب می‌گردد لذا وقتی این‌گونه باشد، تمام فرزندان این زن شیر دهنده، قبل و بعد، برادران او محسوب می‌شود...

ادامه مطلب …

(۵۴۶۸) بعد از ازدواج فهمیدم با خواهر همسرم شیر خورده‌ام؛ آیا همسرم بر من حرام است؟

بله، اگر چنین باشد که گفتی تو با خواهر خانمت شیرخوارگی دارید – یعنی از مادر خانمت یا زنِ پدرش شیر خورده‌اید – در این صورت تو برادرش هستی و عقد باطل است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه