چهارشنبه 10 ذیحجه 1447
۶ خرداد ۱۴۰۵
27 می 2026

(۵۴۵۹) حکم شرعی بارداری مادر پیش از اتمام دوسال شیردهی فرزند نخست

(۵۴۵۹) سوال: من ازدواج کرده‌ام و همسرم پسری به دنیا آورد. اما قبل از اینکه دو سالگی پسرم کامل شود، بار دیگر بچه دار شد. آیا گناهی بر ما هست؟ زیرا آیه‌ی کریمه می‌گوید: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ} [بقره: ۲۳۳]: (و مادران، نوزادانشان را دو سال کامل شیر بدهند)؟

جواب:

هیچ گناهی بر شما نیست اگر پشت سر هم فرزند به دنیا آورید. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «زن پر محبت و زاینده را به ازدواج خود در آورید».[۱] اما این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ} [بقره: ۲۳۳]: (و مادران، نوزادانشان را دو سال کامل شیر بدهند) منافاتی با کثرت اولاد ندارد. یعنی این امکان وجود دارد که مادر با وجود اینکه بچه‌ی شیرخواره دارد، دوباره حامله شود.

در حدیث آمده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواست که از “غیله” نهی کند. غیله به معنی شیر دادن زن حامله به نوزاد شیر خوار است. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «تا اینکه به یاد آوردم روم و فارس چنین می‌کنند، ولی آسیبی به فرزندانشان نمی‌رسد».[۲] پس می‌گویم: ای برادری که سوال کرده‌ای؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در خانواده و فرزندانت برکت اندخته و فرزندان و مالت را زیاد کند.


[۱]  تخریجش قبلا بیان شد. لفظ حدیث چنین است: «تَزَوَّجُوا الوَدُودَ الوَلودَ».

[۲]  صحیح مسلم: کتاب النکاح، باب جواز الغیلة، حدیث شماره (۱۴۴۲)، از ام المومنین عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از جُدامة بنت وهب اسدی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا با این لفظ: «لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَنْهَى عَنِ الْغِيلَةِ، حَتَّى ‌ذَكَرْتُ ‌أَنَّ ‌الرُّومَ وَفَارِسَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ، فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا متزوج وأنجبت زوجتي ولدا، ولكن قبل أن يكمل السنة الثانية من عمره أنجبت مرة ثانية، فهل علينا إثم في ذلك؛ لأن الآية الكريمة تقول ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ﴾ [البقرة:233]؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليكم إثم إذا تواصل الأولاد، بل لكم أجر، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ». يعني كثيرة الولادة. وأما قوله تعالى ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ﴾ [البقرة: ۲۳۳]. فلا ينافي كثرة الولد، أعني من الممكن أن يرضع الطفل السابق بعد أن تحمل الأم بالولد اللاحق.

وقد «هم النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أَنْ يَنْهَى عن الغِيلَةِ.

وهي إرضاع الحامل الطفل، قال: «حَتَّى ذَكَرْتُ أَنَّ الرُّومَ وَفَارِسَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ، فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ». فأقول: يا أخي السائل بارك الله لك في أهلك، وفي ولدك، وأكثر من أولادك ومالك.

مطالب مرتبط:

(۵۴۷۰) آیا مادربزرگی که شیر نداشت اما به من شیر داد، مادر رضاعی‌ام محسوب می‌شود؟

اگر چنان که گفتی، این همه مدت از مادر بزرگت شیر خورده‌ای که دفعات آن از پنج بار بیشتر است، تو دیگر پسر او به شمار می‌روی؛ زیرا او تو را شیر داده است...

ادامه مطلب …

(۵۴۴۴) حکم شرعی امتناع از شیر دادن فرزند بدون عذر

مادامی که این زن از آنچه انجام داده است پشیمان است، الله این کار او را می‌بخشد و بعد از آن که پشیمان شده و از گناه خود توبه و استغفار نموده، چیزی بر او نیست....

ادامه مطلب …

(۵۴۷۷) حکم ازدواج با دختر و پسر خاله در شرایط وجود شیرخوارگی غیرمستقیم

برای هیچ کدام از شما جایز نیست که با آن دختر خاله‌تان که از مادرتان شیر خورده، ازدواج کنید...

ادامه مطلب …

(۵۴۶۶) حکم رضاع از مادربزرگ در صحت نکاح با دختر عمه

از مادربزرگش شیر خورده، سپس با دختر عمه‌اش ازدواج کرده و عمه‌اش، خواهر پدرش است. مادربزرگش نیز چنان که پیداست، مادر پدر اوست. بر این اساس، عمه‌اش، خواهر شیری او به حساب می‌آید و وقتی خواهر شیری‌اش باشد، این پسر می‌شود دایی دختر عمه‌اش...

ادامه مطلب …

(۵۴۷۵) آیا شیر دادن زن یائسه به کودک زیر دو سال باعث محرمیت می‌شود؟

شیرخوارگی که به آن اشاره کرد، بیشتر از پنج بار و قبل از دو سالگی بوده و بر این اساس، زنی که به این بچه شیر داده، مادر شیری او به حساب می‌آید...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۰) آیا جایز است با دختر خاله‌ام که با برادر کوچک‌ترم شیرخوارگی دارند، ازدواج کنم؟

اگر از مادر یا زنِ پدرت شیر خورده، ازدواج با او برای تو حلال نیست؛ زیرا خواهر توست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه