پنج‌شنبه 2 صفر 1448
۲۵ تیر ۱۴۰۵
16 جولای 2026

(۵۴۵۹) حکم شرعی بارداری مادر پیش از اتمام دوسال شیردهی فرزند نخست

(۵۴۵۹) سوال: من ازدواج کرده‌ام و همسرم پسری به دنیا آورد. اما قبل از اینکه دو سالگی پسرم کامل شود، بار دیگر بچه دار شد. آیا گناهی بر ما هست؟ زیرا آیه‌ی کریمه می‌گوید: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ} [بقره: ۲۳۳]: (و مادران، نوزادانشان را دو سال کامل شیر بدهند)؟

جواب:

هیچ گناهی بر شما نیست اگر پشت سر هم فرزند به دنیا آورید. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «زن پر محبت و زاینده را به ازدواج خود در آورید».[۱] اما این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که: {وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ} [بقره: ۲۳۳]: (و مادران، نوزادانشان را دو سال کامل شیر بدهند) منافاتی با کثرت اولاد ندارد. یعنی این امکان وجود دارد که مادر با وجود اینکه بچه‌ی شیرخواره دارد، دوباره حامله شود.

در حدیث آمده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خواست که از “غیله” نهی کند. غیله به معنی شیر دادن زن حامله به نوزاد شیر خوار است. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «تا اینکه به یاد آوردم روم و فارس چنین می‌کنند، ولی آسیبی به فرزندانشان نمی‌رسد».[۲] پس می‌گویم: ای برادری که سوال کرده‌ای؛ الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در خانواده و فرزندانت برکت اندخته و فرزندان و مالت را زیاد کند.


[۱]  تخریجش قبلا بیان شد. لفظ حدیث چنین است: «تَزَوَّجُوا الوَدُودَ الوَلودَ».

[۲]  صحیح مسلم: کتاب النکاح، باب جواز الغیلة، حدیث شماره (۱۴۴۲)، از ام المومنین عایشه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا از جُدامة بنت وهب اسدی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا با این لفظ: «لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَنْهَى عَنِ الْغِيلَةِ، حَتَّى ‌ذَكَرْتُ ‌أَنَّ ‌الرُّومَ وَفَارِسَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ، فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا متزوج وأنجبت زوجتي ولدا، ولكن قبل أن يكمل السنة الثانية من عمره أنجبت مرة ثانية، فهل علينا إثم في ذلك؛ لأن الآية الكريمة تقول ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ﴾ [البقرة:233]؟

فأجاب رحمه الله تعالى: ليس عليكم إثم إذا تواصل الأولاد، بل لكم أجر، لأن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ». يعني كثيرة الولادة. وأما قوله تعالى ﴿ وَالْوَالِدَاتُ يُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ ﴾ [البقرة: ۲۳۳]. فلا ينافي كثرة الولد، أعني من الممكن أن يرضع الطفل السابق بعد أن تحمل الأم بالولد اللاحق.

وقد «هم النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أَنْ يَنْهَى عن الغِيلَةِ.

وهي إرضاع الحامل الطفل، قال: «حَتَّى ذَكَرْتُ أَنَّ الرُّومَ وَفَارِسَ يَصْنَعُونَ ذَلِكَ، فَلَا يَضُرُّ أَوْلَادَهُمْ». فأقول: يا أخي السائل بارك الله لك في أهلك، وفي ولدك، وأكثر من أولادك ومالك.

مطالب مرتبط:

(۵۵۰۲) حکم ازدواج با دختر خاله‌ی رضاعی و خواهران نسبی‌اش در فرض شیردادن به برخی فرزندان

برای تو و هیچ کدام از برادرانت جایز نیست با این دختر که از مادرتان شیر خورده، ازدواج کنید. زیرا او به مقداری از مادرتان شیر خورده که باعث ایجاد محرمیت می‌گردد..

ادامه مطلب …

(۵۴۵۶) حکم ازدواج با دختری که پس از رضاع فرد با مادرش متولد شده

می‌توانی با آن زنی که دو بار به تو شیر داده هم ازدواج کنی؛ چون دو بار شیر خوردن تاثیری در ایجاد محرمیت ندارد؛ شیرخوارگی زمانی باعث محرمیت می‌شود که پنج بار به بالا باشد. اما کمتر از آن، تاثیری ندارد. این قول راجح علما در این مساله است....

ادامه مطلب …

(۵۴۷۸) حکم شرعی حضور بدون حجاب در جمع کودکانی که خواهر شیری به آنها شیر داده است

آن کودکانی که خواهر شیری‌ات به آنها شیر داده، تو خاله‌شان هستی و می‌توانی همان طور که جلوی خواهرزاده‌هایت بی حجاب می‌گردی، جلوی آنها نیز بی حجاب باشی...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۲) ارکان رضاعت (شیر دادن) و شروط آن چیست؟

شیر خوردنی که محرمیت ایجاد می‌کند پنج مرتبه می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۶) حکم ازدواج با دختر عمه‌ی پدری که به برادر شیر داده است

بله، می‌توانی با آن دختر عمه‌ات، که مادرش به برادرت شیر داده، ازدواج کنی؛ زیرا محرمیتی به خاطر شیرخوارگی حاصل می‌شود، فقط برای شخص شیر خوار است و به برادران و خواهر او سرایت نمی‌کند....

ادامه مطلب …

(۵۴۴۳) آیا این که مادر فرزند دخترش را شیر دهد حرام است یا حلال؟

حرام نیست و می‌تواند که به فرزند پس یا دخترش شیر دهد و می‌تواند به فرزند هووی خود نیز شیر بدهد و در هیچ کدام از آن مشکلی نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه