یکشنبه 24 شوال 1447
۲۳ فروردین ۱۴۰۵
12 آوریل 2026

(۵۴۶۴) تأثیر شیرخوارگی غیرمستقیم در حرمت نکاح

(۵۴۶۴) سوال: با دختر خاله‌ام ازدواج کرده و دو فرزند دارم. بعد از آن فهمیدم که او و برادرم از مادرم شیر خورده‌اند. من نیز با برادر او، از مادرش شیر خورده‌ایم. بعد ازا ینکه این را فهمیدم، از او جدا شدم؛ چون بین ما شیرخوارگی وجود داشت. اما وقتی از مردم پرسیدم، گفتند: تا زمانی که شیرخوارگی به طور مستقیم بین شما دوتا نبوده، بلکه با برادر تو و برادر او بوده، حرام نیست. پس از این، دوباره به او برگشتم و دو بچه‌ی دیگر به دنیا آوردیم. حکم شرع در این مورد چیست؟

جواب:

اولا باید دانست آن شیرخوارگی که باعث می‌شود زن شیرده، مادر کودک به حساب آید، آن است که پنج بار و بیشتر، قبل از دو سالگی باشد.

حال اگر این خانمی که با او ازدواج کردی، قبل از دو سالگی، پنج بار از مادر شما شیر خورده باشد، یا شما قبل از دو سالگی از مادر این خانم شیر خورده باشی، برادری ثابت می‌شود و دیگر فرقی نمی‌کند که این شیرخوارگی بین شما به صورت مستقیم – یعنی از یک شکم – بوده باشد، یا او همراه با برادرت شیر خورده باشند یا تو با برادر او شیر خورده باشید؛ چون مادر یکی است. چرا که وقتی مادر تو به او شیر داده باشد، با مادرت نسبت مادر و دختری دارند و اگر دختر مادرت باشد، خواهر تو به حساب می‌آید.

تو نیز وقتی از مادر او شیر خورده باشی، پسر مادر او به حساب می‌آیی و در این صورت، برادر این خانم هستی؛ فرق نمی‌کند که شیرخوارگی‌ات همراه با او بوده یا با برادر کوچک‌تر یا بزرگ‌تر او. اما الان موضوع، تعداد دفعاتی است که تو یا او شیر خورده‌اید. اگر تو پنج بار از مادر او شیر خورده باشی، دیگر ازدواج با او برایت حلال نیست؛ زیرا خواهر توست. همچنین اگر مادر تو پنج بار به او شیر داده باشد، باز هم ازدواج با او بر تو حرام است؛ زیرا خواهرت به حساب می‌آید. فرقی نمی‌کند که از شیری خورده باشد که از به دنیا آمدن تو تولید شده، یا از شیر فرزند به دنیا آمده‌ی قبل یا بعد از تو باشد.

مهم این که الان بر تو واجب است تحقیق کنی: آیا او پنج بار از مادر تو شیر خورده، یا تو پنج بار از مادر او شیر خورده‌ای یا خیر؟ اگر چنین باشد، ازدواجتان باطل بوده و بر تو واجب است که از او جدا شوی. اما فرزندانی که از این ازدواج به وجود آمده‌اند، مشروع و حلال‌زاده بوده و فرزندان تو به شمار می‌روند؛ زیرا حاصل ازدواجی هستند که مرد معتقد بوده ازدواجِ حلال است، اما نزدیکیِ صورت گرفته، شبهه‌دار است. بنا بر این فرزندان تو به حساب می‌آیند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: تزوجت ابنة خالتي، وأنجبت طفلين، وبعد ذلك علمتُ أنها رضعت من أمي مع أخي، وأنا رضعت من أمها مع أخيها، ثم تركتها بعد ذلك بسبب الرضاع، ولكن حينما سألتُ بعض الناس قالوا لي: ما دام الرضاع لم يكن بينكما مباشرة، وإنما مع أخيك وأخيها، فلا يحرم هذا، ثم استرجعتها بعد ذلك، وأنجبت طفلين آخرين، فما حكم الشرع في هذا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى: أولا ينبغي أن يُعلم أن الرضاع المحرم الذي تثبت به أمومة المرضعة هو ما كان خمس رضعات فأكثر قبل الفطام، فإذا كانت هذه الزوجة التي تزوجتها قد رضعت من أمك خمس رضعات قبل أن تفطم، أو كنت أنت قد رضعت من أمها خمس رضعات قبل أن تفطم أنت، فإن الأخوة ثابتة، سواء كان هذا الرضاع بينكما مباشرة – أي من بطن واحد أو كانت هي رضعت مع أخيك، أو أنت رضعت مع أخيها؛ لأن الأم واحدة فهي  لما أرضعتها أمك صارت بنتا لها، وإذا كانت بنتا لأمك فهي أخت لك.

وأنت لما أرضعتك أمها صرت ابناً لأمها، فأنت أخوها، سواء رضعت معها، أو مع ابن قبلها أو بعدها، ولكن المدار الآن على عدد الرضعات التي صارت منك أو منها إن كنتَ رضعت من أمها خمس رضعات، فهي لا تحل لك؛ لأنها أختك، وإن كانت قد رضعت من أمك خمس رضعات فإنها لا تحل لك أيضًا؛ لأنها أختك، سواء كانت رضعت من اللبن الذي نشأ من الحمل فيك، أو رضعت من اللبن الذي نشأ من الحمل فيها، أو رضعت من لبن سابق أو لاحق، وكذلك هي.

فالمهم يجب عليك الآن أن تبحث هل وقع الرضاع خمس مرات منها لأمك أو منك لأمها، إن كان الأمر كذلك فالنكاح باطل، ويجب عليك أن تفارقها، ولكن الأولاد أولاد شرعيون لك؛ لأنهم خُلقوا من ماء يعتقد الواطئ أنه حلال، وهذا وطء بشبهة، فيكون الأولاد لك.

مطالب مرتبط:

(۵۴۵۹) حکم شرعی بارداری مادر پیش از اتمام دوسال شیردهی فرزند نخست

هیچ گناهی بر شما نیست اگر پشت سر هم فرزند به دنیا آورید...

ادامه مطلب …

(۵۴۷۱) حکم ازدواج با دختر عمه در صورت رضاع بین برادر و مادر دختر

جایز است که جناب عالی با دختر عمه‌ات که برادر بزرگ‌ترت از مادرش شیر خورده، ازدواج کنی؛ زیرا بین تو و این دختر هیچ ارتباطی وجود ندارد و تو برادر او نیستی...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۳) تعداد شیرخودنی که محرمیت ایجاد می‌کند چقدر است؟

تعداد شیرخوردنی که محرمیت ایجاد می‌کند پنج مرتبه است و هر مرتبه از بار دیگر جدا است و به این شرط که در زمان شیر خوارگی او باشد و زمان شیرخوارگی دو سال است...

ادامه مطلب …

(۵۴۷۵) آیا شیر دادن زن یائسه به کودک زیر دو سال باعث محرمیت می‌شود؟

شیرخوارگی که به آن اشاره کرد، بیشتر از پنج بار و قبل از دو سالگی بوده و بر این اساس، زنی که به این بچه شیر داده، مادر شیری او به حساب می‌آید...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۱) حکم ازدواج فرزندان خواهران در صورت وجود شیرخوارگی محدود

ما دامی که بین دیگر فرزندان شیرخوارگی وجود ندارد؛ نه فرزندان این خواهر از آن خواهر شیر خورده‌اند و نه فرزندان آن خواهر از این خواهر شیر خورده‌اند، اشکالی در ازدواج بین آنان نیست...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۷) حکم ازدواج میان فرزندان خواهر و برادر در صورت وجود شیرخوارگی مشترک از مادر بزرگ

آن عده از بچه‌های تو و بچه‌های برادران خانمت که از مادربزرگشان شیر خورده‌اند با هم برادر و خواهر هستند و نمی‌توانند با یکدیگر ازدواج کنند..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه