یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۵۳۰۰) حکم ادامه‌ی زندگی با شوهری که همسر خود را طولانی‌ مدت هجر کرده

(۵۳۰۰) سوال: من شوهر دارم و چندین سال است که شوهرم مرا هجر کرده است و الله را سپاسگزارم که در ادای واجباتم گوتاهی نکرده‌ام و شوهرم زنی دیگر گرفته است و مرا در مدت طولانی است که هجر کرده است: و حتی من الان روزه و نماز نافله را به جا می‌آروم و کارهای خیریه می‌کنم و از شوهرم برای رفتن نزد دختران و همسایگانم اجازه گرفتم چون از من به اندازه‌ی یک کیلومتر دور هستند و اجازه نمی‌دهد و حتی اجازه‌ی روزه ‌و نماز نافله، لذا از او طلب طلاق یا اجازه دادن را کردم باز نیز رد کرده است، چکار باید کرد؟

جواب:

این شوهر را نصحیت می‌کنم که اگر بدون سبب شرعی همسر خود را هجر کرده و همسر دیگرش را بر او برتری داده است پس این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بشارتی برای او است: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا؛ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ مَائِلٌ»[۱] : (هرکس دو همسر داشته باشد و به يکی از آنها میل کند، روز قيامت درحالی – به ميدانِ حشر – می آيد که نيمی از بدنش خميده است).

و بر همین اساس این شوهر باید تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به جا آورد و بین همسرانش عدل کند تا که از این گناه بزرگ و خواری و عار روز قیامت اجتناب کند و روز قیامت در حالی می‌آید که نیمی از بدنش خمیده است و اگر آنچه از این زن در مورد ضایع کردن حقش گفت صحیح باشد و هجر او بدون سبب شرعی باشد پس در این صورت حقی بر گردن آن زن ندارد و می‌تواند روزه بگیرد و نمتز بخواند و برای نیازهای خود بیرون برود چه اجازه بدهد یا ندهد زیرا که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتاب خود می‌‌فرماید: {وَلَهُنَّ مِثۡلُ ٱلَّذِی عَلَیۡهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ وَلِلرِّجَالِ عَلَیۡهِنَّ دَرَجَةࣱ} [سوره البقرة: ۲۲۸] : (و برای زنان حقوق شایسته‌ای است همانند (حقوق و وظایفی) که بر عهده آن‌هاست، و مردان بر آنان برتری دارند).

ولی این زن را نصیحت می‌کنم که تلاش در اصلاح رابطه‌ی بین خود و شوهرش داشته باشد و این یا با اضافه کردن نیکی یا با نیکی رها کردن باشد و امر این گونه معطل باقی نماند که نه او مطلقه است و نه متزوجه زیرا که این‌گونه زن ضرر می‌کند و زندگی‌اش تباه می‌گردد و اگر که تقدیر بر طلاق شد شاید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بهتر از او را نصیبش کند زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَإِن یَتَفَرَّقَا یُغۡنِ ٱللَّهُ كُلࣰّا مِّن سَعَتِهِۦۚ وَكَانَ ٱللَّهُ وَ ٰ⁠سِعًا حَكِیمࣰا} [سوره النساء: ۱۳۰] : (و اگر آن دو از یکدیگر جدا شوند، الله هر کدام از آن‌ها را با فضل و کرم خود بی‌نیاز می‌کند، و الله گشایشگر حکیم است).


[۱] رواه احمد (۷۹۳۶) و ابو داود (۲۱۳۳) و الترمذی (۱۱۴۱) و ابن ماجه (۱۹۶۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا متزوجة وقد هجرني زوجي عدة سنوات، وأحمد الله بإني لم أقصر في أداء واجباتي، وقد تزوج عليّ، وهجرني مدة طويلة: وحتى الآن وأنا أصوم وأصلي النوافل، وأقوم بأعمال خيرية، واستأذنته بالخروج إلى بناتي وجيراني إذا لزم الأمر؛ لأنهم يبعدون عني مسافة مائة كيلو متر، فرفض ذلك، وحتى الصوم وصلاة النافلة فطلبت منه الطلاق أو السماح، فرفض كذلك، فما العمل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نُوجّه النصيحة إلى هذا الزوج، فإذا كان هذا الزوج قد هَجَر زوجته بلا سبب شرعي، وفضَّل عليها زوجته الأخرى، فليبشر بما قاله رسول الله صلى الله عليه وسلم: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا، جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُهُ مَائِلٌ».

فعلى هذا الزوج أن يتقي الله، وأن يعدل بين زوجاته؛ ليتفادى هذا الإثم العظيم، وهذا الخزي والعار يوم القيامة، فسيأتي يوم القيامة وشقه مائل، وإذا كان ما قالته هذه المرأة صدقا في إضاعته لحقها، وهَجْرها بلا موجب شرعي، فإنه ليس له عليها حق، فلها أن تصوم، ولها أن تصلي، ولها أن تخرج لحاجاتها، أذِنَ في ذلك أم لم يأذن؛ لأن الله تعالى قال في كتابه: ﴿ وَلَهُنَّ مِثۡلُ ٱلَّذِی عَلَیۡهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ وَلِلرِّجَالِ عَلَیۡهِنَّ دَرَجَةࣱ ﴾ [البقرة: ٢٢٨].

ولكنني أُشير على هذه المرأة أن تسعى في الإصلاح بينها وبين زوجها؛ إما بضم بمعروف، وإما بتسريح بإحسان، وألا يبقى الأمر هكذا معطلا، ليست مطلقة، ولا مزوجة؛ لأن هذا فيه ضرر عليها، وتفويت لحياتها، ولعل الله أن يرزقها خيرًا منه إذا قُدِّرَ الفراق بينهما؛ لقوله تعالى: ﴿ وَإِن یَتَفَرَّقَا یُغۡنِ ٱللَّهُ كُلࣰّا مِّن سَعَتِهِۦۚ وَكَانَ ٱللَّهُ وَٰسِعًا حَكِیما ﴾ [النساء: ١٣٠].

مطالب مرتبط:

(۵۲۸۲) حکم عدم التزام زن به توافق پیش از سفر شوهر

من این زن را در این مورد تایید می‌کنم چون خانه‌‌ات هیچ کس در آن نیست که با آن انس گیرد و برای او خطرناک می‌باشد و چه بسا فاسق یا فاجری وارد خانه شود و شاید برای او مناسب نباشد که در خانه‌ی خانواده‌ات بماند و این باره معذور است که نزد خانواده‌اش بماند و بر او حرجی نیست...

ادامه مطلب …

(۵۲۶۲) حکم ادامه‌ی زندگی زن با شوهر فاسق

بدون شک شایسته نیست که با این مرد بماند اما حرام بودن ماندن با او در صورتی که گناه او به حد کفر نرسیده است محل نظر است ولی شایسته نیست که نزد او بماند....

ادامه مطلب …

(۵۲۷۱) حكم ترک طولانی‌مدت همسر و لزوم طلب حلالیت پیش از بازگشت

اگر انسان از نزد همسر خود برود و او به این غیبت راضی باشد مطلاقا مشکلی ندارد اما اگر راضی نباشد اهل علم آن را به نصف سال محدود کرده‌اند....

ادامه مطلب …

(۵۲۳۳) حکم شرعی پنهان‌کردن ازدواج دوم از همسر و خانواده در حیات و پس از وفات

برای مخفی کردن ازدواجش گناهی ندارد ولی اعلان نکاح واجب است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان امر نموده است....

ادامه مطلب …

(۵۲۵۱) حکم هجر شوهر سالخورده در صورت ترک نفقه

شایسته است که او را نصیحت کند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به یاد او بیاندازد و برای او واضح کند که خطر ظلم و جور بزرگ است ...

ادامه مطلب …

(۵۲۴۹) حکم ترک منزل شوهر در صورت استمرار سوء‌رفتار و امتناع از معاشرت نیکو

نظر من این است که او (زن) در خانه‌ی شوهرش بماند و صبر نماید و احتساب اجر کند تا این که فرزندان جدا نگردند و خانواده پراکنده نشود و هر چیزی نهایت و غایت دارد و همانطور که گفته شده است هیچ چیزی ثابت نیست.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه