یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۵۲۵۱) حکم هجر شوهر سالخورده در صورت ترک نفقه

(۵۲۵۱) سوال: من با مردی مسن ازدواج کرده‌ام و از او فرزندانی دارم ولی او به من عنایتی ندارد و خیلی با من نمی‌شیند بلکه نزد همسر دوم خود می‌رود و همچنین به نیز هزینه کافی را پرداخت نمی‌کند، آیا جایز است که او را هجر کند با وجودی که او نماز می‌خواند و روزه می‌گیرد؟

جواب:

اولا شایسته است که او را نصیحت کند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به یاد او بیاندازد و برای او واضح کند که خطر ظلم و جور بزرگ است چرا که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا؛ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ مَائِلٌ»[۱] : (هرکس دو همسر داشته باشد و به يکی از آنها میل کند، روز قيامت درحالی – به ميدانِ حشر – می آيد که نيمی از بدنش خميده است): و برای او بیان کند که حق خود بر او واجب است را نمی‌بخشد چه بسا اگر او را به یاد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بیاندازد و او عذر خواهی کند و او را یاد آور شود که از حق خود نمی‌گذرد.

با این وجود به این زن می‌گویم: بر آن صبر کند و نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ احتساب اجر کند و واجب او را به جا آورد زیرا به جا آوردن واجب شوهر از تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَمَن یَتَّقِ ٱللَّهَ یَجۡعَل لَّهُۥ مِنۡ أَمۡرِهِۦ یُسۡرࣰا } [سوره الطلاق: ۴] : (و هرکس از الله بترسد، (الله) کارش را برایش آسان می‌سازد): و :{وَمَن یَتَّقِ ٱللَّهَ یَجۡعَل لَّهُۥ مَخۡرَجࣰا* وَیَرۡزُقۡهُ مِنۡ حَیۡثُ لَا یَحۡتَسِبُ} [سوره الطلاق: ۲-۳] : (و هرکس که از الله بترسد، (الله) راه نجاتی برای او قرار می‌دهد* و او را از جایی که گمان ندارد روزی می‌دهد): جواب دشمنی را با دشمنی و جواب کوتاهی را با کوتاهی دادن فقط امر بدتر خواهد کرد و من می‌ترسم که اگر این زن نیز آن‌طور که مرد با او با ظلم و جور تعامل می‌کند، تعامل کند، بین آن‌ها جدایی کامل رخ دهد لذا شوهرش از او ناراحت و دل‌تنگ شود سپس او را طلاق دهد و در این حالت خانواده و جمع آن‌ها از هم بپاشد و این خلاف آنچه شریعت از ائتلاف و اتفاق می‌خواهد می‌باشد.


[۱] رواه احمد (۷۹۳۶) و ابو داود (۲۱۳۳) و الترمذی (۱۱۴۱) و ابن ماجه (۱۹۶۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: بأنا متزوجة من رجل كبير في السن أنجبت منه أولادًا، ولكنه لا يعتني بي ولا يجلس معي كثيرا، إنما يذهب إلى زوجته الثانية، وهو أيضًا لا يعطيها المصروف الكافي، فهل يجوز لي أن أهجره، علما بأنه يصلي ويصوم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا ينبغي لها أن تُوجّه له النصيحة، وتُذكَّره بالله -عز وجل-، وتبين له أن الجور خطره عظيم، فإن النبي -صلى الله عليه وعلى آله سلم- قال: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا، جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُهُ مَائِلٌ». وتُبيّن أنها لن تسمح في حقها الواجب عليه، فلعله يعتذر إذا ذكر بالله، وذكر أن المرأة لا تسمح بإهدار حقها.

ومع ذلك فإنني أقول لهذه المرأة اصبري عليه، واحتسبي الأجر على الله -عز وجل- وقومي بواجبك؛ فإن قيامك بواجب الزوج من تقوى الله -عز وجل-، وقد قال الله تعالى وتبارك: ﴿ وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مِنْ أَمْرِهِ يُسْرًا ﴾ [الطلاق: ٤] وقال تعالى: ﴿ وَمَن يَتَّقِ اللهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقَهُ مِنْ حَيْثُ لَا يحتسب ﴾ [الطلاق: ۲-۳] ومقابلة العدوان بالعدوان والتقصير بالتقصير قد لا تزيد الأمر إلا شدة، فأخشى إن قابلت هذه المرأة زوجها بمثل ما يعاملها به من الجور والظلم أن يقع بينهما الانفصال الكامل فيضجر منها، ثم يطلقها بعد ذلك، وفي هذه الحال تتفرق العائلة، ويتمزق الشمل، وهذا أمر خلاف ما يرمي إليه الشرع من الائتلاف والاتفاق.

مطالب مرتبط:

(۵۲۸۷) آیا برای زن جایز است که شوهر و فرزندان کوچک خود را رها کند و برای کار به کشور دیگر برود؟

برای زن جایز نیست که سفر کند مگر به اجازه‌ی شوهر خود و این برای او حلال نیست مگر این که با محرم سفر کند....

ادامه مطلب …

(۵۲۲۷) هنگامی که انسان بخواهد با زنی دیگر ازدواج کند آیا اجازه گرفتن از همسر اول شرط است؟

اجازه‌ی همسر اول شرط نیست بلکه حتی اگر از او اجازه بگیرد و او اجازه ندهد باز می‌تواند ازدواج کند ولی با این وجود نظر من این است شایسته می‌باشد که با او مشورت کند و او را قانع کند....

ادامه مطلب …

(۵۲۱۸) حكم عدالت بین زنان در ازدواج و حدود آن

بر شوهری که چند همسر دارد واجب است که با مساوات بین آن رفتار کند لذا کوچک‌تر را بر بزرگ‌تر، زیبا را بر غیر زیبا، برتری ندهد...

ادامه مطلب …

(۵۲۵۹) حکم زوجه‌ای که از شوهر خود کراهت دارد و در ادای حقوق زناشویی ناتوان است

این حالت بر بسیاری از زنان پیش می‌آید؛ بین او و شوهرش توافق و انسجام صورت نمی‌گیرد و او می‌ترسد که حدود الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در حق سوهرش به جا نیاورد ....

ادامه مطلب …

(۵۲۵۴) حکم برخورد با همسر سالمندِ ناتوان از حافظه

نصیحت من به تو این است احسان و نیکی خود را بر او تمام کنی و صبر نمایی...

ادامه مطلب …

(۵۲۳۸) توضيحاتي در مورد حق زن بر شوهر و حق شوهر بر زن

(۵۲۳۸) سوال: در مورد حق زن بر شوهر و حق شوهر بر زن سوال دارم؟ جواب: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَعَاشِرُوهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِ} [سوره النساء: ۱۹] : (و با آن‌ها بطور شایسته رفتار کنید): و : {وَلَهُنَّ مِثۡلُ ٱلَّذِی عَلَیۡهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ} [سوره البقرة: ۲۲۸] : (و برای زنان حقوق شایسته‌ای است همانند (حقوق و وظایفی) که بر […]

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه