دوشنبه 6 جمادی‌الثانی 1448
۲۵ آبان ۱۴۰۵
16 نوامبر 2026

(۵۲۵۶) حکم حق حضانت و نگهداری دختر بین مادر، همسر و مادربزرگ

(۵۲۵۶) سوال: من شوهر دارم و دختری دارم که ۱۲ سال دارد و مادرم سن او بالا است و خواهرانم به اعتنایی ندارند و می‌خواهد که نزد من بماند و شوهرم قبول نمی‌کند مه نزد من بماند و مادرم می‌خواهد که نزد من بماند چون همراه با من راحت است و همسرم موافق این نیست چکار باید بکنم: آیا همسر و دخترم را رها کنم و خود را برای رعایت مادرم فارغ کنم با وجود این که خواهرنم نیز ازدواج کرده‌اند؟

جواب:

معلوم است آن خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنی خانه‌ی همسرت است و او می‌تواند هرکه را که بخواهد منع کند یا اینکه اجازه دهد داخل شود و زندگی کند و اگر شوهرت اجازه نمی‌دهد که مادرت در خانه‌اش بیاید این حق را دارد ولی او را نصیحت می‌کنم که نرم باشد و اجازه دهد که مادرت نزد تو در خانه‌اش زندگی کند که آن از احسان به مادرت و به تو می‌باشد.

و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ احسان را مستحب گردانیده است و خبر داده است که محسنین را دوست دارد: {وَأَحۡسِنُوۤا۟ۚ إِنَّ ٱللَّهَ یُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِینَ} [سوره البقرة: ۱۹۵] : (و نیکی کنید که الله نیکوکاران را دوست می‌دارد): لذا تمنای آن را دارم که شوهرت به تو و مادرت با نگاه عطف و رحمت نگاه کند و در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده است که می‌فرماید: «ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ»[۱]: (به کسانی که در  زمين هستند رحم كنيد، آنكه در آسمان است به شما رحم خواهد كرد): لذا اگر زندگی مادرت نزد تو بهتر از این است که نزد کسان دیگر باشد پس شایسته است که اجازه دهد در خانه‌ش زندگی کند.


[۱] رواه ابو داود (۴۹۴۱) و ترمذی (۱۹۲۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا متزوجة ولي بنت واحدة عمرها اثنتا عشرة سنة، والدتي امرأة كبيرة في السن وأخواتي لم يعتنوا بها، وتريد البقاء عندي، وزوجي لم يقبل أن تبقى عندي، وهي تريد أن تسكن عندي؛ لأنها ترتاح معي، وزوجي لا يوافق فماذا أفعل هل أترك زوجي وابنتي وأتفرغ لرعايتها، علما بأن أخواتي قد تزوجن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: من المعلوم أن البيت الذي تعيشين فيه مع زوجك هو بيت لزوجك، وله أن يمنع من شاء، وأن يأذن لمن شاء في دخوله وسكناه، فإذا كان زوجك يمنع من أن تأتي أمك عندك في بيته فإن له الحق في ذلك، ولكني أنصحه بأن يكون مَرِنا، وأن يأذن لأن تعيش أمك عندك في البيت؛ لما في ذلك من الإحسان إلى أمك، والإحسان إليك.

وقد ندب الله تعالى إلى الإحسان وأخبر أنه يحب المحسنين، فقال: ﴿ وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴾ [البقرة: ١٩٥]. فأَملي أن ينظر زوجك إلى أمك وإليك أيضا بعين العطف والرحمة، وقد جاء في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم: «ارْحَمُوا مَنْ فِي الأَرْضِ يَرْحَمُكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ». فإذا كان عيش والدتك عندك أطيب من عيشها عند أحد سواك، فالذي ينبغي أن يأذن لها بالسكنى في بيته هو الزوج.

مطالب مرتبط:

(۵۲۴۲) حکم هجر کردن زن خود بیشتر از سه روز

باید بدانیم که از واجبی که خوشبختی زندگی مشترک در آن است این است که معاشرت بین دو زوجین به بهترین نحو باشد ...

ادامه مطلب …

(۵۳۰۳) اگر زنم را امر کنم و او بگوید: إن شاء الله انجام می‌دهم و انجام نمی‌دهد، حکم این کار او چیست؟

بر او واجب است که آنچه به او امر کردی انجام دهد مادامی که ضرری بر او نداشته باشد یا معصیت الله و رسولش نباشد...

ادامه مطلب …

(۵۲۹۵) حکم زندگی با همسری نیک‌سیرت اما مبتلا به شرب خمر

معاشرت تو به نسبت این مرد حرام و ممنوع نیست چون که نوشیدن خمر مقتضای کفر نیست ولی او را زیاد نصیحت کن شاید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن نفع رساند اما هجر تو در بستر اگر که مصلحت ترک نوشیدن خمر در آن می‌باشد و این که از آن دست بکشد، جایز است و اگر در آن مصلحتی نمی‌باشد برای تو جایز نیست ...

ادامه مطلب …

(۵۲۹۳) حکم مداعبه نامتعارف با همسر و انزال خارج از محل جماع

جایز است در آنچه از زن خود که خواست بهره جوید مگر مقعد که برای مرد جایز نمی‌باشد در آن با زن خود جماع کند....

ادامه مطلب …

(۵۲۸۲) حکم عدم التزام زن به توافق پیش از سفر شوهر

من این زن را در این مورد تایید می‌کنم چون خانه‌‌ات هیچ کس در آن نیست که با آن انس گیرد و برای او خطرناک می‌باشد و چه بسا فاسق یا فاجری وارد خانه شود و شاید برای او مناسب نباشد که در خانه‌ی خانواده‌ات بماند و این باره معذور است که نزد خانواده‌اش بماند و بر او حرجی نیست...

ادامه مطلب …

(۵۲۸۰) حدّ شرعی غیبت مرد از همسر در غربت

دور ماندن از زن خود نباید از شش ماه تجاوز کند مگر این که زن بدان اجازه دهد و او در محلی امن باشد در این صورت به اندازه‌ی که به شوهر خود اجازه دهد اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه