پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۵۲۵۶) حکم حق حضانت و نگهداری دختر بین مادر، همسر و مادربزرگ

(۵۲۵۶) سوال: من شوهر دارم و دختری دارم که ۱۲ سال دارد و مادرم سن او بالا است و خواهرانم به اعتنایی ندارند و می‌خواهد که نزد من بماند و شوهرم قبول نمی‌کند مه نزد من بماند و مادرم می‌خواهد که نزد من بماند چون همراه با من راحت است و همسرم موافق این نیست چکار باید بکنم: آیا همسر و دخترم را رها کنم و خود را برای رعایت مادرم فارغ کنم با وجود این که خواهرنم نیز ازدواج کرده‌اند؟

جواب:

معلوم است آن خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنی خانه‌ی همسرت است و او می‌تواند هرکه را که بخواهد منع کند یا اینکه اجازه دهد داخل شود و زندگی کند و اگر شوهرت اجازه نمی‌دهد که مادرت در خانه‌اش بیاید این حق را دارد ولی او را نصیحت می‌کنم که نرم باشد و اجازه دهد که مادرت نزد تو در خانه‌اش زندگی کند که آن از احسان به مادرت و به تو می‌باشد.

و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ احسان را مستحب گردانیده است و خبر داده است که محسنین را دوست دارد: {وَأَحۡسِنُوۤا۟ۚ إِنَّ ٱللَّهَ یُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِینَ} [سوره البقرة: ۱۹۵] : (و نیکی کنید که الله نیکوکاران را دوست می‌دارد): لذا تمنای آن را دارم که شوهرت به تو و مادرت با نگاه عطف و رحمت نگاه کند و در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده است که می‌فرماید: «ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ»[۱]: (به کسانی که در  زمين هستند رحم كنيد، آنكه در آسمان است به شما رحم خواهد كرد): لذا اگر زندگی مادرت نزد تو بهتر از این است که نزد کسان دیگر باشد پس شایسته است که اجازه دهد در خانه‌ش زندگی کند.


[۱] رواه ابو داود (۴۹۴۱) و ترمذی (۱۹۲۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا متزوجة ولي بنت واحدة عمرها اثنتا عشرة سنة، والدتي امرأة كبيرة في السن وأخواتي لم يعتنوا بها، وتريد البقاء عندي، وزوجي لم يقبل أن تبقى عندي، وهي تريد أن تسكن عندي؛ لأنها ترتاح معي، وزوجي لا يوافق فماذا أفعل هل أترك زوجي وابنتي وأتفرغ لرعايتها، علما بأن أخواتي قد تزوجن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: من المعلوم أن البيت الذي تعيشين فيه مع زوجك هو بيت لزوجك، وله أن يمنع من شاء، وأن يأذن لمن شاء في دخوله وسكناه، فإذا كان زوجك يمنع من أن تأتي أمك عندك في بيته فإن له الحق في ذلك، ولكني أنصحه بأن يكون مَرِنا، وأن يأذن لأن تعيش أمك عندك في البيت؛ لما في ذلك من الإحسان إلى أمك، والإحسان إليك.

وقد ندب الله تعالى إلى الإحسان وأخبر أنه يحب المحسنين، فقال: ﴿ وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴾ [البقرة: ١٩٥]. فأَملي أن ينظر زوجك إلى أمك وإليك أيضا بعين العطف والرحمة، وقد جاء في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم: «ارْحَمُوا مَنْ فِي الأَرْضِ يَرْحَمُكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ». فإذا كان عيش والدتك عندك أطيب من عيشها عند أحد سواك، فالذي ينبغي أن يأذن لها بالسكنى في بيته هو الزوج.

مطالب مرتبط:

(۵۲۴۹) حکم ترک منزل شوهر در صورت استمرار سوء‌رفتار و امتناع از معاشرت نیکو

نظر من این است که او (زن) در خانه‌ی شوهرش بماند و صبر نماید و احتساب اجر کند تا این که فرزندان جدا نگردند و خانواده پراکنده نشود و هر چیزی نهایت و غایت دارد و همانطور که گفته شده است هیچ چیزی ثابت نیست.....

ادامه مطلب …

(۵۲۹۵) حکم زندگی با همسری نیک‌سیرت اما مبتلا به شرب خمر

معاشرت تو به نسبت این مرد حرام و ممنوع نیست چون که نوشیدن خمر مقتضای کفر نیست ولی او را زیاد نصیحت کن شاید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن نفع رساند اما هجر تو در بستر اگر که مصلحت ترک نوشیدن خمر در آن می‌باشد و این که از آن دست بکشد، جایز است و اگر در آن مصلحتی نمی‌باشد برای تو جایز نیست ...

ادامه مطلب …

(۵۲۸۴) حکم شرعی ترک طولانی‌مدت همسر بدون عذر موجه

اگر زن به عمل او راضی است، گناهی ندارد چون حق او است مگر این که در اهمال او ترسی بر فتنه افتادن زنش باشد یا که با آن به فتنه انداخته شود، که بر او واجب است مراعات زنش را بکند و اگر زنش از او طلب کند که نزدش باشد و به این غیبت طولانی راضی نگردد پس بر مرد واجب است که حق زنش را ادا کند و او را در این سفر ترک نکند....

ادامه مطلب …

(۵۲۵۵) حدود نیکی به والدین و وظیفه‌ی مرد نسبت به همسر و فرزندان

تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در خود و پسرش و نوه‌ها و عروسش رعایت کند چرا مه او در تمام اعمال خود که از او سر می‌زند مورد سوال قرار می‌گیرد.....

ادامه مطلب …

(۵۲۳۰) وجوب عدالت بین همسران در نفقه و رفتا

در هر آنچه توانایی عدالت دارد مانند خرجی و شب ماندن و غیره بر او واجب است که عدالت را بین همسرانش رعایت کند...

ادامه مطلب …

(۵۲۹۲) آیا برای شوهر جایز است که در طول سال زن خود را هجر کند؟

اگر زن واجب خود را ادا نموده است پس برای شوهر حرام است که او را هجر کند..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه