چهارشنبه 22 صفر 1448
۱۴ مرداد ۱۴۰۵
5 آگوست 2026

(۵۲۵۶) حکم حق حضانت و نگهداری دختر بین مادر، همسر و مادربزرگ

(۵۲۵۶) سوال: من شوهر دارم و دختری دارم که ۱۲ سال دارد و مادرم سن او بالا است و خواهرانم به اعتنایی ندارند و می‌خواهد که نزد من بماند و شوهرم قبول نمی‌کند مه نزد من بماند و مادرم می‌خواهد که نزد من بماند چون همراه با من راحت است و همسرم موافق این نیست چکار باید بکنم: آیا همسر و دخترم را رها کنم و خود را برای رعایت مادرم فارغ کنم با وجود این که خواهرنم نیز ازدواج کرده‌اند؟

جواب:

معلوم است آن خانه‌ای که در آن زندگی می‌کنی خانه‌ی همسرت است و او می‌تواند هرکه را که بخواهد منع کند یا اینکه اجازه دهد داخل شود و زندگی کند و اگر شوهرت اجازه نمی‌دهد که مادرت در خانه‌اش بیاید این حق را دارد ولی او را نصیحت می‌کنم که نرم باشد و اجازه دهد که مادرت نزد تو در خانه‌اش زندگی کند که آن از احسان به مادرت و به تو می‌باشد.

و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ احسان را مستحب گردانیده است و خبر داده است که محسنین را دوست دارد: {وَأَحۡسِنُوۤا۟ۚ إِنَّ ٱللَّهَ یُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِینَ} [سوره البقرة: ۱۹۵] : (و نیکی کنید که الله نیکوکاران را دوست می‌دارد): لذا تمنای آن را دارم که شوهرت به تو و مادرت با نگاه عطف و رحمت نگاه کند و در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمده است که می‌فرماید: «ارْحَمُوا مَنْ فِي الْأَرْضِ يَرْحَمْكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ»[۱]: (به کسانی که در  زمين هستند رحم كنيد، آنكه در آسمان است به شما رحم خواهد كرد): لذا اگر زندگی مادرت نزد تو بهتر از این است که نزد کسان دیگر باشد پس شایسته است که اجازه دهد در خانه‌ش زندگی کند.


[۱] رواه ابو داود (۴۹۴۱) و ترمذی (۱۹۲۴).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا متزوجة ولي بنت واحدة عمرها اثنتا عشرة سنة، والدتي امرأة كبيرة في السن وأخواتي لم يعتنوا بها، وتريد البقاء عندي، وزوجي لم يقبل أن تبقى عندي، وهي تريد أن تسكن عندي؛ لأنها ترتاح معي، وزوجي لا يوافق فماذا أفعل هل أترك زوجي وابنتي وأتفرغ لرعايتها، علما بأن أخواتي قد تزوجن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: من المعلوم أن البيت الذي تعيشين فيه مع زوجك هو بيت لزوجك، وله أن يمنع من شاء، وأن يأذن لمن شاء في دخوله وسكناه، فإذا كان زوجك يمنع من أن تأتي أمك عندك في بيته فإن له الحق في ذلك، ولكني أنصحه بأن يكون مَرِنا، وأن يأذن لأن تعيش أمك عندك في البيت؛ لما في ذلك من الإحسان إلى أمك، والإحسان إليك.

وقد ندب الله تعالى إلى الإحسان وأخبر أنه يحب المحسنين، فقال: ﴿ وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ ﴾ [البقرة: ١٩٥]. فأَملي أن ينظر زوجك إلى أمك وإليك أيضا بعين العطف والرحمة، وقد جاء في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم: «ارْحَمُوا مَنْ فِي الأَرْضِ يَرْحَمُكُمْ مَنْ فِي السَّمَاءِ». فإذا كان عيش والدتك عندك أطيب من عيشها عند أحد سواك، فالذي ينبغي أن يأذن لها بالسكنى في بيته هو الزوج.

مطالب مرتبط:

(۵۲۵۸) حکم ادامه‌ی زندگی با شوهر فاسق

نصیحتم به این مرد (اگرکه آنگونه که زنش گفته است باشد) این است که به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و دست از آنچه زنش او را وصف نمود بکشد تا زندگی او درست گردد و زندگی پاکی نصیبش شود...

ادامه مطلب …

(۵۲۵۵) حدود نیکی به والدین و وظیفه‌ی مرد نسبت به همسر و فرزندان

تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در خود و پسرش و نوه‌ها و عروسش رعایت کند چرا مه او در تمام اعمال خود که از او سر می‌زند مورد سوال قرار می‌گیرد.....

ادامه مطلب …

(۵۲۴۹) حکم ترک منزل شوهر در صورت استمرار سوء‌رفتار و امتناع از معاشرت نیکو

نظر من این است که او (زن) در خانه‌ی شوهرش بماند و صبر نماید و احتساب اجر کند تا این که فرزندان جدا نگردند و خانواده پراکنده نشود و هر چیزی نهایت و غایت دارد و همانطور که گفته شده است هیچ چیزی ثابت نیست.....

ادامه مطلب …

(۵۳۰۱) حکم شرعی عدم تمکین زوجه در انتقال به منزل شوهر

اگر همسرت در هنگام عقد بر تو شرط کرده است که او در خانه‌اش باقی می‌ماند که در این صورت باید به عهد خود وفا کنی...

ادامه مطلب …

(۵۲۹۸) اگر همسر (زن) لباس شرعی نپوشد، چکار باید کرد؟

بر شوهر واجب است که او را بر پوشیدن لباس شرعی مجبور کند و اگر نافرمانی می‌کند او را از بیرون رفتن از خانه منع کند....

ادامه مطلب …

(۵۲۸۷) آیا برای زن جایز است که شوهر و فرزندان کوچک خود را رها کند و برای کار به کشور دیگر برود؟

برای زن جایز نیست که سفر کند مگر به اجازه‌ی شوهر خود و این برای او حلال نیست مگر این که با محرم سفر کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه