(۵۲۲۲) سوال: شخصی همسری داشته سپس با زنی دیگر ازدواج میکند و زن اول از شوهرش میخواهد که زیورآلاتی مانند آن زیورآلاتی که به زن دومش داده است، بدهد آیا این بر او لازم است یا نه؟
جواب:
لازم نیست که مثل آن را به زن اول بدهد اگر که به اندازهای که به او داده است که معمولا به زنی که ازدواج کرده است میدهند اما اگر بیشتر از آن داده است پس به آن اندازهای که بیشتر داده را به زن اول نیز باید بدهد.
مثال آن: اگر معمولا مرد هنگامی که ازدواج میکند به زنش به اندازه ۱۰۰۰۰ ریال زیورآلات میدهد اگر به این اندازه بدهد پس در این حالت به زن اول خود چیزی نمیدهد اما اگر ۱۱۰۰۰ ریال زیورآلات به او بدهد پس باید زه همسر اول خود نیز ۱۰۰۰ ریال بدهد چون این ۱۰۰۰ ریال بیشتر از آنچیزی است که به زنی که ازدواج کرده است میدهند.
و قول صحیح درباره عدالت کردن بین همسران آن است که در هرآنچه امکان عدالت کردن وجود دارد چه آن هدیه یا نفقه باشد عدالت کردن واجب است بلکه حتی در جماع نمودن اگر بتواند نیز بر او واجب است که در آن عدالت را رعایت کند زیرا رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم میفرماید: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا؛ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ مَائِلٌ»[۱] : (هرکس دو همسر داشته باشد و به يکی از آنها میل کند، روز قيامت درحالی – به ميدانِ حشر – می آيد که نيمی از بدنش خميده است): مگر این که یکی از همسران از حق خود بگذرد که در این صورت اشکالی ندارد که دیگری را بر آن همسری که از حق خود گذشته است، و به اندازهای که از آن حق گذشته است، برتری دهد.
و دلیل آن، این است که سَوْدة دختر زمعة رَضِيَاللهُعَنْهَا یکی از امهات المؤمنین، روزش را به عائشه رَضِيَاللهُعَنْهَا بخشید لذا برای عائشه رَضِيَاللهُعَنْهَا روز خودش و روز سوده بود پس هنگامی که زنی راضی بود که زن دیگر همسرش در نفقه یا هدیه یا چیزهای دیگر که در آن حق دارد، بر او برتری جوید، این حق را دارد و در این صورت برای شوهر اشکالی ندارد که این گذشت از حق خود (زن) را بپذیرد ولی برای او حلال نیست که او را در تنگنا قرار دهد تا از حق خود بگذرد زیرا این گذشت از روی غیر رضایت او و از روی اجبار بوده است و برای کسی جایز نیست که کسی را برای گذشت از حق خود مجبور کند.
[۱] رواه احمد (۷۹۳۶) و ابو داود (۲۱۳۳) و الترمذی (۱۱۴۱) و ابن ماجه (۱۹۶۹).