سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۸۵۵) حکم شرعی وصیت به نفع پسران و محروم‌کردن دختران از ارث

(۴۸۵۵) سوال: پرسش: مردی زمین بسیار و بستانها و نخلستانها و فرزندان دختر و پسر داشت. وقتی پا به سن گذاشت وصیتی از خود به جای گذاشت بدین شرح که تمام زمین‌ها و هر چه دارم به پسرانم و فرزندان آنها تعلق خواهد گرفت و به دخترانم چیزی نخواهد رسید. حال این فرد مرده است و فرزندش این وصیت را اجرا کرده و دختران و فرزندانشان را از ارث محروم کرده است. آیا این کار جایز است و آیا این مرد دچار گناه شده است؟ لطفا سوال ما را پاسخ بفرمایید ممنون.

جواب:

قول اصح در میان اقوال علما این است که تخصیص ارثیه‌ به یکی از وراث جایز نبوده و این وصیت باطل است. باید این مال را به ترکه بازگردانند تا بر حسب آنچه در کتاب خدا و سنت پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم   آمده میان وراث تقسیم گردد زیرا خداوند سبحان خود ارثیه را بین کسانی که شایسته دریافت آن هستند تقسیم نموده و آن را یک فریضه واجب قرار داده است و هیچکدام از ما (بهتر از خدا) بر خیر خود آگاه نیستیم در حدیثی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم   آمده که: « إن الله قد أعطی کل ذي حق حقه، فلا وصیة لوارث» «خداوند به هر ذی حقی حقش را داده است و هیچ وارثی حق وصیت کردن ندارد».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هناك رجل له أرض واسعة، وفي الأرض حديقة فيها نخيل وثمار، وعنده ذُرِّيَّة رجال ونساء، ولما كبر وتقدم عمره ترك وصية، وقال: إن أرضي وجميع ما فيها هي وقف لأولادي الذكور ولذريتهم، أما بناتي، فلا حق لهن في الوقف، ولا يرثون. وفعلا هذا الرجل توفي، ونفذ ابنه هذه الوصية، وحرم البنات وذريتهن، فهل يصح هذا الوقف، وهل يأثم هذا الرجل، نرجو التكرم بالإجابة على هذا السؤال؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الصحيح من أقول أهل العلم في هذه المسألة أنه لا يجوز أن يخص أحدا من ورثته بشيء من الوصية، وأن هذه الوصية باطلة، وأنه يجب أن تُرَدَّ في الميراث، ويرثها الورثة على حسب ما في كتاب الله – تعالى – وسنة رسوله صلى الله عليه وسلم وذلك لأن الله سبحانه وتعالى- تولى بنفسه قسمة الميراث بين مستحقيه، وأخبر أنه -تعالى- فرض ذلك فريضة، وأنه لا يعلم أحد منا أيهم أقرب لنا نفعا، وفي الحديث عن رسول صلى الله عليه وسلم: «إِنَّ اللَّهَ قَدْ أَعْطَى كُلَّ ذِي حَقٌّ حَقَّهُ، فَلَا وَصِيَّةَ لِوَارِثٍ».

مطالب مرتبط:

(۴۸۶۷) حکم شرعی وصیت شفاهی پدربزرگ و تعلق ثلث اموال به دایی و وراث

وصیت پدربزرگت برای دایی‌ات کاملا نادرست بوده است و تنها در صورتی جایز است که باقی ورثه به او اجازه بدهند. ...

ادامه مطلب …

(۴۸۵۷) حکم واگذاری اموال به برادر به توصیه دختر

بهترین کار این است که مالت در دست خودت بماند و آن را به نام هیچکس ثبت نکنی. زیرا تو نمی‌دانی چه چیزی در آینده در انتظار تو است....

ادامه مطلب …

(۴۸۶۰) آیا آوردن خاک، سنگ یا آب از اماکن مقدس برای دیگران لازم است؟

این درخواست‌هایی که از تو شده ابدا لازم الاجرا نیستند و باید درخواست آنها را رد کنی و بهتر است به جای این امور، در مشاعر برای آنها دعا کنی که این برای دنیا و آخرتشان بهتر است و اولی‌تر و مفیدتر است....

ادامه مطلب …

(۴۸۶۴) حکم شرعی اجرای وصیت پیش از مرگ و انتقال زکات به شهر دیگر

اگر انسان ثلث مالش را در زمان حیاتش تقسیم کند دیگر نام این کار وصیت نخواهد بود بلکه هدیه و بخشش است و انسان تا زمانی که زنده و سالم است می‌تواند هرچقدر که می‌خواهد را از مال خود به دیگران ببخشد...

ادامه مطلب …

(۴۸۶۳) حکم شرعی در مورد وصیت به نفع برادر و محروم کردن همسر از ارث

این کار حرام است زیرا شامل وصیت برای برخی از ورثه و محروم کردن برخی دیگر است...

ادامه مطلب …

(۴۸۵۲) آیا وصیت به نصف دارایی برای امور خیریه با وجود ورثه جایز است؟

وصیت بیش از یک سوم اموال بر انسان حرام است، اما اگر کسی از روی جهل یا سهل انگاری بیش از یک سوم مالش را وصیت کرد، پس از مرگش ورثه می‌توانند به اختیار خود قسمت اضافی آن را یا بپذیرند و یا نپذیرند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه