(۴۸۵۳) سوال: من بیش از هر کس دیگری در خانواده به پدرم چه در اوقات بیماری و چه در اوقات تندرستی وی خدمت میکردم. هنگامی که برای آخرین بار پیش از وفاتش بیمار شد یکی از برادرانم به او گفت: اگر خدای نکرده فوت کنی همسرت ما را از خانه بیرون خواهد کرد. وقتی بیماری او شدید شد وصیت کرد که ثلث خانه از آن من باشد و برای آن سندی رسمی اخذ نمود که در آن گزارش پزشکی وجود دارد و در گزارش پزشکی قید شده که او در (در هنگام وصیت) در سلامت کامل عقلی بوده است و با رغبت و اراده کامل یک سوم خانه را به نام من ثبت کرده است تا پاداشی باشد برای زحمتی که برای او کشیدهام و توجهی که به او داشتهام. کسی بر این امر اعتراضی نکرد. مدتی پس از فوت پدرم ازدواج کردم. پس از ازدواجم همسر پدرم و برخی از برادرانم از من خواستند که از عمل به وصیت پدر صرف نظر کنم و آن را اجر ا نکنم. سخن آنان این بود که اگر قبل از وفات پدرمان ازدواج کرده بودی، هرگز چنین وصیتی برای تو نمیکرد و حال که ازدواج کردهای دیگر این مال حق تو نیست و اگر به این وصیت عمل کنی پدرمان در پیشگاه خدا پاسخگو خواهد بود و خداوند او را به خاطر این وصیت عذاب خواهد داد و تو نیز ثوابت برای خدمت به پدر را ازدست خواهی داد. لطفا به من بفرمایید که آیا عمل پدرم مخالف شرع بوده است و مرتکب گناه شده و خداوند او را عذاب خواهد داد؟ خداوند به شما اجر و ثواب عنایت بفرماید.
جواب:
وصیت یک شخص برای یکی از وراثش حرام است زیرا خداوند منان میفرمایند: {فریضة من الله}{فریضه ای از جانب خدا} (نساء: ١١) ارثیه اصول و فروعی دارد و خداوند متعال در آیات مواریث درباره زوجین و برادر ناتنی از مادر فرموده است:{ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ ۚ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ* وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُهِينٌ*}{ اینها (احکام و) حدود الهی است، و هر کس از الله و پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم ش اطاعت کند، و ی را به باغهایی در آورد که از زیر (درختان) آن نهرها جاری است، در آن جاودانهاند، و این پیروزی بزرگی است.* و هر کس از الله و پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم ش نافرمانی کند و از حدود او تجاوز کند، وی را در آتشی وارد میکند که جاودانه در آن خواهد ماند، و برای او عذاب خوار کنندهای است.} (نساء: ١٣، ١٤) و در آخر سوره نسا که درباره برادران و خواهران است در آخر آیه میفرماید:{ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّوا۟ ۗ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمٌۢ}{الله (احکام خویش را) برای شما بیان میکند تا گمراه نشوید، و الله به همه چیز داناست».}(نساء: ١٧٦) و سخن پیامبر صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم است که میفرماید:«إن الله قد أعطی کل ذي حق حقه، فلا وصیة لوارث» «خداوند به هر ذی حقی حقش را داده است و هیچ وارثی حق وصیت کردن ندارد» پس وصیت پدرت برای تو کاملا ظالمانه بوده است و اجرای آن جایز نیست، مگر اینکه دیگر وراث بر انجام آن رضایت دهند و چون گفتید یک بار رضایت دادهاند دیگر حق ندارند نظر خود را عوض کنند و این وصیت قابل اجرا است. اما اگر مصلحت میدانی برای اینکه در بین خانواده اختلاف ایجاد نگردد از انجام این وصیت صرف نظر کن زیرا این کار بسیار نیکوتر و بهتر است.