(۴۸۴۹) سوال: چرا اسلام وصیت برای وارث را منع کرده است؟

جواب:

علت این است که وصیت کردن برای وارث تعدی از حدود الهی است و خداوند تعالی برای فرائض و مواریث حدود تعیین فرموده‌اند و در قرآن کریم آمده است که:{ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ ۚ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ* وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُهِينٌ*}{ این‌ها (احکام و) حدود الهی است، و هر کس از الله و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ش اطاعت کند، و ی را به باغ‌هایی در آورد که از زیر (درختان) آن نهرها جاری است، در آن جاودانه‌اند، و این پیروزی بزرگی است.* و هر کس از الله و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ش نافرمانی کند و از حدود او تجاوز کند، وی را در آتشی وارد می‌کند که جاودانه در آن خواهد ماند، و برای او عذاب خوار کننده‌ای است.} (نساء: ١٣، ١٤) مثلا اگر انسان یک خواهر تنی و یک دختر داشت، نصف ارثیه به دختر و باقیمانده به خواهر خواهد رسید. اما اگر متوفی وصیت می‌کرد که مثلا ثلث مال به دخترش برسد و این بدان معنا بود که به خواهر کمتر از ثلث برسد، این امر بدون شک تجاوز از حدود الهی محسوب می‌گردید.

به همین شیوه اگر کسی دو پسر داشت، آشکار است که مال بین آنها به صورت نصف و مساوی تقسیم می‌شد. اما اگر وصیت می‌کرد که به یکی از آنها ثلث مال برسد، قطعا به یکی یک سوم و به دیگری دو سوم می‌رسید که این نیز تجاوز از حدود الهی بوده و بدون شک حرام است.  اگر وصیت حلال می‌شد هرکس مطابق  میل خود وصیت می‌کرد و هر کدام از وراث را که می‌خواست از ارث محروم یا کم بهره می‌کرد و به هرکس دیگر که می‌خواست ارثیه بیشتری می‌داد.