شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۷۱۱) کم شرعی تأخیر در پرداخت حقوق کارگر

(۴۷۱۱) سوال: من نزد شخصی با حقوق ماهیانه کار می کنم، با وجود اینکه من کاملا وظیفه ام را انجام می دهم، این شخص حقوق مرا بیش از حد متعارف به تأخیر می اندازد: سه ماه یا چهار ماه، و بهانه می آورد که چیزی ندارم که پرداخت کنم، با توجه به اینکه من از بعضی از گارگران وی شنیده ام که او آنچه که بر ذمه اش ( عهده اش) است کامل نمی پردازد، آیا جایز است از باب احتیاط، حقوق خود را بدون اطلاع وی بگیرم؟

جواب:

برای انسان شایسته نیست اگر کسی به او ظلم کرد و حقش را به طور کامل از او دریافت نکرد، بدون اطلاع مالش را بگیرد، زیرا پیامبر _ سلام و درود خدا بر او و خاندانش باد- فرمود: « امانت آن کس که تو را امین دانسته ادا کن  و به آن کس که به تو خیانت کرده است، خیانت مکن». گرفتن آن ( مال) بدون اطلاع وی خیانت است مگر در نفقه، پس اگر کسی دارای نفقه است، وکسی که نفقه بر عهده اوست آن را به وی پرداخت نکرد، او می تواند که از مال وی بدون اطلاعش،  بردارد، به همین دلیل هند بنت عتبه از پیامبر _ سلام و دروخد خدا بر او و خاندانش باد- سوال کرد و گفت: یا رسول الله همانا ابو سفیان مرد بخیلی است و آنچه را که به من می دهد کفاف من و فرزندم را نمی کند اما از او می گیرم در حالی که نمی داند، پس [رسول خدا ص] فرمود: آنچه را که کفاف تو و فرزندت را می کند، منصفانه بگیر».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أعمل عند شخص بمرتب شهري، ومع أنني أقوم بواجبي بشكل كامل، يقوم هذا الشخص بتأخير المرتب المستحق أكثر مما هو متعارف عليه ثلاثة شهور، أو أربعة شهور، ويتذرع بأن ليس لديه ما يدفع، مع العلم بأني سمعت من بعض العمالة عنده بأنه لا يعطي ما هو مستحق في ذمته بشكل كامل، فهل يجوز أن آخذ أجري من دون علمه من باب الحيطة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يَحِلُّ لإنسان إذا ظلمه أحد، ولم يُوفّه حقه أن يأخذ من ماله بغير علمه، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «أَدَّ الْأَمَانَةَ إِلَى مَنِ اثْتَمَنَكَ، وَلَا تَخَنْ مَنْ خَانَكَ». وأخذه بلا علمه خيانة، إلا اثْ في النفقة فقط، فإن الذي له النفقة إذا لم يقم بها من تجب عليه، فله أن يأخذ من ماله بغير علمه، وذلك لأن هند بنت عتبة رضي الله عنها سألت النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وقالت: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ، وَلَيْسَ يُعْطِينِي مَا يَكْفِينِي وَوَلَدِي، إِلَّا مَا أَخَذْتُ مِنْهُ وَهُوَ لَا يَعْلَمُ، فَقَالَ: «خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ، بِالْمَعْرُوفِ».

مطالب مرتبط:

(۴۷۰۴) حکم شرعی دریافت دستمزد برای تدریس قرآن

همان طور که انسان مصحفی با پول می­خرد تا آن را قرائت کند، همان طور می­تواند کسی را استخدام کند تا به او قرائت قرآن را آموزش دهد و هیچ اشکالی در این امر نیست....

ادامه مطلب …

(۴۶۹۱) حکم اسلام درباره حق سرقفلی چیست؟

اگر موجر قبل از موعد اتمام قرارداد از مستاجر تقاضای تخلیه ملک را دارد، طلب مبلغی پول به عنوان عوض مدت باقیمانده از قرارداد بلامانع است....

ادامه مطلب …

(۴۷۰۵) کم شرعی دریافت پول برای قرائت فاتحه در مراسم ترحیم

جایز نیست کسی به خاطر تلاوت قرآن چیزی اخذ کند، اما دریافت وجه برای تعلیم قرآن مجاز است. زیرا تعلیم قرآن بر خلاف قرائت عملی است که نفعش به غیر می­رسد....

ادامه مطلب …

(۴۶۹۷) حکم دریافت دستمزد برای انجام وظایف دینی

پول یا هر چیز دیگری که به ازای انجام عباداتی که نفعشان به غیر می­رسد، به کسی پرداخت می­شوند، به سه دسته تقسیم می­شوند:...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۲) حکم پرداخت پول برای به جا آوردن نماز و روزه‌های قضا شده فرد فوت شده

آن مبلغی که به آن شخص دیگر داده­اند تا نماز و روزه­ها را به جای آورد بی گمان صحیح نیست. زیرا قرارداد استخدامی برای اعمال تقربی ابدا جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۸) حکم دریافت دستمزد برای آموزش قرآن و احادیث

قول ارجح این است که بر خلاف دریافت دستمزد برای تلاوت قرآن که حرام است، دریافت دستمزد برای آموزش قرآن جایز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه