جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۴۷۱۱) کم شرعی تأخیر در پرداخت حقوق کارگر

(۴۷۱۱) سوال: من نزد شخصی با حقوق ماهیانه کار می کنم، با وجود اینکه من کاملا وظیفه ام را انجام می دهم، این شخص حقوق مرا بیش از حد متعارف به تأخیر می اندازد: سه ماه یا چهار ماه، و بهانه می آورد که چیزی ندارم که پرداخت کنم، با توجه به اینکه من از بعضی از گارگران وی شنیده ام که او آنچه که بر ذمه اش ( عهده اش) است کامل نمی پردازد، آیا جایز است از باب احتیاط، حقوق خود را بدون اطلاع وی بگیرم؟

جواب:

برای انسان شایسته نیست اگر کسی به او ظلم کرد و حقش را به طور کامل از او دریافت نکرد، بدون اطلاع مالش را بگیرد، زیرا پیامبر _ سلام و درود خدا بر او و خاندانش باد- فرمود: « امانت آن کس که تو را امین دانسته ادا کن  و به آن کس که به تو خیانت کرده است، خیانت مکن». گرفتن آن ( مال) بدون اطلاع وی خیانت است مگر در نفقه، پس اگر کسی دارای نفقه است، وکسی که نفقه بر عهده اوست آن را به وی پرداخت نکرد، او می تواند که از مال وی بدون اطلاعش،  بردارد، به همین دلیل هند بنت عتبه از پیامبر _ سلام و دروخد خدا بر او و خاندانش باد- سوال کرد و گفت: یا رسول الله همانا ابو سفیان مرد بخیلی است و آنچه را که به من می دهد کفاف من و فرزندم را نمی کند اما از او می گیرم در حالی که نمی داند، پس [رسول خدا ص] فرمود: آنچه را که کفاف تو و فرزندت را می کند، منصفانه بگیر».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أعمل عند شخص بمرتب شهري، ومع أنني أقوم بواجبي بشكل كامل، يقوم هذا الشخص بتأخير المرتب المستحق أكثر مما هو متعارف عليه ثلاثة شهور، أو أربعة شهور، ويتذرع بأن ليس لديه ما يدفع، مع العلم بأني سمعت من بعض العمالة عنده بأنه لا يعطي ما هو مستحق في ذمته بشكل كامل، فهل يجوز أن آخذ أجري من دون علمه من باب الحيطة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يَحِلُّ لإنسان إذا ظلمه أحد، ولم يُوفّه حقه أن يأخذ من ماله بغير علمه، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «أَدَّ الْأَمَانَةَ إِلَى مَنِ اثْتَمَنَكَ، وَلَا تَخَنْ مَنْ خَانَكَ». وأخذه بلا علمه خيانة، إلا اثْ في النفقة فقط، فإن الذي له النفقة إذا لم يقم بها من تجب عليه، فله أن يأخذ من ماله بغير علمه، وذلك لأن هند بنت عتبة رضي الله عنها سألت النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وقالت: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ، وَلَيْسَ يُعْطِينِي مَا يَكْفِينِي وَوَلَدِي، إِلَّا مَا أَخَذْتُ مِنْهُ وَهُوَ لَا يَعْلَمُ، فَقَالَ: «خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ، بِالْمَعْرُوفِ».

مطالب مرتبط:

(۴۶۹۳) حکم شرعی تمدید قرارداد با مستاجری که نماز نمی‌خواند

بهتر است پدر شما در هنگام تمدید قرارداد بر او شرط بگذارد که باید در نمازهای جماعت شرکت کند چرا که با این اقدام در بر و تقوا مشارکت می­کند ...

ادامه مطلب …

(۴۶۸۸) آیا درآمد حاصل از کار دوم بدون اطلاع کارفرما حرام است؟

تا زمانی که بین تو و ضامنت شرط و توافقی مبنی بر که چه با اجرت و جه بدون اجرت نباید برای دیگران کار بکنی...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۴) حکم شرعی دریافت دستمزد برای تدریس قرآن

همان طور که انسان مصحفی با پول می­خرد تا آن را قرائت کند، همان طور می­تواند کسی را استخدام کند تا به او قرائت قرآن را آموزش دهد و هیچ اشکالی در این امر نیست....

ادامه مطلب …

(۴۷۱۲) آیا پرداخت درصدی به کارگر علاوه بر حقوق ماهیانه جایز است؟

اگر به او اجازه  معامله درصدی با کارگران را دادند پس بر او در این معامه باکی نیست به شرطی که کار را بپذیرد و آنچه که خواسته شده انجام بدهد..

ادامه مطلب …

(۴۷۰۵) کم شرعی دریافت پول برای قرائت فاتحه در مراسم ترحیم

جایز نیست کسی به خاطر تلاوت قرآن چیزی اخذ کند، اما دریافت وجه برای تعلیم قرآن مجاز است. زیرا تعلیم قرآن بر خلاف قرائت عملی است که نفعش به غیر می­رسد....

ادامه مطلب …

(۴۷۰۷) آیا مجاز است از کارگران تحت کفالت درصدی از سود یا مبلغی ثابت دریافت کنیم؟

جذب کارگر از خارج کشور، در شرایطی که بین واردکننده و بین حکومت (خداوند به حکومت توفیق دهد) شروط معینی وجود داشته باشد:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه