سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۷۱۱) کم شرعی تأخیر در پرداخت حقوق کارگر

(۴۷۱۱) سوال: من نزد شخصی با حقوق ماهیانه کار می کنم، با وجود اینکه من کاملا وظیفه ام را انجام می دهم، این شخص حقوق مرا بیش از حد متعارف به تأخیر می اندازد: سه ماه یا چهار ماه، و بهانه می آورد که چیزی ندارم که پرداخت کنم، با توجه به اینکه من از بعضی از گارگران وی شنیده ام که او آنچه که بر ذمه اش ( عهده اش) است کامل نمی پردازد، آیا جایز است از باب احتیاط، حقوق خود را بدون اطلاع وی بگیرم؟

جواب:

برای انسان شایسته نیست اگر کسی به او ظلم کرد و حقش را به طور کامل از او دریافت نکرد، بدون اطلاع مالش را بگیرد، زیرا پیامبر _ سلام و درود خدا بر او و خاندانش باد- فرمود: « امانت آن کس که تو را امین دانسته ادا کن  و به آن کس که به تو خیانت کرده است، خیانت مکن». گرفتن آن ( مال) بدون اطلاع وی خیانت است مگر در نفقه، پس اگر کسی دارای نفقه است، وکسی که نفقه بر عهده اوست آن را به وی پرداخت نکرد، او می تواند که از مال وی بدون اطلاعش،  بردارد، به همین دلیل هند بنت عتبه از پیامبر _ سلام و دروخد خدا بر او و خاندانش باد- سوال کرد و گفت: یا رسول الله همانا ابو سفیان مرد بخیلی است و آنچه را که به من می دهد کفاف من و فرزندم را نمی کند اما از او می گیرم در حالی که نمی داند، پس [رسول خدا ص] فرمود: آنچه را که کفاف تو و فرزندت را می کند، منصفانه بگیر».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أعمل عند شخص بمرتب شهري، ومع أنني أقوم بواجبي بشكل كامل، يقوم هذا الشخص بتأخير المرتب المستحق أكثر مما هو متعارف عليه ثلاثة شهور، أو أربعة شهور، ويتذرع بأن ليس لديه ما يدفع، مع العلم بأني سمعت من بعض العمالة عنده بأنه لا يعطي ما هو مستحق في ذمته بشكل كامل، فهل يجوز أن آخذ أجري من دون علمه من باب الحيطة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يَحِلُّ لإنسان إذا ظلمه أحد، ولم يُوفّه حقه أن يأخذ من ماله بغير علمه، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: «أَدَّ الْأَمَانَةَ إِلَى مَنِ اثْتَمَنَكَ، وَلَا تَخَنْ مَنْ خَانَكَ». وأخذه بلا علمه خيانة، إلا اثْ في النفقة فقط، فإن الذي له النفقة إذا لم يقم بها من تجب عليه، فله أن يأخذ من ماله بغير علمه، وذلك لأن هند بنت عتبة رضي الله عنها سألت النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وقالت: يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا سُفْيَانَ رَجُلٌ شَحِيحٌ، وَلَيْسَ يُعْطِينِي مَا يَكْفِينِي وَوَلَدِي، إِلَّا مَا أَخَذْتُ مِنْهُ وَهُوَ لَا يَعْلَمُ، فَقَالَ: «خُذِي مَا يَكْفِيكِ وَوَلَدَكِ، بِالْمَعْرُوفِ».

مطالب مرتبط:

(۴۶۹۴) حکم ساخت تالار عروسی با احتمال انجام محرمات در آن

اگر نمی­تواند از این محرمات جلوگیری به عمل آورد و مردم در تالاری که از او اجاره می­گیرند هر چه بخواهند انجام می­دهند، پس نباید اقدام به ساخت این تالار نماید...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۵) حکم دریافت پول برای قرائت قرآن و اجرت دادن به قاری

استخدام کردن قاری و پرداخت کردن پول به قاری به ازای قرائت قرآن حرام است و جایز نیست. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۵) کم شرعی دریافت پول برای قرائت فاتحه در مراسم ترحیم

جایز نیست کسی به خاطر تلاوت قرآن چیزی اخذ کند، اما دریافت وجه برای تعلیم قرآن مجاز است. زیرا تعلیم قرآن بر خلاف قرائت عملی است که نفعش به غیر می­رسد....

ادامه مطلب …

(۴۶۹۹) حکم دریافت پول برای خواندن قرآن به نیت شفا

انسان نباید به ازای قرائت قرآن پولی از کسی بگیرد. قرائت قرآن جزو عبادات است و عبادات باید به صورت خالص برای خدای تعالی انجام شوند و انسان نباید آن را به منظوری دنیوی انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۴۷۱۵) آیا دریافت بیعانه از مشتریان در دفاتر املاک جایز است؟

اگر مستأجر پانصد ریال به عنوان بیعانه به شما داد و نیامد و شما از آمدنش مأیوس شدید، پس آن برای شماست، اما مقداری از اجرت آن برای صاحب املاک و صاحب دفتر است،..

ادامه مطلب …

(۴۶۹۷) حکم دریافت دستمزد برای انجام وظایف دینی

پول یا هر چیز دیگری که به ازای انجام عباداتی که نفعشان به غیر می­رسد، به کسی پرداخت می­شوند، به سه دسته تقسیم می­شوند:...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه