جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۴۷۰۸) آیا دریافت درصدی از درآمد کارگران پس از اجازه دادن به آنها برای کار آزاد جایز است؟

(۴۷۰۸) سوال: اگر کسی برای استخدام چند کارگر درخواست بدهد، اما پس از مدتی دیگر به چند نفر از آنها نیاز نداشته باشد و به آنها اجازه دهد تا در بازار آزاد کار کنند به شرط اینکه مبلغی پول یا درصدی از درآمد ماهانه یا سالانه خود را به او بدهند، آیا دچار معصیت و گناه شده است و آیا این پولی که می­گیرد حلال است؟ لطفا پاسخ دهید خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

اگر کار کارفرما با کارگری تمام شد، می­تواند اگر مدت قرارداد تمام شده او را به کشورش بازگرداند، یا اینکه آنها را مطابق قانون به کفیل دیگری واگذار کند. اما اگر چنین نکرد حلال نیست از آنها و از کار آنها پول بگیرد، زیرا هیچ نقشی در کار و شغل آنها در بازار ندارد.

و بسیاری از مردم (از خداوند منان می­خواهم ما و ایشان را هدایت فرماید) هیچ دغدغه­ای جز طمع و حرص مال ندارند و مشاهده می­کنیم که کارگران زیادی از خارج کشور جذب می­کنند که تنها به تعداد کمی از آنها نیاز دارند و حتی ممکن است ابدا به هیچکدام از آنها نیاز نداشته باشند. پس از جذب، آنها را در بازار رها کرده و از آنها (چه کار کنند چه نکنند) پول ماهانه می­گیرند و آشکار است که این امر کاملا غلط است و از یک لحاظ مخالف قانون و از لحاظ دیگر ظلم به این کارگران است زیرا ممکن است در بعضی از ماهها نتواند به وجهی که این کفیل از آنا طلب می­کند دست یابند.

پس بر مسلمین واجب است که تقوای خدا را پیشه کنند و رزق را از راههای حلال طلب نمایند تا آنچه که خدا به آنها وعده داده آنجا که می­فرماید:” وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا(٢)وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ۚ” “و هرکس که از الله بترسد، (الله) راه نجاتی برای او قرار می‌دهد. ( ۳ )و او را از جایی که گمان ندارد روزی می‌دهد”، شامل حال آنها شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا استقدم الشخص عُمالا للعمل لديه، وقد استغنى عن بعضهم في العمل، وتركهم يعملون في السوق بموجب نسبة يأخذها منهم في الشهر، أو مبلغ مُعَيَّن يأخذه منهم في السنة، هل في ذلك إثم، وهل المبلغ الذي يأخذه منهم حلال أم حرام أفتونا مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا أتى الإنسان بعمال فزادوا عن حاجته، فإنه بإمكانه أن يَرُدَّهم إلى ديارهم إذا كانت المدة التي بينه وبينهم قد انتهت، أو يتنازل لهم إلى كفيل آخر حسبما يقتضيه النظام، فإن لم يتمكن من ذلك، فإنه لا يحل له أن يأخذ عليهم نسبة من أعمالهم التي ليس له فيها أثر.

وكثير من الناس – نسأل الله لنا ولهم الهداية- ليس لهم هم إلا الطمع والجشع، فتجدهم يستقدمون عمالا كثيرين لا يحتاجون إلا إلى قليل منهم، وربما لا يحتاجون منهم أحدا أبدا، ويتركونهم في الأسواق، ويضربون عليهم ضريبة كل شهر، سواء عملوا أم لم يعملوا، ولا شك أن هذا غلط مخالف للأنظمة من وجه، وظُلم لهؤلاء العمال من وجه آخر، لأنه ربما يحصل العامل هذه الضريبة التي ضَرَبَها عليه كفيله، وربما لا يُحصِّلُها، فيكون في هذا ظلم له. والواجب على المسلمين أن يتقوا الله – عز وجل – وأن يُجملوا في الطلب وأن يطلبوا الرزق من أبوابه الحلال، حتى يحصل لهم ما وعدهم الله به في قوله: ﴿ وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقَهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ﴾ [الطلاق: ۲ -3].

مطالب مرتبط:

(۴۷۱۲) آیا پرداخت درصدی به کارگر علاوه بر حقوق ماهیانه جایز است؟

اگر به او اجازه  معامله درصدی با کارگران را دادند پس بر او در این معامه باکی نیست به شرطی که کار را بپذیرد و آنچه که خواسته شده انجام بدهد..

ادامه مطلب …

(۴۷۰۶) گرفتن خانه با قرارداد صبره چگونه است؟

عرف عام مانند مالک ملک صبره شده است و در ملک زراعت می­کند و جوی آب می­زند و چاه می­کند و اگر زمین مسکونی باشد در آن مسکن بنا می­نهد و آن را اجاره می­دهد و به طور خلاصه تا وقتی که صبره برقرار باشد، مانند یک مالک در آن رفتار می­کند و مانند مستاجر نیست که تنها وفق بندهای اجاره می­تواند رفتار کند....

ادامه مطلب …

(۴۶۹۰) حکم شرعی اجاره دادن مغازه به سالن‌های آرایشی

اجاره دادن مغازه به آرایشگران تنها در صورتی مجاز است که با آنها توافق کنید که از اصلاح ریش اجتناب کنند و اگر برای موجر ثابت شد که اقدام به این کار کرده­اند، بتواند قرارداد را فسخ کند، زیرا شرط موجر صحیح بوده و آنها به آن عمل نکرده­اند....

ادامه مطلب …

(۴۶۹۸) حکم دریافت دستمزد برای آموزش قرآن و احادیث

قول ارجح این است که بر خلاف دریافت دستمزد برای تلاوت قرآن که حرام است، دریافت دستمزد برای آموزش قرآن جایز است...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۱) حکم اسلام درباره حق سرقفلی چیست؟

اگر موجر قبل از موعد اتمام قرارداد از مستاجر تقاضای تخلیه ملک را دارد، طلب مبلغی پول به عنوان عوض مدت باقیمانده از قرارداد بلامانع است....

ادامه مطلب …

(۴۷۰۹) حکم شرعی درخواست دستمزد در صورت غیبت از مدرسه به دلیل بیماری

اگر فرد به خاطر عذری از کار خودداری کرد، و اگر کسی را در جای خود قرار داد، مستحق حقوق کامل است، و اگر کسی را به جای خود قرار نداد، پس آن بستگی به سازمانی دارد- سازمان های دولتی- که در آن کار می کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه