چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۴۷۰۸) آیا دریافت درصدی از درآمد کارگران پس از اجازه دادن به آنها برای کار آزاد جایز است؟

(۴۷۰۸) سوال: اگر کسی برای استخدام چند کارگر درخواست بدهد، اما پس از مدتی دیگر به چند نفر از آنها نیاز نداشته باشد و به آنها اجازه دهد تا در بازار آزاد کار کنند به شرط اینکه مبلغی پول یا درصدی از درآمد ماهانه یا سالانه خود را به او بدهند، آیا دچار معصیت و گناه شده است و آیا این پولی که می­گیرد حلال است؟ لطفا پاسخ دهید خداوند به شما اجر عنایت بفرماید.

جواب:

اگر کار کارفرما با کارگری تمام شد، می­تواند اگر مدت قرارداد تمام شده او را به کشورش بازگرداند، یا اینکه آنها را مطابق قانون به کفیل دیگری واگذار کند. اما اگر چنین نکرد حلال نیست از آنها و از کار آنها پول بگیرد، زیرا هیچ نقشی در کار و شغل آنها در بازار ندارد.

و بسیاری از مردم (از خداوند منان می­خواهم ما و ایشان را هدایت فرماید) هیچ دغدغه­ای جز طمع و حرص مال ندارند و مشاهده می­کنیم که کارگران زیادی از خارج کشور جذب می­کنند که تنها به تعداد کمی از آنها نیاز دارند و حتی ممکن است ابدا به هیچکدام از آنها نیاز نداشته باشند. پس از جذب، آنها را در بازار رها کرده و از آنها (چه کار کنند چه نکنند) پول ماهانه می­گیرند و آشکار است که این امر کاملا غلط است و از یک لحاظ مخالف قانون و از لحاظ دیگر ظلم به این کارگران است زیرا ممکن است در بعضی از ماهها نتواند به وجهی که این کفیل از آنا طلب می­کند دست یابند.

پس بر مسلمین واجب است که تقوای خدا را پیشه کنند و رزق را از راههای حلال طلب نمایند تا آنچه که خدا به آنها وعده داده آنجا که می­فرماید:” وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا(٢)وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ۚ” “و هرکس که از الله بترسد، (الله) راه نجاتی برای او قرار می‌دهد. ( ۳ )و او را از جایی که گمان ندارد روزی می‌دهد”، شامل حال آنها شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا استقدم الشخص عُمالا للعمل لديه، وقد استغنى عن بعضهم في العمل، وتركهم يعملون في السوق بموجب نسبة يأخذها منهم في الشهر، أو مبلغ مُعَيَّن يأخذه منهم في السنة، هل في ذلك إثم، وهل المبلغ الذي يأخذه منهم حلال أم حرام أفتونا مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا أتى الإنسان بعمال فزادوا عن حاجته، فإنه بإمكانه أن يَرُدَّهم إلى ديارهم إذا كانت المدة التي بينه وبينهم قد انتهت، أو يتنازل لهم إلى كفيل آخر حسبما يقتضيه النظام، فإن لم يتمكن من ذلك، فإنه لا يحل له أن يأخذ عليهم نسبة من أعمالهم التي ليس له فيها أثر.

وكثير من الناس – نسأل الله لنا ولهم الهداية- ليس لهم هم إلا الطمع والجشع، فتجدهم يستقدمون عمالا كثيرين لا يحتاجون إلا إلى قليل منهم، وربما لا يحتاجون منهم أحدا أبدا، ويتركونهم في الأسواق، ويضربون عليهم ضريبة كل شهر، سواء عملوا أم لم يعملوا، ولا شك أن هذا غلط مخالف للأنظمة من وجه، وظُلم لهؤلاء العمال من وجه آخر، لأنه ربما يحصل العامل هذه الضريبة التي ضَرَبَها عليه كفيله، وربما لا يُحصِّلُها، فيكون في هذا ظلم له. والواجب على المسلمين أن يتقوا الله – عز وجل – وأن يُجملوا في الطلب وأن يطلبوا الرزق من أبوابه الحلال، حتى يحصل لهم ما وعدهم الله به في قوله: ﴿ وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقَهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ﴾ [الطلاق: ۲ -3].

مطالب مرتبط:

(۴۷۱۱) کم شرعی تأخیر در پرداخت حقوق کارگر

برای انسان شایسته نیست اگر کسی به او ظلم کرد و حقش را به طور کامل از او دریافت نکرد، بدون اطلاع مالش را بگیرد،...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۲) حکم پرداخت پول برای به جا آوردن نماز و روزه‌های قضا شده فرد فوت شده

آن مبلغی که به آن شخص دیگر داده­اند تا نماز و روزه­ها را به جای آورد بی گمان صحیح نیست. زیرا قرارداد استخدامی برای اعمال تقربی ابدا جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۴۶۹۷) حکم دریافت دستمزد برای انجام وظایف دینی

پول یا هر چیز دیگری که به ازای انجام عباداتی که نفعشان به غیر می­رسد، به کسی پرداخت می­شوند، به سه دسته تقسیم می­شوند:...

ادامه مطلب …

(۴۷۰۴) حکم شرعی دریافت دستمزد برای تدریس قرآن

همان طور که انسان مصحفی با پول می­خرد تا آن را قرائت کند، همان طور می­تواند کسی را استخدام کند تا به او قرائت قرآن را آموزش دهد و هیچ اشکالی در این امر نیست....

ادامه مطلب …

(۴۶۹۰) حکم شرعی اجاره دادن مغازه به سالن‌های آرایشی

اجاره دادن مغازه به آرایشگران تنها در صورتی مجاز است که با آنها توافق کنید که از اصلاح ریش اجتناب کنند و اگر برای موجر ثابت شد که اقدام به این کار کرده­اند، بتواند قرارداد را فسخ کند، زیرا شرط موجر صحیح بوده و آنها به آن عمل نکرده­اند....

ادامه مطلب …

(۴۶۹۳) حکم شرعی تمدید قرارداد با مستاجری که نماز نمی‌خواند

بهتر است پدر شما در هنگام تمدید قرارداد بر او شرط بگذارد که باید در نمازهای جماعت شرکت کند چرا که با این اقدام در بر و تقوا مشارکت می­کند ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه